بازار داغ قهوه در ایران: از چایخانه‌های سنتی تا کافه‌های مدرن

چند سالی است که عطر قهوه در خیابان‌های ایران بیش از پیش به مشام می‌رسد. انگار یک رقیب جدی برای چای پیدا شده! رشد چشمگیر تعداد کافی‌شاپ‌ها و قهوه‌فروشی‌ها در شهرهای بزرگ و کوچک، گواه این مدعاست که ذائقه ایرانی‌ها در حال تغییر است. اما چه چیزی باعث شده تا بازار قهوه در ایران تا این حد داغ شود؟ آیا این فقط یک مُد گذراست یا نشانه‌ای از یک تحول عمیق‌تر در فرهنگ مصرف نوشیدنی در ایران؟ در این مقاله، سراغ بررسی همین موضوع می‌رویم و نگاهی به روند رشد بازار قهوه در ایران، دلایل افزایش کافی‌شاپ‌ها، تغییرات واردات قهوه و تاثیر بازار جهانی بر این صنعت خواهیم انداخت. آماده‌اید تا با هم در عطر خوش قهوه غرق شویم و داستان داغ شدن بازار آن را در ایران بخوانیم؟

دلایل افزایش تعداد کافی‌شاپ‌ها و قهوه‌فروشی‌ها در ایران

رشد قارچ‌گونه کافی‌شاپ‌ها در سال‌های اخیر اتفاقی نیست. به نظر شما چه عواملی دست به دست هم داده‌اند تا شاهد این رشد چشمگیر باشیم؟

• تغییر ذائقه و نیازهای جدید مصرف‌کنندگان: نسل جوان ایران بیش از پیش به تجربه‌های جدید و متنوع روی آورده است. قهوه به عنوان یک نوشیدنی با طعم‌ها و روش‌های دم‌آوری گوناگون، جذابیت زیادی برای این نسل دارد.

• افزایش آگاهی از انواع قهوه: با گسترش دسترسی به اینترنت و شبکه‌های اجتماعی، مردم بیشتر با انواع مختلف قهوه، روش‌های دم‌آوری و حتی فرهنگ مصرف آن در کشورهای دیگر آشنا شده‌اند. این افزایش آگاهی، تقاضا برای قهوه‌های با کیفیت و تخصصی را بالا برده است.

• ظهور فرهنگ کافه‌نشینی: کافه‌ها دیگر فقط محل صرف نوشیدنی نیستند، بلکه به فضایی برای تعاملات اجتماعی، کار و مطالعه تبدیل شده‌اند. این تغییر فرهنگ به خصوص در میان جوانان باعث شده تا تقاضا برای کافی‌شاپ‌ها و در نتیجه مصرف قهوه افزایش یابد. شما هم از طرفداران کافه‌نشینی هستید؟

قهوه در برابر چای: تحولی در ذائقه ایرانی‌ها

قرن‌ها بود که چای به عنوان نوشیدنی ملی و بلامنازع ایرانی‌ها شناخته می‌شد. اما در سال‌های اخیر، شاهد یک رقیب جدی برای چای هستیم: قهوه. به نظر می‌رسد که کم‌کم ذائقه ایرانی‌ها در حال تغییر است و قهوه دارد جای خود را در بین اقشار مختلف جامعه، به خصوص جوانان، باز می‌کند.  

یکی از دلایل این تغییر ذائقه را می‌توان به تغییرات فرهنگی و اجتماعی نسبت داد. جوانان امروزی بیشتر در معرض فرهنگ جهانی قرار دارند و الگوهای مصرف آنها نیز به تبع آن تغییر کرده است. از طرف دیگر، تاریخچه قهوه  (https://cafimafi.com/mag/history-of-coffee/) و نقش آن در فرهنگ‌های مختلف جهان، به ویژه در غرب، باعث شده تا این نوشیدنی به نمادی از مدرنیته و سبک زندگی جدید تبدیل شود. ظهور فرهنگ کافه‌نشینی و افزایش تعداد کافی‌شاپ‌ها نیز در این زمینه بی‌تاثیر نبوده است. کافه‌ها به محلی برای دورهمی‌های دوستانه، قرارهای کاری و حتی مطالعه و کار با لپ‌تاپ تبدیل شده‌اند و قهوه به عنوان نوشیدنی اصلی این مکان‌ها شناخته می‌شود.  

