ضربه‌فنی کالابرگ در گرانی

برخی کارشناسان بر این عقیده‌اند که در شرایط حاضر جامعه نیازمند افزایش تاب‌آوری است و دولت باید معیشت مردم را در اولویت قرار دهد و از محل افزایش نرخ ارز منابع مورد نیاز برای اعتبار کالابرگ را تامین کند. با این حال اخیرا عضو کمیسیون اقتصادی مجلس عنوان کرده است که دولت در تأمین اعتبار همین کالابرگ فعلی هم با مشکل مواجه است و باید واقعیت‌ها برای مردم تبیین شود و اگرچه که دولت باید در حد توان خود از مردم حمایت کند؛ اما ایجاد توقعات گسترده بدون پشتوانه مالی، می‌تواند در ادامه، مشکلات بیشتری ایجاد کند. گفتنی است؛ پیش‌تر در رسانه‌ها به نقل از وزارت کار، پیشنهاد افزایش بیش از ۵۰۰ هزار تومانی اعتبار کالابرگ اعلام شده بود ولی سازمان برنامه و بودجه و مجموعه دولت هیچ‌گونه جمع‌بندی در این خصوص را تایید نکرده بودند و حالا با رسانه‌ای شدن مشکلات دولت در تامین اعتبار کالابرگ فعلی، موضوع افزایش آن به حاشیه رفته است. در این گزارش قصد داریم به بررسی منابع تامین کالابرگ توسط دولت و همچنین قدرت خرید مردم با تورم بالای 70 درصدی اخیر، از طریق کالابرگ تعلق گرفته بپردازیم.

چرا اضافه نکردن مبلغ کالابرگ یک تصمیم درست است؟

بر اساس اخبار منتشر شده اگر حدود 86 میلیون نفر کالابرگ یک میلیون تومانی دریافت کرده باشند؛ در 5 ماه اخیر 860 هزار میلیارد تومان از۹۹۶ همتی که به عنوان بودجه این طرح در نظر گرفته بود را هزینه کرده است و تنها 106 همت دیگر در اختیار دارد. این در حالی است که پس از جنگ رمضان و مسائلی که برای صادرات نفت به وجود آمده است؛ دولت را برای پرداخت بودجه مذکور با چالش مواجه کند. چراکه منابع تامین بودجه کالابرگ وابستگی مستقیم به تالار دوم ارزی و صادرات نفت، دارد. با این حال بر اساس اعلام رسمی دولت، مقرر شده است جهت تامین منابع لازم برای اجرای این طرح در سال ۲.۵‌میلیارد دلار از منابع صندوق توسعه ملی برای پوشش هزینه‌های کالابرگ اختصاص یابد. برای امسال نیز قرار است منابع لازم از محل اصلاح سیاست ارز ترجیحی و همان منابعی که پیش‌تر برای این منظور هزینه می‌شد؛ تامین شود تا اجرای طرح نیز با ثبات مالی همراه باشد. همچنین لازم به ذکر است که یکی از محور‌های مهم درآمد‌ها و تامین منابع مورد نیاز برای پرداخت یارانه‌های نقدی، کالابرگ و ... وصول منابع حاصل از فروش فرآورده‌های نفتی و گاز است که در سال گذشته حدود ۳۰۰ هزار میلیارد تومان عنوان شده بود و پس از جنگ اطلاعات تازه‌ای از آن در دسترس نیست اما چیزی که مشخص است با شرایط موجود این منابع تحت فشار خواهند بود.

از طرفی بر اساس آخرین آمار در سال گذشته ۲۲۰ هزار میلیارد تومان بدهی حاصل از فروش گاز به پتروشیمی‌ها از سنوات قبلی وجود داشته و از آنجا که براساس قانون هر ماه این بدهی با جریمه ۲.۵ درصدی مواجه می‌شود؛ باید این مبلغ را به بدهی اضافه کرد. لذا با توجه به شرایط فعلی، اینطور می‌توان نتیجه گرفت که در حال حاضر منابع مالی کالابرگ تحت فشار است و اضافه نکردن مبلغ کالابرگ اگرچه که برای مردم بسیار ناگوار است؛ اما افزودن مبلغ آن نیز به معنای افزایش فشار تورمی بیشتر در ماه‌های آتی است و به نظر می‌رسد تصمیم دولت برای اضافه نکردن آن یک تصمیم سخت اما درست باشد.

با کالابرگ کدام کالاهای اساسی را می‌توان خرید؟

دسترسی خانوارها به سبدی معادل حدود ۲۱۰۰ کالری در روز هدف اصلی دولت از تخصیص کالابرگ به افراد بود اما حال سوال اینجاست که آیا با تورم فعلی، این کالابرگ همچنان کارایی خود را بدین منظور حفظ کرده است یانه؟

در پاسخ به این سوال ابتدا باید در نظر داشت که نرخ تأمین ارز کالاهای اساسی از ۱۱۲ هزار تومان در ابتدای طرح تخصیص کالابرگ، به مرز ۱۴۸ هزار تومان در حال حاضر رسیده است و رشد ۳۲ درصدی آن باعث افزایش قیمت کالاهای اساسی شده است و وقتی قیمت موادغذایی را در این 5 ماه با هم مقایسه می‌کنیم می‌بینیم که عملا ارزش واقعی کالابرگ در 5 ماه گذشته حدود 27 درصد کاهش پیدا کرده است. به عبارت دیگر یک خانواده چهار نفره که در ابتدای شروع این طرح با 4 میلیون تومان قادر به خرید یک کیلو گوشت گوسفندی، یک کیلو گوشت چرخ کرده، سه کیلو مرغ، یک شانه تخم مرغ و یک کیلو لوبیا چیتی بودند، حالا تنها یک کیلو گوشت گوسفندی و سه کیلو مرغ می‌توانند تهیه کنند که نشان‌دهنده این است که در برخی کالاها عملا قدرت خرید مردم به نصف تنزل پیدا کرده است. با این حال قیمت برخی کالاها نیز تقریبا ثابت مانده است. این در حالی است که قبل از حذف ارز ترجیحی با 4 میلیون تومان یک خانواده قادر به خرید یک کیلو گوشت گوسفندی، یک کیلو گوشت چرخ کرده، 3 کیلو مرغ، یک شانه تخم مرغ، یک کیلو لوبیا چیتی، یک کیلو عدس، سه قالب پنیر، ده پاکت شیر، سه سطل ماست، 2 بطری روغن900 گرمی، سه عدد ماکارانی بود.

همان‌طور که در جدول زیر قابل ملاحظه است؛ یک سبد یکسان از کالاهای اساسی که قبل از حذف ارز ترجیحی با حدود 4 میلیون تومان قابل تهیه بود حالا بیش از 8 میلیون و 734 هزار تومان هزینه دارد. یعنی عملا حذف ارز ترجیحی تا به امروز حدود 53 درصد از قدرت خرید خانوارها را کاهش داده است.

روزنامه صبح ساحل