فرش قرمز برای انرژی سبز

    

ایران چهارمین ذخایر بزرگ نفت و دومین ذخایر گاز طبیعی است. اما با وجود منابع غنی هیدروکربنی، اخیراً کشور علاقه زیادی به توسعه بخش انرژی‌های تجدیدپذیر نشان داده است. علاوه بر این، بر اساس توافق پاریس در مورد تغییرات آب و هوایی، ایران متعهد شده که با سرمایه گذاری داخلی  یا کمک سرمایه گذاری‌های بین المللی، میزان انتشار دی اکسید کربن را تا ۴ درصد کاهش دهد. قدمت اکثر نیروگاه‌های ایران ۴۰ سال است و بیشتر کارخانه‌های ایران از سوخت‌های فسیلی به ویژه گاز طبیعی استفاده می‌کنند. بنابراین، با در نظر گرفتن همه این مسائل، بتدریج توربین‌های کلاس F جایگزین توربین‌های کلاس E شده و بازده توربین‌ها را از ۳۷.۲ به ۵۸ درصد می‌‍رساند. علاوه بر این، نیروگاه‌های نسل جدیدی نیز ساخته خواهد شد. همچنین ایران در نظر دارد نیروگاه‌های معمولی را به نیروگاه‌های سیکل ترکیبی (CCPP) تبدیل کند. انتظار می‌رود تولید انرژی در CCPP به میزان ۲۰ هزار مگاوات افزایش یابد.  با توجه به استفاده از سوخت‌های فسیلی، در سال ۲۰۱۴ میزان انتشار 2  CO  ایران  ۶۰۲ میلیون تن بود و این کشور را دهمین تولیدکننده گاز دی اکسید کربن در جهان کرده است. بخش انرژی کشور ۳۳ درصد از انتشار دی اکسید کربن در ایران را تشکیل می‌دهد. در این راستا، بر اساس برنامه پنج ساله ششم توسعه ایران، کشور در نظر داشت ۵۰۰۰ مگاوات انرژی از منابع تجدیدپذیر تولید کند. دلایل اصلی علاقه ایران به توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، بهبود امنیت انرژی، کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و تامین نیاز برق داخلی است. علاوه بر این، تهران امیدوار است که به یک قطب انرژی تبدیل شود که بتواند برق مازاد را به کشورهای همسایه صادر کند. البته توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر برای جذب سرمایه گذاری خارجی متکی است، زیرا تامین مالی برای ساخت نیروگاه در ایران یکی از بزرگترین چالش‌ها است. ایران اهداف سرمایه گذاری ۱۰ و ۶۰ میلیارد دلاری را به ترتیب تا سال ۲۰۱۸ و ۲۰۲۵ تعیین کرد که پیش از تحریم‌ها نیز بسیار بلندپروازانه به نظر می‌رسید. تحریم‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای کشور، در ژانویه ۲۰۱۶ برداشته شد و با لغو تحریم‌ها، کشور فرصتی برای جذب منابع مالی و فناوری‌های جدید به دست آورد.

 گزارش شده است که در یک بازه زمانی تقریبا ۲ ساله و تا خروج ترامپ از برجام، میزان سرمایه گذاران خارجی افزایش یافته بود. در این راستا، قانون بخش انرژی و سرمایه‌گذاری اصلاح شد و سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر ایران به منظور جذب سرمایه‌گذاران خارجی، اصلاحات متعددی انجام داده است.