به نظر شما چه عوامل دیگری در این تغییر ذائقه موثر بوده‌اند؟ آیا تاریخچه قهوه و جذابیت‌های فرهنگی آن را نیز می‌توان بخشی از این دلایل دانست؟

تغییرات در واردات قهوه به ایران

رشد روزافزون مصرف قهوه در ایران، منعکس کننده یک تغییر مهم در الگوی مصرف نوشیدنی در کشور است. دانه‌های قهوه بیشتر به صورت خام (سبز) وارد ایران می‌شوند و فرآوری برشته‌کاری و بسته بندی آن‌ها در ایران انجام می‌شود. قهوه عربیکا و روبوستا پرطرفدارترین دانه‌های قهوه شناخته می‌شوند که دانه‌های عربیکا به دلیل کیفیت بالا و طعم بهتر تقاضای بالاتری دارند اما روبوستا نیز به دلیل قیمت مناسب‌تر و استفاده از آن در قهوه‌های فوری و اسپرسو همچنان جزو دانه‌های پرطرفدار است.

بر اساس مقاله (https://rahkartejarat.com/importation/importing-coffee/) آمارها نشان می‌دهند که واردات قهوه به ایران در سال‌های اخیر روند صعودی داشته است. البته نوسانات ارزی و مسائل اقتصادی بر میزان واردات قهوه تاثیرگذار بوده‌اند، اما نکته قابل توجه افزایش تنوع برندهای قهوه وارداتی است. 

پیش از این، بازار قهوه ایران بیشتر در انحصار چند برند محدود بود، اما اکنون شاهد حضور برندهای متنوع از کشورهای مختلف هستیم. این تنوع باعث شده تا مصرف‌کنندگان ایرانی انتخاب‌های بیشتری داشته باشند و با طعم‌ها و کیفیت‌های مختلف قهوه آشنا شوند. به نظر شما این تنوع چه تاثیری بر آینده بازار قهوه در ایران خواهد داشت؟

تاثیرات بازار جهانی و تنوع برندها بر بازار قهوه ایران

ورود برندهای بین‌المللی به بازار ایران و افزایش تنوع محصولات، رقابت را در این بازار بیشتر کرده است. این رقابت می‌تواند به نفع مصرف‌کننده باشد، زیرا منجر به بهبود کیفیت و تنوع قهوه‌های عرضه شده در بازار می‌شود. از طرفی دیگر شاهد هستیم که برندهای داخلی نیز تلاش می‌کنند تا با ارائه محصولات با کیفیت و متنوع، سهم خود را در این بازار رو به رشد حفظ کنند.

با این حال، نباید از تاثیر نوسانات ارزی و مسائل اقتصادی بر بازار قهوه ایران غافل شد. این عوامل می‌توانند بر قیمت و میزان واردات قهوه تاثیر بگذارند و در نتیجه بر توان خرید مصرف‌کنندگان اثرگذار باشند.

جمع‌بندی

بازار قهوه در ایران در حال تجربه یک دوره رشد و تحول است. تغییر ذائقه مصرف‌کنندگان، افزایش آگاهی از انواع قهوه، ظهور فرهنگ کافه‌نشینی و ورود برندهای متنوع به بازار، همگی از عوامل موثر بر این رشد هستند. پیش‌بینی می‌شود که این روند در سال‌های آینده نیز ادامه داشته باشد و شاهد افزایش هر چه بیشتر مصرف قهوه در ایران باشیم. با این حال، نوسانات ارزی و مسائل اقتصادی می‌توانند به عنوان یک چالش جدی بر سر راه این رشد عمل کنند. در نهایت، آینده بازار قهوه ایران به توانایی فعالان این صنعت در مدیریت چالش‌ها و بهره‌گیری از فرصت‌های موجود بستگی خواهد داشت. به نظر شما چه عواملی می‌توانند بیشترین تاثیر را بر آینده این بازار داشته باشند؟