بهرام بیضایی از آن نامهایی است که حذف نمیشود؛ فقط جابهجا میشود. اگر صحنه و پرده از او دریغ شد، تاریخ ناچار شد او را در خود ثبت کند. او نه محصولِ زمانهی خویش، که معترضِ آن بود؛ هنرمندی که بهجای همدستی با فراموشی، به حافظهی جمعی پناه برد و آن را وسعت داد.
بیضایی سینما و تئاتر را به کلاس درس بدل نکرد، اما هر اثرش درسی تمامعیار بود؛ دربارهی قدرت، دروغ، اسطوره، زن، تاریخ و حقیقت. در مرگ یزدگرد نشان داد حقیقت هرگز یکصدا نیست و قدرت، روایت را به خدمت میگیرد. در باشو، ایران را از شعارهای تهی نجات داد و به خاک، زبان و مادر بازگرداند؛ به جغرافیایی انسانی که از «یک آب و خاک» ساخته میشود. در سگکشی فریاد نسلی را ثبت کرد که اشکهایش را پیشتر ریخته بود. و در هشتمین سفر سندباد، جستوجوی حقیقت را به سرنوشتِ آگاهی بدل کرد؛ سرگردانیای که فضیلت است، نه شکست.بیضایی «باسواد» بود، اما نه به معنای رایج و فرسودهی آن. سواد او ریشه داشت؛ از اسطورههای شرق تا تراژدیهای غرب را میشناخت، اما هرگز مقلد نبود. دانستن را برای ساختنِ زبانِ خود میخواست؛ زبانی که هم ایرانی است و هم جهانی، هم کهن و هم معاصر. او زن را به مرکز روایت آورد، نه از سر مد، که از سر فهمِ تاریخِ حذف. و همین فهم، آثارش را ماندگار کرد.با او مهربان نبودند. امکان ساختن را از او گرفتند، کمکارش کردند، به حاشیه راندندش. اما بیضایی از آن دست هنرمندانی بود که خود را بیش از حد خرج نمیکنند؛ زمان نتوانست مصرفش کند. پیر نشد؛ عمیقتر شد. بهموقع زیست، بهموقع مشهور شد، بهموقع کنار رفت و شأنِ خویش را حفظ کرد؛ شأنی که نه با سانسور فرو ریخت و نه با تشویقهای دیرهنگام. نام او شاید در کتابهای درسی نیامده باشد، اما در جانِ آگاهِ ایرانیان حک شده است. بیضایی به ما آموخت جهل، بزرگترین دشمن مردمان است و حقیقت، هرچند دشوار و دیررس، ارزشِ جستوجو دارد حتی اگر هزار سال طول بکشد. او امروز هم، حتی دور از صحنه، ایستاده است؛ ایستاده در تاریخ.
جدیدترین اخبار
کلنگ ساختمان اداری ناحیه دوم منطقه یک بندرعباس با ۱۸۲ میلیارد اعتبار به زمین زده شد
صدور هشدار هواشناسی سطح نارنجی در استان هرمزگان
رشد ۳۳ درصدی با تمرکز بر پروژههای شاخص و مهار بدهیهای سنواتی
ماجرای ورود غیرمجاز یک کشتی به تنگه هرمز
پناهندگی دیپلمات ایرانی در وین نکذیب شد
اعلام برنامه مسابقات هفتههای آتی لیگ برتر فوتبال+ جزئیات
نتایج استعلام مدارک داوطلبان میاندورهای مجلس فردا اعلام میشود
اطلاعیه قطع ۲۴ ساعته آب شرب در شهر سردشت و روستاهای مسیر جگین
نرخ دلار در بودجه سال آینده: ۱۲۳ هزار تومان
افزایش حقوق کارکنان در بودجه ۱۴۰۵ بهصورت پلکانی ۲۱ تا ۴۳ درصدی اجرا میشود
ارتقا نمایندگیهای آموزش و پرورش در توکهور و هشتبندی و جغین به اداره مستقل
نخستین نیروگاه سیکل ترکیبی هرمزگان در قشم به بهرهبرداری رسید
استخدام حسابدار با هفت سال سابقه کار در یک شرکت معتبر
نخستین پیام بنزما پس از پیوستنش به الهلال
جنگلهای ساحلی سپر سبز هرمزگان در برابر ریزگرد و سیلاب هستند
