هرمزگان، استانی محروم در مسکن

هرمزگان به‌عنوان یکی از اقتصادی‌ترین استان‌های کشور که به‌عنوان مهم‌ترین دروازه خروج و ورود کالا به کشور هم شناخته می‌شود، متأسفانه به لحاظ شاخص‌های معیشتی و نرخ محرومیت ساکنانش جایگاهی بسیار نامناسب در میان استان‌های کشور دارد. یکی از مهم‌ترین شاخص‌هایی که از آن می‌توان پی به سطح رفاه و آسایش هر منطقه برد، بی‌شک شاخص‌های بخش مسکن ساکنان آن است که بر اساس جدیدترین گزارش‌های دفتر مطالعات رفاه اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی متأسفانه استان هرمزگان به لحاظ فقر و محرومیت این بخش در میان 31 استان کشور در جایگاه 24 کشور قرار دارد؛ یعنی فقط هفت استان وضعیت بدتری از استان ما دارند. جایگاهی که نشان از میزان بالای محرومیت در شاخص‌های مسکن دارد.

این محرومیت بر اساس مطالعه صورت گرفته، بر اساس 7 پارامتر شامل: «دسترسی به مسکن مقرون‌به‌صرفه، آب‌لوله‌کشی سالم، سرانه استاندارد مساحت خانه، دسترسی به امکانات بهداشتی (حمام) مناسب، مسکن با‌دوام، امنیت ملکی و فقر شدید» سنجش شده است. شهروندان هرمزگان به لحاظ شاخص محرومیت بهره‌مندی از مسکن مقرون‌به‌صرفه در جایگاه یازدهم کشور قرار دارند که به معنی آن است که 19 درصد اهالی آن محروم از مسکن مقرون‌به‌صرفه هستند که البته به لحاظ رتبه از میانگین کشوری که عدد 36 درصد است بهتر است؛ اما متأسفانه ساکنان استان ما به لحاظ برخورداری از مصالح با‌دوام در ساخت مسکن در قعر جدول از میان استان‌های کشور قرار دارند، چه آنکه بیش از 63 درصد از شهروندانش از این شاخص مهم در استانی که بسیار زلزله‌خیز هم هست در محرومیت به سر می‌برند؛ یعنی استانی که در معرض این‌گونه حوادث پیش‌بینی‌نشده قرار دارد، تقریباً محروم از مسکنی ایمن و مستحکم است.

از طرفی در کشور ما فضای سرانه مسکن برای هر فرد 13 مترمربع است اما در هرمزگان 11.4 درصد از مردم از این میزان فضای سرانه محروم‌اند که جایگاه این استان را در سطح نامناسب 28 کشور قرار داده است، یعنی تنها سه استان از ما وضعیت وخیم‌تری دارند. شاخص موردبررسی قرارگرفته دیگر دسترسی به آب آشامیدنی سالم است که 0.64 درصد جمعیت استان از آن بی‌بهره‌اند و اگرچه میانگین کشوری 1.5 درصد است اما در این شاخص هرمزگانی‌ها در جایگاه 18 کشور قرار دارند. یک ونیم درصد از ساکنان هرمزگان متأسفانه از دسترسی به امکانات بهداشتی یعنی حمام بی‌بهره‌اند حال‌آنکه از این لحاظ استان ما رتبه نسبتاً پایین 20 کشور را دارا است حتی اگر میانگین محرومان از این امکانات در کشور 2 درصد باشد.

در غیاب داده‌های دقیق‌تر از شاخص امنیت تصدی و تملک که گویا نیاز به هماهنگی‌های بیشتر بین برخی دستگاه‌هاست اما با بسنده کردن به آنکه این شاخص به همراه شاخص شدید فقر مسکن هم که استان ما در بدترین جایگاه در سطح کشور قرار دارد، ما را به زوایای کم برخورداری از مسکن یا به‌اصطلاح محرومیت از مسکن مناسب آگاه‌تر خواهد ساخت. با توجه به داده‌های بالا و پی بردن به جایگاه نامناسب هرمزگان در کشور و علم به اینکه کشورمان هم در پارامترهای برخورداری از مسکن مناسب در جایگاه مناسب جهانی قرار ندارد، لزوم اهمیت برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران مربوطه به مقوله مسکن را بیش‌ازپیش به ذهن متبادر می‌سازد. حال که سکان‌دار دولت سیزدهم اظهار به حل مشکل مسکن دارد، باید ضمن توجه به این دست مطالعات و اینکه به داوری اغلب کارشناسان امر، مشکل اصلی مسکن نه در قسمت عرضه مسکن جدید بلکه عمدتاً در عرضه واحدهایی است که اصطلاحاً فریز شده‌اند جستجو کند. اتخاذ سیاست‌های مالیاتی مناسب در تعیین مالیات بدون تبصره و تبعیض به کلیه واحدهای مسکونی هم انگیزه مالکان واحدهای انجماد شده را بیشتر خواهد کرد؛ اما تحول بزرگ‌تر می‌تواند بهبود شاخص‌های کلان اقتصادی چون تورم، اشتغال و بهبود رشد اقتصادی کشور به‌گونه‌ای پایدار باشد که امید است حاصل گردد.

روزنامه صبح ساحل