قبل از اجرای وال پست در ساختمان بتنی، این نکات را حتماً بدانید

البته وال پست تنها روش مهار دیوار نیست و در برخی پروژه ها می توان با تایید طراح و ناظر از روش هایی مانند شبکه الیاف شیشه استفاده کرد. در ادامه، دانستن اینکه مش فایبرگلاس چیست و چه کاربردی دارد و مهمترین ضوابط اجرایی و اشتباهاتی را بررسی می کنیم که باید پیش از شروع دیوار چینی بدانید.

در ادامه این مقاله از رسانه «صبح ساحل»، مهم‌ترین نکاتی را که باید قبل از اجرای وال پست در ساختمان بتنی بدانید، بررسی می‌کنیم تا ساختمانی استاندارد و بدون نقص داشته‌باشید.

مزایای وال پست در اسکلت بتنی چیست؟

اجرای وال پست در ساختمان بتنی، مانند یک «ستون کمکی» برای دیوارها عمل می‌کند تا در‌برابر نیروهای مخرب، مقاومت لازم را داشته‌باشند. به عبارتی دیگر، وال پست‌ها با ایجاد یک اسکلت ثانویه در دل دیوار، باعث می‌شوند که سازه شما در‌برابر حوادث، رفتاری یکپارچه و ایمن داشته‌باشد. مهم‌ترین مزایای اجرای وال پست در ساختمان بتنی عبارتند‌از:

• افزایش پایداری در‌برابر زلزله: مهم‌ترین مزیت وال پست، مهار دیوارهای غیرسازه‌ای است. وال پست با ایجاد یکپارچگی، مانع از فرو ریختن یا تخریب دیوارها در زمان وقوع زلزله می‌شود.

• پیشگیری از ترک‌خوردگی: وال پست با ایجاد اتصالات اصولی و انعطاف‌پذیر، از ایجاد ترک‌های وسیع در دیوارها (مخصوصا در محل اتصال به ستون‌ها) ناشی از تغییر شکل‌های جزئی سازه جلوگیری می‌کند.

• تحمل بارهای جانبی: ظرفیت دیوارهای غیرسازه ای برای تحمل نیروهای جانبی محدود است و باید با اتصالات و اجزای مهارکننده مناسب کنترل شود. وال پست‌ها این بارها را به اسکلت اصلی ساختمان (تیرها و ستون‌ها) منتقل کرده و فشار را از روی دیوار برمی‌دارند.

• حفظ ایمنی جان ساکنین: وال پست با جلوگیری از ریزش دیوارهای داخلی و بیرونی، خطر سقوط مصالح بر سر افراد در زمان حوادث طبیعی را به حداقل می‌رساند.

• انطباق با استانداردهای ملی: اجرای صحیح آن باعث می‌شود ساختمان شما تأییدیه‌های لازم را از مهندسان ناظر دریافت کرده و از مشکلات حقوقی و دستور کارهای اصلاحی در پایان پروژه جلوگیری شود.

 نکات مهم در مورد اجرای وال پست در اسکلت بتنی

اجرای وال پست در ساختمان بتنی، برای حفظ ایمنی در‌برابر زلزله و جلوگیری از خرابی‌های ناشی از تغییرشکل‌های سازه‌ای مهم است. با توجه به ضوابط آیین‌نامه ۲۸۰۰ و پیوست ششم آن، رعایت نکات زیر برای تمام مجریان و مهندسان الزامی است:

• ارزیابی و آماده‌سازی سطح: پیش از هر اقدامی، سطح بتن ستون‌ها و تیرها باید کاملا بررسی شود. ترک‌های احتمالی را ترمیم کرده و سطوح را از هرگونه آلودگی یا ضایعات ساختمانی پاک‌سازی کنید.

• علامت‌گذاری دقیق: جانمایی وال‌پست‌ها باید دقیقا مطابق با نقشه‌های اجرایی باشد. حتی چند سانتی‌متر انحراف می‌تواند یکپارچگی سازه‌ای را به خطر بیندازد و دیوار‌چینی را با مشکل مواجه کند.

• جداسازی اصولی دیوار از سازه: یکی از نکات اصلی، جداسازی است. دیوارها نباید مستقیما به ستون‌ها متصل شوند. باید با استفاده از مصالح تراکم‌پذیر (مانند پشم سنگ یا یونولیت)، فاصله لازم برای حرکت آزادانه قاب سازه‌ای در حین زلزله ایجاد شده تا از پدیده «ستون کوتاه» جلوگیری شود.

