زنی که چرخ زندگی را با فرمان تاکسی می‌چرخاند

نگاه جنسیتی به رانندگی زنان در ایران موضوعی است که در قرن ۲۱ و با افزایش آگاهی مردم باعث آزار است. افراد زیادی وجود دارند که هنوزهم فکر می‌کنند برخی مشاغل و مهارت‌ها مختص مردان است و از جمله کلیشه‌ای ترین آن‌ها می‌توان به رانندگی اشاره کرد. به باور این افراد، رانندگی زنان، بدتر از مردان است و زنان نمی‌توانند به خوبیِ مردان رانندگی کنند. این کلیشه و اتهام بی پایه را هرروزه در قالب جوک‌های توهین‌آمیز به مهارت رانندگی زنان یا در کوچه و خیابان می‌بینیم. اما جالب است بدانید که از نظر تحقیقات و کارشناسی‌های مختلف، رانندگان به دو گروه زنان و مردان تقسیم نمی‌شوند و در این تقسیم‌بندی‌ها مهارت‌های رانندگان موردتوجه است نه جنسیت آن‌ها. با این حال زنانی هستند که بی‌توجه به این آزارهای روحی روانی و قضاوت‌های بی‌اساس به رانندگی مشغول هستند. اما دراین میان بعضی حتی فراتر از آن به عنوان یک شغل، رانندگی را انتخاب کرده و شاید بتوان گفت تابوشکنی کرده‌اند. یک روز صبح که طبق معمول منتظر تاکسی بودم یک راننده تاکسی خانم جلوی پایم ترمز کرد و من که تابه‌حال در بندرعباس راننده تاکسی زن ندیده بودم با وجدی توصیف‌ناشدنی سوار شدم و مثل همیشه شروع کردم به سوال پرسیدن. این اتفاق آغاز آشنایی من یک زن قدرتمند بود که باوجود تمام کلیشه‌هایی که هر روز با آن‌ها دست‌وپنجه نرم می‌کند، کار خود را ادامه می‌دهد.
معصومه کریمی ۶۰ ساله متولد آبادان و ۳۰ سال است که ساکن بندرعباس و ۴ سال است که راننده تاکسی است.

 چه شد که راننده تاکسی شدید؟

شوهرم راننده تاکسی بود بعد از اینکه بیمار شد، توان کارکردن نداشت؛ ما هم نمی‌خواستیم  دست‌نیاز به‌سوی کسی دراز کنیم پس تصمیم گرفتیم خودمان کاری کنیم. ابتدا برای گرفتن مجوز برای پسرم به تاکسیرانی مراجعه کردم و چون پسرم مجرد بود تصمیم گرفتم خودم گواهینامه پایه دو گرفتم و راننده تاکسی شدم.

 همسرتان اکنون چه می‌کند؟

پس از بهبود همسرم، او نیز در خودرو تاکسی دیگری مشغول به کار است.

 در شهر بندرعباس به‌جز شما راننده تاکسی زن دیگری وجود دارد؟

بله یک راننده تاکسی خانم درسمت اسکله شهید رجایی مشغول به‌کار است که چندبار ایشان را دیده‌ام.

 در خطوط تاکسی فعالیت میکنید یا به صورت گردشی؟

در خطوط تاکسی به بنده اجازه فعالیت نمی‌دهند و روز اولی که برای گرفتن مجوز به تاکسیرانی مراجعه کردم بازرسان تذکر دادند که اجازه ایستادن در خطوط تاکسی را ندارید.

 توضیحشان برای این اقدام چه بود؟

گفتند چون شما زن هستید نمی‌توانید در خطوط تاکسی که یک محیط مردانه است فعالیت کنید.

 به عنوان یک راننده تاکسی زن چه مشکلاتی را تجربه کرده‌اید؟

بعضی از مردم  سوار تاکسی نمی‌شوند چون فکر‌ می‌کنند یک زن نمی‌تواند خوب رانندگی کند و بارها شده که صرفا به خاطر جنسیتم مسافرانی را از دست داده‌ام‌ با اینکه همانطور که می‌دانید بیشتر تصادفات جاده‌ای توسط آقایان صورت میگیرد.

 فکر می‌کنید واقعا رانندگی یک امر مرتبط با جنسیت است؟

شما خودتان زن هستید و میدانید که معمولا زنان دست‌کم گرفته می‌شوند. بارها شده که با حرف‌هایی از قبیل برو کشکت را بساب زن را چه به رانندگی یا برو پشت ماشین لباس شویی بنشین مرا آزرده‌اند و به خاطر ترس این حرف‌ها حتی سعی می‌کنم در رانندگی محتاط تر باشم.

