از کمبود تجهیزات امداد تا حضور بی‌ضابطه بلاگرها؛ با متخلفان برخورد جدی کنید

در نخستین ساعات پس از انفجار، امدادگران با حداقل تجهیزات در شرایطی پرخطر مشغول نجات جان‌ها و اطفای حریق بودند. در این شرایط حساس، گروهی از بلاگرها بدون مجوز، بدون لباس ایمنی و بدون کوچک‌ترین آموزش، وارد منطقه آتش‌گرفته شدند.

این افراد با دوربین به دست در میان دود و خطر پرسه می‌زدند؛ برخی با لایوهای اینستاگرامی، بعضی با فیلمبرداری از اجساد قربانیان. حضورشان نه تنها نظم امدادرسانی را مختل کرد، بلکه خطر جانی برای خودشان و امدادگران نیز به وجود آورد.

بلاگرها بدون توجه به عملیات حساس امدادی، در مسیر امدادگران قرار گرفتند و کار را برای نیروهای امدادی دشوارتر کردند. با توجه به احتمال انفجارهای دوم، نشت گازهای سمی و ریزش سازه‌ها، تردد افراد غیرمجهز همچون بلاگرها جان خود و دیگران را در معرض تهدید قرار داد. از طرفی تصاویر دلخراش از اجساد، بدون رعایت حرمت انسانی یا کسب اجازه از خانواده‌ها، در فضای مجازی بازنشر شد؛ رفتاری که احساسات عمومی مردم ایران و بخصوص بتدرعباس را جریحه‌دار کرد.

همچنین برخی بلاگرها با پخش لایوهای بدون نظارت و تحلیل‌های غیرتخصصی، شایعات و اخبار تاییدنشده حادثه را گسترش دادند و بحران را رسانه‌ای‌تر کردند.

چرا کسی جلوی این بی‌نظمی را نگرفت؟

با وجود اینکه محل حادثه باید فوراً قرنطینه می‌شد و فقط نیروهای رسمی اجازه حضور می‌یافتند، هیچ نظارتی در عمل دیده نشد. بلاگرها آزادانه و از طریق ارتباطاتی که داشتند، وارد منطقه بحرانی شدند و لایو گرفتند، بدون اینکه نیرو‌های خاصی یا مسئولان امدادی مانعشان شوند.

این خلأ مدیریتی، نه تنها روند امداد را مختل کرد، بلکه تصویر نامطلوبی از بی‌نظمی و بی‌حرمتی در مواجهه با فجایع انسانی ارائه داد.

در بسیاری از کشورها، قانون ورود غیرمجاز به مناطق بحرانی را جرم می‌داند و با افراد خاطی به شدت برخورد می‌شود. اما در این حادثه، شاهد بی‌تفاوتی کامل نسبت به این اصول اولیه بودیم.

لزوم تدوین قوانین سختگیرانه

حادثه اسکله شهید رجایی نشان داد کشور ما به شدت به تدوین و اجرای قوانین سختگیرانه برای مدیریت صحنه‌های بحران نیاز دارد.

ورود افراد غیرمجاز باید صراحتاً ممنوع شود و برای متخلفان مجازات‌های قانونی تعریف گردد. تصویربرداری از صحنه‌های فاجعه‌بار باید تنها توسط نیروهای رسمی و با رعایت کامل اصول اخلاقی انجام شود.

در کنار آن، باید آموزش‌های عمومی درباره‌ی رعایت حرمت جان انسان‌ها، اهمیت مسئولیت رسانه‌ای و رفتار حرفه‌ای در بحران‌ها به شکل جدی در دستور کار قرار گیرد.

اگر امروز اقدام نکنیم...

حادثه‌ی اسکله شهید رجایی فقط یک انفجار نبود؛ زنگ خطری بود برای هشدار درباره‌ی سقوط اخلاقی و ضعف نظارتی.

اگر امروز در برابر این بی‌اخلاقی‌ها و بی‌مدیریتی‌ها موضع قاطع اتخاذ نشود، فردا هر فاجعه‌ای به صحنه رقابت بلاگرها برای جذب فالوئر بیشتر بدل خواهد شد؛ صحنه‌هایی که در آن جان انسان‌ها در برابر چند لایک ناچیزتر از هر چیز دیگری جلوه می‌کند.

حفظ حرمت جان انسان‌ها و صیانت از کرامت قربانیان، مسئولیتی انسانی و ملی است؛ مسئولیتی که کوتاهی در انجام آن، تبعات سنگینی برای جامعه به دنبال خواهد داشت.