نوشیدنی محبوب ایرانی‌ها

ترکیبات پرخاصیت

به طور کلی، یک فنجان چای که با آب تصفیه شده لوله‌کشی دم شده باشد، حدود 2 کالری انرژی دارد. کالری پایین چای باعث می‌شود که افراد بسیار زیادی بدون دغدغه و نگرانی از اضافه وزن یا سایر مشکلات، آن را مصرف کنند. در چای، کلسترول، چربی، قند و پروتئین وجود ندارد. سدیم موجود در هر فنجان چای حدود 7 میلی‌گرم و کربوهیدرات کل آن در حدود یک گرم برای هر فنجان است. بسیاری از انواع چای حاوی ترکیبات مغذی و مواد معدنی حیاتی هستند که نقش مهمی در بیوشیمی بدن ایفا می‌کنند. برای مثال، می‌توان به فلاونوئیدها، کاتچین‌ها و پلی‌فنول‌ها اشاره کرد. علاوه بر این، در چای فسفر، منیزیم، مس، روی، کلسیم و فلوراید نیز وجود دارد. البته در فرآیند فراوری و تولید یا هنگام دم کردن، بخش قابل توجهی از مواد مغذی موجود در آن ممکن است از بین برود اما با این حال نمی‌توان از خواص آن حتی در حد ناچیز غافل شد.

اکسیر سیاه

چای نه تنها نوشیدنی‌ای هیدراته کننده (آبرسان) و خوش طعم است بلکه می‌تواند در کنار آب، به عنوان یک نوشیدنی سالم در رژیم غذایی روزانه مصرف شود.

مواد مغذی و معدنی موجود در چای حتی با مقدار کم، تا حدی به سلامت بدن کمک می‌کند. البته باید به این مسئله توجه داشت که چای از هر نوعی که باشد، به عنوان روش درمانی قطعی محسوب نمی‌شود و نباید با این تصور چای سیاه یا چای گیاهان مختلف (دمنوش) را جایگزین داروها کرد. چای سیاه حاوی تئافلاوین‌ها(Theaflavins) و تئاروبیگین‌ها (Thearubigins) است. این ترکیبات نوعی آنتی‌اکسیدان محسوب می‌شوند که فواید متعددی برای بدن دارند. نتایج یک مطالعه نشان می‌دهد که مصرف این ترکیبات در رژیم غذایی به بهبود کلسترول بالای خون کمک می‌کند. علاوه بر این، ترکیبات آنتی‌اکسیدانی یاد شده ممکن است در کاهش قند خون نیز نقش داشته باشند البته برای این منظور از مصرف قند همراه با چای باید پرهیز کرد.

چای در برابر سرطان؟

چای سبز و سیاه حاوی پلی‌فنول‌های مهمی هستند، این ترکیبات نوعی ریزمغذی محسوب می‌شوند که در غذاهای گیاهی یافت می‌شوند. پلی‌فنول‌های موجود در این چای‌ها، ممکن است در کاهش خطر ابتلا به سرطان نقش داشته باشند. به غیر از کاهش خطر ابتلا به سرطان، خواص دیگری برای انواع چای مطرح شده است. برای مثال، برخی از انواع چای مانند بابونه اگر در پایان روز مصرف شوند، به بهبود آرامش کمک خواهند کرد. چای بابونه علاوه بر کاهش تنش‌های روزانه، به خواب بهتر نیز کمک می‌کند. دمنوش بابونه در دوران پس از زایمان منجر به خواب بهتر می‌شود علاوه بر این، در بهبود علائم افسردگی نیز نقش دارد (برخی زنان پس از زایمان دچار افسردگی می‌شوند). البته باید توجه داشت که این دسته از افراد به دلیل شیردهی و شرایطی که بدن‌شان پس از زایمان دارد، بهتر است پیش از مصرف هر نوع دمنوش گیاهی با پزشک خود مشورت کنند.

ردپای کافئین در چای!

برای درک دقیق اثرات کافئین بر عملکرد شناختی (Cognitive function) به پژوهش‌های بیشتری نیاز است. با این حال، برخی مطالعات نشان داده‌اند که مصرف منظم کافئین موجود در برخی از انواع چای، می‌تواند به بهبود تمرکز و هوشیاری کمک کند. نوشیدن چای با خطرات سلامتی چندانی همراه نیست. با این حال، برخی از انواع چای از جمله چای سیاه و چای سبز دارای سطوح بالاتری از کافئین به نسبت سایر انواع چای هستند در نتیجه باید برخی نکات را در رابطه با مصرف آن‌ها مد نظر قرار داد. مصرف بیش از حد کافئین ممکن است علائمی نظیر تپش قلب، لرزش‌های عضلانی، سردرد، عصبی شدن، اضطراب و بی‌خوابی را در افراد به وجود آورد. البته علائم یادشده بیشتر در مصرف قهوه دیده می‌شوند، چرا که چای سیاه و چای سبز حاوی کافئین بسیار کمتری نسبت به قهوه هستند. برای مثال، یک فنجان حدود ۲۳۰ میلی‌لیتری قهوه حاوی ۹۶ میلی‌گرم کافئین است، در حالی که همین مقدار چای سیاه دم‌کرده حدود ۴۷ میلی‌گرم و چای سبز تنها حدود ۲۸ میلی‌گرم کافئین دارد. در نتیجه، این علائم معمولا در مصرف عادی چای دیده نمی‌شوند و تنها در افراد بسیار حساس یا با مصرف بیش از حد ممکن است ظاهر شوند.

حواس‌تان به داروها باشد

شاید در نگاه بسیاری از افراد دمنوش‌ها بی‌خطر و بدون ضرر به نظر برسند، اما این باور اشتباه است. دمنوش‌ها و انواع چای (از جمله چای سیاه و سبز) باید با احتیاط مصرف شوند، به‌ویژه در شرایطی که افراد بیماری زمینه‌ای دارند یا از داروهای مختلف استفاده می‌کنند.

برخی از انواع دمنوش‌ها با داروهای مختلف ممکن است تداخل داشته باشند. علاوه بر این، مصرف بیش از حد و غیراصولی برخی دمنوش‌ها می‌تواند سلامت افراد را به خطر بیندازد، بنابراین برای مصرف مداوم دمنوش‌ها، مشاوره با پزشک یا متخصص تغذیه ضروری به نظر می‌رسد. آن دسته از دمنوش‌هایی که به عنوان داروی لاغری به فروش می‌رسند ممکن است حاوی ترکیبات مضر باشند و سلامت افراد را به خطر بیندازند؛ در نتیجه باید از خرید این نوع دمنوش‌ها از مراکز نامعتبر پرهیز کرد و محصولات اینچنینی تنها از داروخانه یا فروشگاه‌های معتبر خریداری شوند.

منبع:webmd.com