روزهای سخت بازار سهام، بدون ضرر

استراتژی باکس نوعی استراتژی آربیتراژی کم ریسک است که با کمک آن، بدون توجه به شرایط بازار می‌توان از بازار سود تضمین شده کسب کرد. در این استراتژی کم ریسک و با سود محدود است که به این آن باکس اسپرد (Long Box spread) نیز می‌گویند چراکه از یک کال اسپرد صعودی و یک پوت اسپرد نزولی تشکیل شده است. هدف از اجرای استراتژی باکس، بهره بردن از قیمت‌گذاری‌های اشتباه بین قیمت‌های اعمال شده‌است. بهترین موقعیت، زمانی حاصل می‌شود که مجموع پرمیوم‌های پرداختی کمتر از مجموع پرمیوم‌های دریافتی باشد. اما به طور معمول معاملات اختیاری که در سود خریداری شده‌اند از معاملات اختیاری که در زیان فروخته شده‌اند گران‌تر هستند. اگر از زاویه‌ای دیگر به پایه‌های استراتژی نگاه کنید متوجه  می‌شوید که یک موقعیت خرید مصنوعی با یک موقعیت فروش مصنوعی خنثی شده است؛ در نتیجه وضعیت سرمایه‌گذار را در یک خط افقی مستقیم نگه‌ می‌دارد. لازم به ذکر است که در این استراتژی فروش پوت در زیان + فروش کال در زیان و خرید کال درسود + خرید پوت در سود دارای سررسید یکسان و قیمت‌های اعمال متفاوت را همزمان معامله کرد تا منجر به کسب سود شود.

   

دلتا هجینگ یک استراتژی اختیار معامله است که برای کاهش یا پوشش ریسک تحرکات قیمت در دارایی پایه از آن استفاده می‌شود. این استراتژی در زمانی که بازار رنج است؛ کاربرد دارد.

 لازم به ذکر است که تقریباً همه روش‌های پوشش ریسک، جنبه‌های منفی خود را دارند. به‌طور مثال پوشش ریسک در این روش ناقص است و تضمینی برای موفقیت در آینده ندارد. همچنین در این روش تضمینی برای کاهش ضرر وجود ندارد. در توضیح فلسفه اصلی این مدل آربیتراژ کردن باید گفت که، اختلاف قیمتی موجود میان بازار نقد و آتی سود ما از این معامله را ایجاد می‌کند. 

فرآیند انجام معاملات به این صورت است؛ که قیمت یک دارایی نظیر سهام یا کالا در بازار آتی نسبت به قیمت جاری آن در بازار نقد بالاتر است و فاصله قیمتی به گونه‌ای است که آربیتراژ این دارایی حاشیه سود مناسبی به همراه دارد. در این شرایط معامله‌گر دارایی را در بازار نقد می‌خرد و معادل آن، یک قرارداد در بازار آتی به فروش می‌رساند. فاصله موجود میان نرخ خرید و فروش این دارایی، برابر سود ناخالص معامله‌گر است. هم‌چنین در شرایط معکوس که قیمت نقدی بالاتر از نرخ بازار آتی است؛ معامله‌گران هم‌زمان اقدام به اخذ دو موقعیت معاملاتی خرید و فروش (با موعد تحویل متفاوت) در بازار آتی می‌کنند؛ یا به منظور فروش نقدی در آینده نزدیک، صرفاً دارایی مذکور را پیش‌خرید خواهند کرد.  در پایان باید اضافه کرد که آربیتراژ به معنی انجام معامله در دو بازار به صورت همزمان است. بعضی‌ها فکر می‌کنند اگر قراردادی را که قیمت سر‌به‌سر آن کمتر از قیمت خرید خود سهم است را بخرند و بعد اعمال کنند و هنگامی که در پرتفوی نشست؛ آن را  بفروشند؛ آربیتراژ انجام داده‌اند. اما این کار یک اعمال ساده‌ است. آربیتراژ تعریف مشخصی دارد و حتما باید همزمان در دو بازار انجام شود.

     

