فرش قرمز برای اژدها

مصرف انبوه ذخایر موشکی در جبهه‌های غرب و اولویت‌دهی اجباری پنتاگون به بحران‌های جاری، باعث شده تا تحویل بیش از ۱۴ میلیارد دلار تسلیحات راهبردی به تایوان با تأخیرهای طولانی مواجه شود؛ وضعیتی که عملاً توان دفاعی این جزیره را به تجهیزاتی محدود کرده که هنوز روی کاغذ مانده‌اند و به میدان نبرد نرسیده‌اند. همزمان با این کاهش تمرکز نظامی، واشنگتن به سمت رویکردی حرکت کرده که در آن اولویت‌های حمایتی خود را بر اساس محدودیت منابع مالی و نظامی تقسیم‌بندی می‌کند. این انحراف تمرکز اطلاعاتی از تنگه تایوان به سمت خاورمیانه، فرصتی کم‌نظیر را در اختیار پکن قرار داده است تا با بهره‌گیری از این خلأ امنیتی، موازنه قدرت در شرق دور را به سود خود بازتعریف کند.

بن‌بست لجستیک و انباشت سفارش‌های معلق

در حالی که تقویم نظامی ۲۰۲۶، زمان کلیدی برای نوسازی ناوگان دفاعی تایوان محسوب می‌شد، نبردهای سنگین ماه می که تجاوزی صریح بود در خاورمیانه، تمامی معادلات زنجیره تأمین پنتاگون را برهم زده است. در حال حاضر، انبارهای استراتژیک ایالات متحده که وظیفه پشتیبانی همزمان از جبهه‌های مختلف را بر عهده داشتند، به دلیل نرخ بالای مصرف موشک‌های هدایت‌شونده و سامانه‌های پدافندی در درگیری‌های غرب آسیا، با کاهش بی‌سابقه موجودی مواجه شده‌اند. این بحران لجستیکی باعث شده است تا اولویت‌بندی ارسال سلاح به‌طور کامل تغییر کند؛ به طوری که تجهیزات حیاتی از انبارها به جای حرکت به سمت شرق دور، مستقیماً به مناطق درگیری در خاورمیانه گسیل می‌شوند. این جابجایی اولویت‌ها، تایوان را در وضعیتی قرار داده که علی‌رغم پرداخت هزینه‌های گزاف، توان دفاعی آن تنها در آمارهای رسمی روی کاغذ افزایش یافته، اما در واقعیت میدانی با انبارهای خالی روبروست.

بررسی‌های دقیق از قراردادهای نظامی میان واشنگتن و تایپه نشان می‌دهد که ارزش تسلیحات معلق و تحویل‌نشده اکنون از مرز ۱۴ میلیارد دلار عبور کرده است. این رقم شامل اقلام تعیین‌کننده‌ای نظیر جنگنده‌های مدرن F-16V و موشک‌های ضدکشتی «هارپون» است که قرار بود ستون فقرات بازدارندگی تایوان در برابر ناوگان دریایی چین باشند. نیاز فوری به تأمین تجهیزات برای نبردهای ماه می ۲۰۲۶، باعث شده است تا علاوه بر محموله‌های اصلی، حتی قطعات یدکی و مهمات سبک نیز در انبارها برای پوشش نیازهای جبهه‌های فعال درگیر، متوقف شوند. این فاصله میان پرداخت هزینه خرید و تحویل فیزیکی سلاح، یک خلأ امنیتی ایجاد کرده که پکن با دقت تمام در حال رصد آن است. در واقع، هر روز تأخیر در زنجیره تأمین ایالات متحده به دلیل درگیری‌های خاورمیانه، مستقیماً توان دفاعی تایوان را تضعیف کرده و زمان واکنش نیروهای نظامی این جزیره را در برابر یک حمله احتمالی، به‌شدت کاهش می‌دهد.

تغییر در رویکرد استراتژیک واشنگتن

همزمان با فرسایشی شدن درگیری‌ها در عرض‌های جغرافیایی مختلف، دولت آمریکا با رویکرد جدید خود در سال جاری، رسماً از استراتژی «حضور همه‌جانبه» عقب‌نشینی کرده و به سمت «تقسیم هزینه‌های امنیتی» حرکت کرده است. واقعیت‌های و شواهد موجود در اقتصاد، نشان می‌دهد واشنگتن دیگر توان حفظ حضور حداکثری و همزمان در خاورمیانه و شرق آسیا را ندارد و اولویت‌بندی منابع میان این دو منطقه به یک ضرورت ناگزیر تبدیل شده است. در همین راستا، واشنگتن به صراحت به مقامات تایپه اعلام کرده که به دلیل گره خوردن منابع مالی و انسانی ایالات متحده در جبهه خاورمیانه، امکان تداوم چتر حمایتی رایگان و گسترده مانند دهه‌های گذشته وجود ندارد و تایوان باید سهم بیشتری از هزینه‌های دفاعی خود را مستقیماً بر عهده بگیرد.