• لزوم استفاده از وال پست عمودی: در صورتی که طول آزاد دیوار از ۴ متر بیشتر باشد، اجرای وادار قائم یا وال پست عمودی برای کاهش طول آزاد و مهار دیوار در برابر نیروهای خارج از صفحه، مطابق نقشه های اجرایی الزامی است.

• اتصال صحیح به سقف و کف: وال پست‌ها باید به‌گونه‌ای به تیرها و سقف متصل شوند که امکان حرکت‌های جزئی سازه را فراهم کنند (اتصال مفصلی یا کشویی) و از انتقال مستقیم بار سازه‌ای به دیوار جلوگیری شود.

• استفاده از تجهیزات استاندارد: برای جلوگیری از ایجاد تمرکز تنش در نقاط اتصال، استفاده از نبشی‌ها یا ناودانی‌های منقطع (به‌جای روش‌های سنتی) که دارای قابلیت تنظیم در محل اتصال هستند الزامی است.

• پیش‌بینی بیس‌پلیت‌ها قبل از بتن‌ریزی: برای اتصال ایمن وال پست‌ها به المان‌های بتنی (تیر و ستون)، باید صفحات انتظار (بیس‌پلیت) پیش از بتن‌ریزی در محل‌های دقیق تعبیه شوند. در‌صورت عدم پیش‌بینی، استفاده از کاشت بولت (رول‌بولت) با تایید مهندس محاسب ضروری است.

• مهار بازشوها: برای بازشوهای بزرگ تر از ۲.۵ متر، اجرای وادار و نعل درگاه در اطراف بازشو ضروری است. در بازشوهای کوچک تر، نحوه مهار باید با توجه به ابعاد بازشو، نوع چهارچوب و نقشه های اجرایی تعیین شود.

• رعایت الزامات میلگرد بستر: استفاده از میلگرد بستر به‌عنوان یک مکمل قدرتمند برای تسلیح دیوار و انتقال بارهای جانبی به وال پست‌ها توصیه می‌شود.

رعایت این نکات فنی که مورد تاکید استانداردهای نوین است، نه‌تنها از دستور کارهای اصلاحی ناظر جلوگیری می‌کند، بلکه سازه شما را در‌برابر حوادث طبیعی بیمه خواهد کرد.

برای وال پست چه جایگزین‌های دیگری وجود دارد؟

در حال حاضر، روش وال مش (Wall Mesh) به‌عنوان مدرن‌ترین و مقرون‌به‌صرفه‌ترین جایگزین برای اجرای وال پست در ساختمان بتنی شناخته می‌شود. در این روش که مبتنی بر کامپوزیت‌های سیمانی مسلح‌شده با پارچه (FRCM) است، به جای استفاده از نبشی‌کشی و وادارهای فلزی سنگین، از مش‌های فایبرگلاس (الیاف شیشه) به همراه پلاستر مخصوص گچی یا سیمانی استفاده می‌شود تا دیوار در‌برابر نیروهای جانبی مهار و تقویت گردد. این روش نه‌تنها وزن مرده ساختمان را به شدت کاهش می‌دهد، بلکه به دلیل حذف میلگرد بستر و اتصالات پیچیده فلزی، سرعت اجرا را افزایش و هزینه‌های عملیاتی را به میزان چشمگیری کاهش می‌دهد.

در میان عرضه‌کنندگان این محصول، شرکت زرین گام با تولید وال مش‌های فایبرگلاس با مقاومت کششی بالا، گام موثری در بومی‌سازی این تکنولوژی برداشته است. خرید از زرین گام به‌دلیل بهره‌مندی از تاییدیه فنی، کیفیت تضمین‌شده الیاف در‌برابر فشارهای لرزه‌ای و همچنین مشاوره تخصصی در مراحل طراحی و اجرا، تجربه‌ای متفاوت و اقتصادی را برای سازندگان و پیمانکاران رقم می‌زند.

جمع‌بندی

موفقیت در اجرای وال پست در ساختمان بتنی بیش از هر چیز به رعایت دقیق ضوابط آیین‌نامه‌ای، استفاده از اتصالات استاندارد و جداسازی صحیح دیوار از سازه برای جلوگیری از آسیب‌های لرزه‌ای بستگی دارد. با این حال، اگر به‌دنبال روشی سریع‌تر، سبک‌تر و اقتصادی‌تر برای مهار میان‌قاب‌ها هستید، سیستم «وال مش» با جایگزینی الیاف فایبرگلاس به‌جای وادارهای سنگین فلزی، گزینه‌ مناسبی برای کاهش هزینه‌ها و افزایش سرعت اجرا در پروژه‌های مدرن است و جایگزینی فوق‌العاده برای روش‌های سنتی محسوب می‌شود.