  

ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی خود از پتانسیل انرژی سبز بالایی برخوردار است. در دوره دهه ۱۹۵۰ تا ۲۰۰۰، نیروگاه آبی به سرعت در حال توسعه بود و ۱۴ درصد به برق تولیدی در کشور کمک می‌کرد. با این حال، به دلیل شرایط خشکسالی اخیر، کشور مجبور شد به منابع جدید تولید برق روی بیاورد. معاون فنی و مهندسی ساتبا اعلام کرد که «در حال حاضر ظرفیت تولید برق از منابع تجدیدپذیر کشور بیش از هزار و ۱۰۰ مگاوات است که براساس هدفگذاری در برنامه ششم توسعه باید به ۳۰ هزار مگاوات برسد.» عمده برق نیز توسط منابع انرژی بادی و خورشیدی تولید می‌شود. انرژی بادی و خورشیدی به دلیل ویژگی‌های توپوگرافی، محبوب‌ترین انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران هستند. دولت ایران به دلیل وجود دالان‌های بادی کشور که توسط جریان‌های اقیانوس اطلس، مدیترانه و اقیانوس هند ایجاد شده است، انرژی بادی را بر سایر منابع انرژی تجدیدپذیر اولویت می‌دهد. بر اساس گزارش‌های رسمی، ایران دارای ظرفیت انرژی بادی ۳۰ هزار مگاوات است. بنابراین، کشور علاقه مند به ساخت تعداد بیشتری از نیروگاه‌های بادی است. در سپتامبر ۲۰۱۵، شرکت آلمانی-ایرانی GI Umweltconsult برای ساخت نیروگاه بادی ۴۸ مگاواتی به ارزش ۴۶ میلیون دلار در خوزستان موافقت کرد. دانمارک نیز بارها علاقمندی خود به ساخت نیروگاه بادی در ایران را ابراز کرد. همچنین پتانسیل عظیمی برای تولید انرژی خورشیدی وجود دارد. ایران به طور متوسط سالانه ۳۰۰ روز آفتابی دارد  و تابش معمولی مستقیم در ایران تا ۵.۵ کیلووات ساعت بر متر مربع در روز برق تولید می کند. به خصوص، مناطق مرکزی و جنوبی کشور مستعد دریافت تابش خورشیدی بالای ۵.۲-۵.۴ کیلووات ساعت بر متر مربع در روز هستند. در چارچوب برنامه پنج ساله، ایران در نظر داشت تا سال ۲۰۱۸ با استفاده از انرژی خورشیدی ۵۰۰ مگاوات برق تولید کند. پتانسیل انرژی زمین گرمایی کشور نیز غیرقابل انکاراست. طبق مطالعات انجام شده در دانشگاه استنفورد، ایران دارای ۱۴ مکان در سراسر کشور است که پتانسیل تولید انرژی زمین گرمایی را دارند. در حال حاضر ۱۳ حلقه چاه زمین گرمایی در مشگین شهر در شمال غرب ایران حفر شده که ۵ حلقه چاه آن ۵ مگاوات برق تولید می‌کنند.

  

ایران مصرف انرژی بالایی دارد و تقاضای سالانه در حال افزایش است. مصرف برق ایران سالانه ۵.۶ درصد رشد می‌کند و پیش‌بینی می‌شود که مصرف برق تا سال ۲۰۳۰ به ۴۴۴ میلیون مگاوات ساعت برسد. 

علاوه بر این، نیروگاه‌های حرارتی قدیمی مقادیر زیادی دی اکسید کربن  منتشر می‌کنند. در این راستا، روی آوردن به انرژی سبز به ایران در کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، کاهش تقاضای هیدروکربن داخلی و جذب سرمایه گذاری بخش خصوصی کمک می‌کند. 

در نتیجه، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران هم برای کشور و هم برای سرمایه گذاران بین المللی مفید است. در نتیجه توسعه انرژی سبز در ایران، کشور می‌تواند وابستگی به هیدروکربن‌ها برای تولید انرژی را کاهش دهد که این امر باعث افزایش صادرات نفت 

و گاز و در نتیجه تاثیر مثبت بر بودجه کشور می‌شود. از سوی دیگر، سرمایه‌گذاران خارجی می‌توانند از موقعیت جغرافیایی مساعد ایران در زمینه سایت‌های انرژی‌های تجدیدپذیر، تعرفه‌های جدید خوراک و نرخ بازدهی بالا سود ببرند.