کمیته نخبگان مبنای شایسته‌سالاری

در بسیاری از سازمان‌ها و ادارات، انتصاب مدیران و مسئولین براساس روابط شخصی، وابستگی‌های سیاسی یا نفوذ و سفارش گروه‌های خاص انجام می‌شود. این روند نه‌تنها موجب کاهش بهره‌وری و انگیزه کارکنان می‌شود، بلکه فرصت رشد را از نیروهای توانمند می‌گیرد. یکی از راهکارهای موثر برای مقابله با این مشکل، تشکیل کمیته‌ای از نخبگان و متخصصان هر سازمان برای انتخاب و ارزیابی مسئولین است.

این کمیته باید متشکل از افراد با تجربه، متخصص و دارای سابقه درخشان در همان حوزه کاری باشد. که وظایف زیر را می‌توان برای آن تعریف کرد:

۱- شناسایی افراد شایسته بر اساس معیارهای علمی و اخلاقی.

۲-بررسی سوابق کاری و مدیریتی نامزدها.

۳-مصاحبه و ارزیابی عملکرد پیشین.

۴-پیشنهاد فرد اصلح به مراجع بالاتر بدون اعمال فشار سیاسی یا شخصی.

این روش مزایای بی‌شماری نیز دارد از جمله

▪︎حفظ شایسته‌سالاری: جلوگیری از نفوذ روابط شخصی در انتصابات.

▪︎افزایش اعتماد عمومی: کارکنان و جامعه احساس می‌کنند مدیران بر اساس لیاقت منصوب شده‌اند.

▪︎ارتقاء بهره‌وری: مدیران شایسته توانایی بیشتری در تصمیم‌گیری و حل مشکلات دارند.

▪︎پایداری سازمانی: تصمیمات مبتنی بر تخصص، اثرات بلندمدت مثبتی دارند.

شکی نیست که در شرایط کنونی، فرآیند انتخاب و انتصاب مدیران در بسیاری از ادارات کشور، با چالش‌هایی روبه‌روست.چالش‌هایی مانند

۱-غلبه روابط بر ضوابط، رابطه‌گرایی جای شایسته‌گزینی را گرفته است.

۲-سیاسی‌کاری: تغییر مدیران هم‌زمان با تغییر دولت‌ها یا مدیران کل، حتی اگر عملکردشان مثبت باشد.

۳-عدم شفافیت: معیارهای انتخاب اعلام نمی‌شود و فرآیند ارزیابی پنهان است.

بی‌توجهی به نظر کارکنان: افرادی که بیشترین تعامل با مدیر دارند، در انتخاب او نقشی ندارند.

پس برای رسیدن به شایسته‌سالاری واقعی، باید انتخاب مسئولین به جای انتصابات فردی یا سیاسی، بر عهده کمیته‌های نخبگان درون‌سازمانی گذاشته شود. این کمیته‌ها باید با قوانین مشخص، معیارهای شفاف و سازوکار پاسخگویی عمل کنند.

تجربه کشورهای موفق نشان داده است که چنین سیستمی می‌تواند نه‌تنها کیفیت مدیریت را افزایش دهد، بلکه از هدررفت منابع و فرسودگی نیروی انسانی نیز جلوگیری کند.