پای شکسته ساخت وساز

 // مجتبی نبوی

 
((نادر خواجه احمد عطاری مسئول تدوین بخش اجزای غیر سازه ای آیین نامه زلزله در آذر ماه سال98 گفت: ما یک مساله مهم داریم، ساخت و ساز می‌کنیم اما غیر اصولی. نتیجه این شده وقتی که زلزله یا طوفان شدیدی رخ می‌دهد، خسارت خیلی شدید اقتصادی می بینیم. همین زلزله سرپل ذهاب که دو سال پیش رخ داد، در یک شهر کوچک 20 هزار نفری که در 20 سال اخیر ساخته شده بود و یک کلانشهر نبود، خسارتی معادل 30 هزار میلیارد تومان به قیمت امروز دیدیم. یعنی اگر بخواهیم مقایسه ای انجام بدهیم، معادل درآمدی که دولت از آزادسازی قیمت بنزین در یک سال بدست می آورد را در این زلزله خسارت دیدیم. جالب اینجاست که 15 هزار میلیارد تومان از این خسارت مربوط به دیوارها بوده است.))

 
 بیش از هزار روز از زلزله سرپل ذهاب
می گذرد که شاهد خسارات جانی و مالی فراوانی در آن بودیم. معمولا پس از وقوع زلزله های بزرگ متخصصین امر عازم محل می شوند و پس از مشاهدات و بررسی های خود گزارش ها و مقالاتی منتشر می نمایند و در صورت نیاز در آیین نامه ها و مقررات تغییراتی اعمال می کنند تا از یک سوراخ دوباره گزیده نشویم.
حدود 20 ماه پس از زلزله سال 96 و با توجه به تولیدات و موادی که در کشور عزیزمان تولید می شود، بخشی جدید به نام (طراحی لرزه ای و اجرای اجزای غیر سازه ای معماری) به آیین نامه زلزله کشور اضافه گردید و در دسترس عموم قرار گرفت.
با نگاهی به این آیین نامه می توان فهمید که بحث اصلی این قانون اجرای درست و اصولی دیوار و نمای ساختمان می باشد.
با گذشت نزدیک به 18 ماه از انتشار پیوست 6 استاندارد 2800 یا همان آیین نامه زلزله این سوال به وجود می آید که آیا ساختمان های دولتی و غیردولتی ساخته شده در شهر بندرعباس با جزئیات درست و مناسبی طبق قانون ساخته می شود؟

 
بیمارستان 531 تختخوابی بندرعباس که بزرگترین بیمارستان و گل سر سبد
پروژه های دولتی استان می باشد را می توان نمونه ای از پروژه هایی دانست که با هزینه بسیار بالا، سرعت پایین اجرا و رعایت نکردن آیین نامه زلزله ساخته می شود.
این پروژه که به تازگی بودجه ای 30 میلیارد تومانی برای احداث بخشی از آن در نظر گرفته شده است، تمام دیوارهای آن به صورت غیر اصولی و به روش سنتی 20 سال قبل ساخته شده‌ است.
به طور کلی ساختمان های با اهمیت بسیار بالا مانند: بیمارستان، ادارات دولتی و ... که  پس از وقوع زلزله باید به طور بی وقفه به مردم خدمت رسانی کنند، شرایط بسیار نامناسبی از نظر دیوار و نما دارند. نمونه بارز این مدل ساختمان ها بیمارستان شهر سرپل ذهاب بود که به دلیل تخریب دیوارها و ریزش نمای ساختمان در هنگام زلزله قادر با انجام هیچ خدمت رسانی  به مردم نبود.
از بین پروژه های دولتی می توان نوسازی مدارس استان را به عنوان تنها سازمانی دانست که جزئیات آیین نامه زلزله پس از انتشار را به طور مناسبی در ساختمان های خود اجرا می کند.
شاید این تصور ایجاد شود که تنها دولت در این زمینه کارفرمای خوبی نیست و وضعیت ساختمان‌هایی که دارای پروانه از سازمان نظام مهندسی می باشند، وضعیت بهتری دارند.
 اما با کمال تاسف وضعیت به نحوی دیگر در حال رخ دادن است و تعداد ساختمان‌هایی که زیر نظر مجریان و ناظران سازمان نظام مهندسی استان ساخته
می شود و جزئیات دیوار و نمای آن به طور درست اجرا شده باشد، حداکثر به تعداد انگشتان دو دست هم نمی‌رسد.
در حالی که سازمان نظام مهندسی استان هرمزگان خود را به عنوان پایلوت ارائه خدمات جدید مهندسی در کشور معرفی می کند، آموزش مهندسان و نظارت در زمینه اجرای درست اجزای غیر سازه ای را به طور آشکاری رها کرده است.
مسکن و شهرسازی و شهرداری بندرعباس به عنوان اضلاع دیگر نظارت بر ساخت و ساز شهری در این زمینه از وضعیت نامناسب‌تری رنج می برند. به طور مثال ساختمان هایی در کوی فرهنگیان با فاصله کمتر از 100 متری اداره کل مسکن و شهرسازی و شهرداری منطقه دو در حال ساخت می باشد که دیوارهای آن دهن کجی واضح به آیین نامه زلزله می کند و کیفیت پایین ساختمان را نشان می دهند.
حال ما باید نظاره کنیم تا زمانی که سازمان های متولی استان در زمینه مسکن از خواب زمستانی بلند شوند و امیدوار باشیم اتفاقی همچون سر پل ذهاب برای استان عزیزمان رخ ندهد.