در هفته گذشته شاهد اقبال به قراردادهای اهرم و خودرو بودیم. قرارداد طهرم 4005 و طخود 3084 بیشترین حجم معاملات به خود اختصاص دادند به نوعی افراد مبتدی در این قراردادها دچار فومو شدند. پدیده فومو گاهی باعث ریزش بازارها و زیان دست‌جمعی بسیاری از افراد حاضر در آن بازار می‌شود. مکانیزم این اتفاق آن است که سیل نقدینگی هیجانی وارد یک قرارداد یا سهم شده و قیمت به‌صورت کاذب رشد می‌کند. رشدی که هیچ تطابقی با ارزش ذاتی آن دارایی ندارد. اینجاست که سرمایه‌های هوشمند در سقف قیمتی از دارایی خارج می‌شوند و آن را دچار افت سنگینی می‌کنند. نکته مهمی که باید به آن توجه کنید آن است که وقتی یک بازار به‌گونه‌ای هیجانی، صعودی یا نزولی می‌شود و حتی عام‌ترین افراد با کوچکترین دانش تحلیل درباره آن سخن می‌گویند؛ باید از آن بازار دوری کرد؛ زیرا فاز FOMO آخرین مرحله از یک روند قدرتمند است و پس از آن افت‌ها و رشدهای سنگین شروع خواهد شد. اما توصیه من به افرادی که به تازگی وارد این بازار شده‌اند ایسن است که برای در امان ماندن از آسیب، بهتر است از این قراردادها به جهت پوشش ریسک و بیمه سهام استفاده کنند. این رویکرد حفظ دارایی در مقابل تهدیدهای احتمالی، در بازار سرمایه با به‌کارگیری موقعیت‌های اختیار، می‌‌‌تواند اتفاق بیفتد. در اختیار معامله هم استراتژی‌هایی وجود دارد که می‌توانید سهام خود را بیمه کنید. شما برای بیمه کردن سهام باید ابتدا اقدام به خرید سهام و خرید اختیار فروش همان سهام کنید. به‌عنوان مثال فرض کنید؛ هزار سهام ایران‌خودرو را به اضافه اختیار فروش ایران‌خودرو (طخود3084) خریداری می‌کنید. در صورت افت قیمت سهام ایران‌‌‌خودرو، به خاطر خرید اختیار فروش این سهام از ضرر در امان هستید. چون فروشنده اختیار فروش متعهد است سهام شما را به قیمت اعمال از شما خریداری کند. با این روش، دیگر نگران فروش سهم در زمان تشکیل صف فروش نیستید و به‌راحتی با اعمال قرارداد، خودتان را در برابر همه ریسک‌های نزولی بازار پوشش داده‌‌‌اید. اگر هم قیمت سهام ایران‌‌‌خودرو صعودی شود؛ از افزایش قیمت سهام سود خواهید برد.

 سرمایه‌گذار از این استراتژی به‌عنوان روشی برای کاهش ریسک افت قیمت سهام، استفاده می‌کند. در صورت افت شدید قیمت سهام، این استراتژی کف قیمتی را برای سهم ایجاد می‌کند و به همین دلیل به عنوان یک محافظ نیز شناخته می‌شود. تنها نکته منفی این استراتژی این است که اگر قیمت سهام کاهش نداشته باشد؛ سرمایه‌گذار معادل مبلغ پرداخت‌‌‌شده بابت خرید اختیار فروش، ضرر می‌کند که در واقع اگر با هزینه بیمه‌نامه خودرو مقایسه شود؛ می‌توان آن را هزینه بیمه سهم تلقی کرد.

    

تا پایان خرداد ماه به‌نظر می‌رسد استراتژی کانورژن مناسب‌تر باشد. کانورژن یک استراتژی به قصد اعمال با سود کم است و ریسک پایینی دارد. بهتر است بعد از پیاده‌سازی این استراتژی، تا موعد سررسید قراردادها، صبر داشته باشید. همیشه ساختن یک معامله بدون ریسک ممکن نیست ولی با داشتن زمان بیشتر تا سر‌رسید در شرایطی که بازار روند صعودی دارد؛ اختیار فروش‌ها ارزان‌تر از اختیار خریدها قیمت‌گذاری می‌شوند و امکان کسب سود را فراهم می‌کند. در توضیح استراتژی کانورژن باید گفت که این استراتژی، شامل یک موقعیت خرید put و یک موقعیت فروش call به همراه خرید دارایی پایه (سهم) است. خرید اختیار فروش باعث ایجاد نوعی ضمانت در برابر ریزش می‌شود و فروش اختیار خرید به نوعی تامین مالی این ضمانت محسوب می‌شود. میزان ضمانت بستگی به این دارد که قیمت اعمال را چقدر تعیین می‌کنید و خرید اختیار فروش چه میزان است. هر چه قیمت خرید کمتر و فروش بالاتری داشته باشید؛ حاشیه سود بهتری خواهید داشت.

    

جهت بیمه کردن سهام، طهرم۴۰۰۵ و طخود۳۰۸۴ مناسبند اما در حال حاضر این قراردادها کمی پرریسک هستند. لازم به ذکر است که اگر بحث تجدید ارزیابی گروه خودرو جدی باشد؛ قراردادهای آپشن گروه خودرویی از این موضوع، منتفع خواهند شد اما در نظر داشته باشید که در صورت بسته شدن سهام خودرویی، این که کدام قرارداد، با چه سررسیدی در پرتفوی ماست در میزان سود و زیان ما تعیین‌کننده خواهد بود. لذا با توجه به دامنه‌ نوسان‌های محدود فعلی که وضعیت رکودی بازار را وخیم‌تر کرده‌ است و باعث شده‌ تا سهم‌های مستعد، رمقی برای رشد نداشته باشند؛ بهتر است اسیر هیجان کاذب نشوید. چراکه رصد معاملات نشان می‌دهد اخیرا طرف خریدار در بازار آپشن آسیب زیادی دیده است و معامله‌گران قیمت پیشنهادی محتاطانه‌ای لحاظ می‌کنند. 

در پایان باید تاکید کنم که فعلا از موقعیت‌های معاملاتی پرریسک فاصله بگیرید.