جزئیات توافق هسته‌ای آمریکا و عربستان سعودی

به گزارش صبح ساحل، دو منبع خبری به خبرگزاری رویترز اعلام کردند که دولت دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا، قصد دارد طی روزهای آینده قراردادی را برای تبادل فناوری انرژی هسته‌ای با عربستان سعودی به کنگره ارائه دهد.

این دو منبع توضیح دادند که دولت آمریکا، سندی موسوم به «قرارداد ماده ۱۲۳» را به کنگره ارائه خواهد کرد که به امضای «کریس رایت»، وزیر انرژی آمریکا و همتای سعودی او، شاهزاده «عبدالعزیز بن سلمان» می‌رسد. دو طرف سال گذشته در ریاض یک توافق اولیه امضا کرده بودند.

این قرارداد به ماده ۱۲۳ قانون انرژی اتمی سال ۱۹۵۴ ایالات متحده اشاره دارد و دولت و شرکت‌های آمریکایی را ملزم می‌کند تا برای توسعه یک صنعت هسته‌ای غیرنظامی چند میلیارد دلاری، با نهادهای عربستان همکاری کنند.

منابع آگاه از این توافق گزارش دادند که این قرارداد شامل «استاندارد طلایی» نیست؛ استانداردی که از غنی‌سازی اورانیوم و بازفرآوری سوخت هسته‌ای مصرف‌شده توسط پادشاهی عربستان جلوگیری می‌کند.

این منابع که به دلیل حساسیت موضوع خواسته‌اند نامشان فاش نشود، خاطرنشان کردند که این توافق همچنین شامل «پروتکل الحاقی» نیز نمی‌شود؛ پروتکلی که به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تحت نظارت سازمان ملل، اختیارات نظارتی گسترده و جامع بر فعالیت‌های هسته‌ای مانند قدرت انجام بازرسی‌های بدون اطلاع در سایت‌های اعلام‌نشده در هر کشوری را می‌دهد.

یک منبع اعلام کرد که دولت آمریکا این قرارداد را امروز به کنگره ارائه خواهد کرد، اما یک منبع دیگر گفت که این کار تا حدود یک هفته دیگر انجام خواهد شد. منبع سوم نیز بدون مشخص کردن اینکه آیا توافق واقعاً فاقد تضمین است یا خیر، گفت که قرارداد به‌ زودی ارائه می‌شود.

کریس رایت پیش از این گفته بود که توافق اولیه مربوط به غنی‌سازی اورانیوم نیست و شامل تمامی استانداردهای منع گسترش مندرج در قانون انرژی اتمی آمریکا است که از قوی‌ترین استانداردها در جهان محسوب می‌شوند.

یکی از منابع توضیح داد که این قرارداد یک مسیر قانونی برای همکاری در زمینه چرخه سوخت هسته‌ای، از جمله غنی‌سازی اورانیوم، فراهم می‌کند، اما آمریکا را ملزم به انتقال هیچ‌گونه توانمندی یا فناوری مرتبط به عربستان نمی‌کند.

کنگره آمریکا برای جلوگیری از تصویب این قرارداد، باید یک قانون مشترک تصویب کند و به اکثریت دوسوم آرا دست یابد تا بتواند هرگونه حق وتوی ریاست‌جمهوری را خنثی کند. بسیاری از دموکرات‌ها و برخی از جمهوری‌خواهان، از جمله «مارکو روبیو» وزیر امور خارجه (زمانی که عضو سنا بود)، پافشاری کرده‌اند که هرگونه توافقی باید شامل کنترل‌های دقیق باشد.

پیش از این پایگاه خبری «وال‌استریت ژورنال» در گزارشی فاش کرد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در یک چرخش آشکار و با نادیده گرفتن ادعاهای پیشین خود، موافقت نهایی‌اش را با قرارداد کلان و بلندمدت هسته‌ای با عربستان سعودی اعلام کرده است.

بر اساس این گزارش، این توافق ۳۰ ساله که مبالغ نجومی ده‌ها میلیارد دلاری را به جیب شرکت‌های پیمانکار آمریکایی سرازیر می‌کند، عملاً ریاض را به باشگاه کشورهایی با توانایی «غنی‌سازی اورانیوم» نزدیک خواهد کرد.