 فقط خانم‌هارا سوار می‌کنید یا برایتان فرقی نمی‌کند؟

خیر زن، مرد، پیر و جوان را سوار میکنم.

 بیشتر در کدام مسیرها فعالیت می‌کنید؟

معمولا گلشهر تا پل‌هوایی.

 تا به حال پیش آمده‌است که احساس خطر کنید؟

بله به هرحال گاهی پیش می‌آید که احساس خطر کنم اما سازمان تاکسیرانی اجازه نمی‌دهد بیشتر از ساعت ۷ فعالیت کنم.

 آیا به این محدودیت‌هایی که تاکسیرانی برای شما ایجاد می‌کند اعتراض کرده‌اید؟

از همان روز اولی که برای گرفتن مجوز رفتم تاکسیرانی موافقت کرد اما اداره نظارت بر اماکن عمومی به دلیل جنسیتم به من اجازه فعالیت در تاکسی را نمی‌دادند و می‌گفتند فقط میتوانید با تاکسی پراید فعالیت کنید درصورتی که من فقط یک تاکسی پژو که متعلق به همسرم بود را داشتم و آن‌قدر پیگیری کردم تا بالاخره راضی شدند.

 چند فرزند دارید؟

۴ دختر و یک پسر دارم.

 فرزندانتان دوست دارند در آینده شغل شمارا ادامه دهند؟

خیر اصلا(می‌خندد)

 بهترین و بدترین واکنش‌های مردم در مواجهه با شغلتان چه بوده است؟

بهترین واکنش مربوط به پسرجوانی بود که وقتی سوار تاکسی شد ناگهان بلند گفت سلام مادر من بارها از شما به عنوان زنی که در بندرعباس راننده تاکسی است تعریف کرده است اما تا امروز شمارا ندیده بودم و از دیدنتان خیلی خوشحال هستم. واکنش های بد هم همانطور که گفتم مردمی هستند که به‌خاطر عدم اعتماد به رانندگی من به‌خاطر جنسیتم سوار تاکسی نمیشوند و این مرا آزار میدهد.

درکنار همه محدودیت‌هایی که سازمان تاکسیرانی برای شما ایجاد می‌کند آیا مزیتی هم برای شما قائل شده‌اند؟

خیر تنها مزیتی که بر آقایان دارم این است که دفترچه حضور در خطوط را لازم نیست امضا کنم چون هر‌روز مرا در خطوط می‌بینند‌.

 از مشکلاتتان به عنوان یک راننده تاکسی معمولی و نه صرفا یک زن بگویید.

تاکسی‌ها همیشه کثیف هستند و ما با اعتراض مسافدان مواجه میشویم اما بضاعت اینکه هرروز ماشین‌ها را به کارواش ببریم نداریم و لازم است با کارواشی که حداقل نصف قیمت باشد برای همکاری با رانندگان تاکسی قرارداد ببندند؛ با گران شدن بنزین اجازه افزایش قیمت را به ما نمی‌دهند درصورتی‌که تاکسی‌های آزاد قیمت‌هارا افزایش داده‌اند‌.

 واکنش مردم نسبت به افزایش نرخ‌ها چیست؟

خب مسلما گله می‌کنند و ناراحت هستند اما من معمولا به حرف‌هایشان بادقت گوش می‌دهم. بعضی از آن‌ها از زندگیشان می‌گویند و این برای من خیلی جالب است و شغلم را خیلی دوست دارم.

رانندگی شما بهتر است یا همسرتان؟

رانندگی همسرم بهتر است.

 فکر می‌کنید دلیلش مهارت ایشان است یا جنسیتشان؟

خب مسلما مهارت ایشان چون حدود ۵۰ سال است که رانندگی می‌کند درحالیکه من ۱۰ سال است رانندگی میکنم و بنابراین ایشان مهارت بیشتری دارند.

 حرف آخر؟

رانندگی ربطی به جنسیت ندارد و بیشتر به مهارت افراد بستگی دارد. همین‌که مردم وقتی جلویشان ترمز میزنم به دلیل زن بودنم اخم می‌کنند و رویشان را برمیگردانند یا از ترس رانندگی من به عنوان یک زن سوار نمی‌شوند مرا نا‌امید می‌کند و امیدوارم روزی این کلیشه‌ها از بین برود.