از شلوغی بی‌ثمر تا تخریب شهرهای بندری

در این ایام، میلیون‌ها نفر وارد شهرهایی مانند بندرعباس، قشم و کیش می‌شوند، درحالی‌که این مناطق خود برای جمعیت ساکنشان نیز با چالش‌های خدماتی روبه‌رو هستند. ظرفیت‌های اقامتی رسمی بسیار محدود است و اغلب مسافران ترجیح می‌دهند در پارک‌ها، کنار سواحل و حتی پیاده‌روها اقامت کنند. نتیجه این وضع، اشغال کامل فضاهای عمومی، استحمام و آشپزی در هر گوشه و کنار، تولید حجم عظیمی از زباله و آسیب جدی به زیرساخت‌های شهری است.
مسئله فقط تخریب پارک‌ها و امکانات عمومی نیست. شهروندان بندرعباسی عملاً از فضای شهری خود محروم شده‌اند. دیگر جایی برای تفریح و استراحت آن‌ها باقی نمانده و زندگی روزمره‌شان با ازدحام و بی‌نظمی مختل شده است. مغازه‌داران و کسبه نیز که شاید در نگاه اول تصور شود از این شلوغی سود می‌برند، در واقع ناراضی‌اند. بسیاری از مسافران با کمترین هزینه ممکن سفر می‌کنند، اقلام مصرفی خود را از شهرهای مبدأ می‌آورند و حتی حاضر به استفاده از خدمات شهری با تعرفه‌های واقعی نیستند. در نتیجه، تنها چیزی که برای شهر باقی می‌ماند، آلودگی، استهلاک و هزینه‌های سنگین مدیریت بحران است.
نکته عجیب اینجاست که نه‌تنها نظارت و سامان‌دهی درستی بر این حجم از سفرها وجود ندارد، بلکه حتی برخی تصمیمات سیاست‌گذاران، مانند ثابت نگه داشتن تعرفه اسکان در اماکن عمومی، این وضعیت را تشدید کرده است. درحالی‌که انتظار می‌رود هزینه‌های ناشی از این حجم مسافرت بر عهده خود گردشگران باشد، این فشار به دوش شهروندان بومی افتاده است.
این مدل گردشگری، نه تنها کمکی به اقتصاد محلی نمی‌کند، بلکه به یک معضل تبدیل شده است. تا زمانی که برای مدیریت سفرهای نوروزی برنامه‌ریزی دقیق و مسئولانه‌ای انجام نشود، این چرخه مخرب هر سال تکرار شده و به تدریج، کیفیت زندگی در شهرهای گردشگرپذیر را کاهش خواهد داد. توسعه پایدار گردشگری نیازمند سیاست‌گذاری درست، ایجاد زیرساخت‌های مناسب و تغییر نگرش نسبت به سفر است؛ در غیر این صورت، گردشگری بی‌ضابطه تنها تخریب به‌جا خواهد گذاشت.