اقتصاد لوکس‌ پیارم هرمزگان

خرمای پیارم، یکی از مرغوب‌ترین ارقام خرمای ایران و محصول شاخص شهرستان حاجی‌آباد در شمال استان هرمزگان، این روزها با قیمت‌هایش خبرساز شده است. خرمایی نیمه‌خشک، خوش‌طعم و براق که به‌دلیل ظاهر کشیده و ماندگاری بالا، در بازار داخلی و خارجی جایگاه ویژه‌ای دارد و از آن با عنوان «خرمای لوکس ایران» یاد می‌شود. در بازارهای محلی هرمزگان، قیمت هر کیلو خرمای پیارم بین ۴۰۰ تا ۶۰۰ هزار تومان نوسان دارد، اما همین محصول در فروشگاه‌های لوکس پایتخت یا مراکز عرضه برندهای غذایی، تا یک‌میلیون و صد هزار تومان فروخته می‌شود. در واقع، بسته‌بندی، نحوه عرضه و بازاریابی است که قیمت را چند برابر می‌کند نه کمبود محصول یا افزایش صادرات.

بسته‌بندی و بازاریابی؛ راز تفاوت قیمت

احسان بخرد، معاون صنایع کوچک شرکت شهرک‌های صنعتی هرمزگان تأکید می‌کند که «تفاوت قیمت خرمای پیارم در بازار، نتیجه مستقیم نحوه بسته‌بندی و فروش آن است».

او می‌گوید: «زمانی که خرما در بسته‌بندی‌های شکیل و با برند مشخص عرضه می‌شود، وارد فروشگاه‌هایی می‌شود که مشتریان خاص و بازار هدف مشخص دارند. در چنین فضاهایی، ارزش افزوده ناشی از بسته‌بندی، طراحی، تبلیغات و اعتبار فروشگاه باعث می‌شود قیمت خرما حتی تا یک‌میلیون تومان هم برسد.»

به گفته او، «این روند یک مسئله طبیعی در بازار است و به‌جای آنکه از افزایش قیمت نگران باشیم، باید تلاش کنیم تولیدکنندگان محلی هم به این چرخه ارزش افزوده وارد شوند تا سهم واقعی خود را از بازار بگیرند.»

تولید زیاد، اما بسته‌بندی مناسب کم

استان هرمزگان یکی از قطب‌های اصلی تولید خرمای کشور است و بخش بزرگی از خرمای پیارم ایران در نخلستان‌های حاجی‌آباد برداشت می‌شود. بخرد در ادامه توضیح می‌دهد: «در استان ما تولید خرما بسیار بالاست و کمبودی وجود ندارد. اما چون بیشتر خرماها به‌صورت فله‌ای در بازارهای محلی فروخته می‌شود، عملاً ارزش افزوده از بین می‌رود.

تولیدکنندگان به دلیل سختی اخذ مجوزهای بهداشتی و هزینه‌های بالای بسته‌بندی، ترجیح می‌دهند خرما را فله بفروشند و سود اصلی نصیب واسطه‌ها شود.»

او می‌افزاید: «اگر بسته‌بندی در استان تقویت شود، نه‌تنها می‌توان از افزایش قیمت در بازارهای غیرمحلی بهره برد، بلکه اشتغال و درآمد تولیدکنندگان هم چند برابر خواهد شد. بسته‌بندی، فقط ظاهر زیبا نیست؛ یعنی ورود به زنجیره‌ای از بازاریابی، برندینگ و فروش حرفه‌ای.»

بازاریابی؛ حلقه‌ای که پیارم را جهانی می‌کند

به گفته این مقام صنعتی، در سال‌های اخیر نسل جدیدی از کارآفرینان در هرمزگان در حال تغییر این وضعیت هستند. بخرد می‌گوید: «چند جوان خلاق در حال راه‌اندازی کارگاه‌های بسته‌بندی و برندینگ خرمای پیارم هستند. این مسیر هرچند دشوار و پرهزینه است، اما اگر با حمایت دولت و آموزش‌های بازاریابی همراه شود، می‌تواند پیارم را به برندی بین‌المللی تبدیل کند.»

او خبر داد که برخی از این فعالان حتی به دنبال ایجاد کارگاه‌های بسته‌بندی در کشورهای همسایه هستند تا خرمای ایرانی را همان‌جا با برند رسمی بسته‌بندی و صادر کنند. اقدامی که به گفته او، می‌تواند ضمن افزایش سهم ایران در بازار جهانی، نام خرمای پیارم را در کنار برندهای مطرح بین‌المللی تثبیت کند.

خرمای لوکس، نشانه توسعه اقتصادی

خرمای پیارم امروز بیش از هر زمان دیگری، نمایانگر رابطه میان تولید سنتی و بازاریابی مدرن است. کارشناسان می‌گویند اگر نگاه تولیدکنندگان از فروش فله‌ای به فرآیند برند‌سازی تغییر کند، استان هرمزگان می‌تواند به قطب بسته‌بندی خرمای خاورمیانه تبدیل شود.

بخرد در پایان گفتگو با اشاره به آینده این بازار گفت:«خرما کالایی نیست که زود خراب شود یا نیاز فوری به جایگزین داشته باشد. اگر بتوانیم مسیر بسته‌بندی و بازاریابی علمی را هموار کنیم، هم کیفیت محصول بالا می‌رود، هم بهداشت و زیبایی آن حفظ می‌شود. از همه مهم‌تر، این تغییر نشان‌دهنده توسعه‌یافتگی استان و رشد اقتصادی در زنجیره ارزش است.»

خرمای پیارم با همه ویژگی‌های ممتازش از طعم بی‌نظیر تا ماندگاری طولانی امروز در نقطه‌ای ایستاده است که می‌تواند از یک محصول کشاورزی سنتی به کالایی جهانی تبدیل شود. محصولی که ریشه در نخلستان‌های داغ جنوب دارد، اما آینده‌اش در دست بازاریابان خلاق و بسته‌بندی‌های هوشمند رقم خواهد خورد.

روزنامه صبح ساحل