این چرخش ناگهانی در سیاست خارجی آمریکا، لایه ثبات‌بخش در تنگه تایوان را سست کرده و نوعی نگرانی عمیق را در بدنه حاکمیتی تایپه به وجود آورده است. حرکت به سمت دکترین «واکنش انتخابی» به این معناست که تضمین قطعی برای مداخله فوری و همه‌جانبه آمریکا در صورت وقوع بحران در شرق دور دیگر وجود ندارد. این موضوع که واشنگتن عملاً حمایت‌های خود را مشروط به ظرفیت‌های باقی‌مانده از جنگ‌های دیگر کرده، باعث شده است تا محاسبات بازدارندگی در تایوان فرو بریزد؛ چرا که اکنون پکن با اطمینان بیشتری بر روی محدودیت‌های عملیاتی ارتش آمریکا حساب باز می‌کند و این جزیره را در برابر فشارهای احتمالی، تنهاتر از هر زمان دیگری می‌بیند.

تغییر تمرکز از رصد ماهواره‌ای به میدان‌های نبرد فعال

تمرکز سیستم‌های نظارتی و توان تحلیل اطلاعاتی ایالات متحده، به شکلی بی‌سابقه از شرق آسیا به سمت خاورمیانه منحرف شده است. در حالی که رصد جابجایی نیروهای ارتش چین در تنگه تایوان نیازمند نظارت مستمر و ۲۴ ساعته ماهواره‌ای است، حجم انبوه حملات موشکی و پهپادی در جبهه‌های غرب آسیا باعث شده تا نزدیک به ۹۰ درصد ظرفیت اطلاعاتی و سیستمی آمریکا صرف رهگیری و تحلیل نبردهای جاری در این منطقه شود. این جابجایی اولویت‌ها عملاً بخش بزرگی از توان پردازشی و نظارتی واشنگتن را در شرق دور از کار انداخته و ظرفیت واکنش سریع ارتش آمریکا به تحرکات غیرمنتظره در اقیانوس آرام را به حداقل رسانده است. تضعیف این چتر اطلاعاتی، فرصتی را برای پکن فراهم آورده است تا رزمایش‌های نظامی خود در اطراف تایوان را به نزدیکی بی‌سابقه‌ای نسبت به سواحل این جزیره برساند، بدون آنکه با واکنش یا هشدارهای پیشگیرانه معمول روبرو شود. ارتش چین با استفاده از این «نقطه کور اطلاعاتی»، در حال تمرین الگوهای تهاجمی جدیدی است که تا پیش از درگیری‌های خاورمیانه، به دلیل اشراف کامل ماهواره‌های آمریکایی، به راحتی قابل شناسایی و مهار بودند. در واقع، درگیری‌های فرساینده در خاورمیانه باعث شده است تا دیپلماسی و دستگاه‌های امنیتی آمریکا حتی در شناسایی مراحل آماده‌سازی نیروهای چینی نیز با تأخیر مواجه شوند؛ موضوعی که ضریب غافلگیری تایوان را به بالاترین سطح در سال‌های اخیر رسانده است.

برآورد محاسبات پکن از درگیری‌های منطقه‌ای

پکن درگیری‌های جاری در خاورمیانه را یک فرصت تاریخی و تعیین‌کننده برای نهایی کردن اهداف ملی خود در قبال تایوان ارزیابی می‌کند. منطق حاکم بر محاسبات راهبردی چین بر این پایه استوار است که گرفتاری بلندمدت ایالات متحده در نبردهای فرساینده منطقه، به‌طور مستقیم آستانه تحمل واشنگتن برای گشودن یک جبهه جدید و پرهزینه در شرق آسیا را افزایش می‌دهد. در شرایطی که بخش بزرگی از توان لجستیک و تمرکز فرماندهی ارتش آمریکا صرف پشتیبانی از متحدان در غرب آسیا شده است، ظرفیت تصمیم‌گیری سیاسی برای مداخله مستقیم در تنگه تایوان به شدت آسیب دیده و هزینه ریسک برای پکن به پایین‌ترین سطح خود در دهه‌های اخیر رسیده است.

تداوم این وضعیت باعث شده است تا پکن با اطمینان بیشتری نسبت به گذشته، تدارکات نظامی خود را برای الحاق تایوان سرعت ببخشد. هرچه جنگ در خاورمیانه طولانی‌تر شود، اعتبار پیمان‌های امنیتی آمریکا در اقیانوس آرام بیشتر زیر سوال می‌رود و هزینه عملیاتی یک تقابل احتمالی برای واشنگتن غیرقابل‌تحمل‌تر می‌شود. این هم‌زمانی بحران‌ها، فضایی را ایجاد کرده که در آن پکن می‌تواند بدون واهمه از یک پاسخ همه‌جانبه و قاطع، موازنه قدرت را در شرق دور به سود خود تغییر دهد. در واقع، فرسایش قدرت نرم و سخت آمریکا در خاورمیانه، مسیری را هموار کرده که در آن نظم منطقه‌ای در شرق آسیا می‌تواند بدون نیاز به یک رویارویی بزرگ با واشنگتن، بازتعریف شود.

روزنامه صبح ساحل