ردای کثیف نفتی بر تن خلیج فارس

حمله اخیر به تأسیسات نفتی در جزیره لاوان، بحران زیست‌محیطی وسیعی را در سواحل استان هرمزگان به بار آورده و حیات گونه‌های در معرض خطر انقراض، به‌ویژه لاک‌پشت‌های پوزه عقابی را در فصل حساس تخم‌گذاری به‌طورجدی متزلزل کرده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که دست‌کم ۷۰ درصد از نوار ساحلی این استان، شامل جزایر و سرزمین اصلی، درگیر آلودگی نفتی شده و عملیات پاک‌سازی باوجود تلاش‌های فراوان، نتوانسته است به‌طور کامل مؤثر واقع شود. مدیرکل حفاظت محیط‌زیست هرمزگان در گفتگو با صبح ساحل ضمن تأیید این خبر، اظهار داشت که حجم عظیم آلودگی و محدودیت‌های فنی، پاک‌سازی کامل سواحل را غیرممکن ساخته و آثار زیست‌محیطی ماندگاری بر سواحل ماسه‌ای و صخره‌ای برجای گذاشته است. این معضل زیست‌محیطی علاوه بر جزایر لاوان و شیدور، دامن‌گیر سواحل بندر مقام، بندرعباس و دیگر سواحل نیز شده است. حبیب مسیحی تازیانی، مدیرکل حفاظت محیط‌زیست هرمزگان بابیان اینکه کارشناسان در منطقه لاوان مجموعه پاک‌سازی‌هایی انجام دادند و آلودگی‌ها سبک‌تر شده است تأکید کرد: با توجه به حجم آلودگی، تا حدودی موفق شدیم در حین و بعد از انتشار مواد نفتی در دریا،مدیریت این آلودگی را به دست بگیریم تا از گسترش بیشتر آلودگی به دریا و سواحل مجاور جلوگیری شود.

فصل تخم‌گذاری لاک‌پشت‌ها در میان شعله‌های آلودگی

نقطه نگران‌کننده این بحران، هم‌زمانی آن با فصل تخم‌گذاری لاک‌پشت‌های پوزه عقابی است. زیستگاه‌های حیاتی آنها در سواحل لاوان و شیدور در معرض تخریب قرار گرفته است. به گفته مسیحی تازیانی، کارشناسان محیط‌زیست در حال ارزیابی دقیق میزان خسارات واردشده به این زیستگاه‌ها و مقایسه فصل زادآوری امسال با سال گذشته برای تعیین تلفات قطعی هستند، هرچند تاکنون هیچ مورد مرگ‌ومیر مستقیمی گزارش نشده است.

گستره آلودگی و تلاش‌ها برای مهار آن

وی با تأکید بر اینکه آلودگی نفتی فراتر از لاک‌پشت‌ها رفته و زیستگاه مرجان‌ها و جنگل‌های ماندگار حرا را نیز تحت تأثیر قرار داده است ادامه داد: نیروهای محیط‌زیست با همکاری کارکنان پالایشگاه لاوان، اقدامات فوری برای پاک‌سازی بخش‌هایی از سواحل که مواد نفتی قابل جمع‌آوری بودند، به اجرا درآورده‌اند، این اقدامات شامل کنترل ورودی‌های آب، به‌کارگیری موانع جاذب نفت و استفاده از تجهیزات مکش و پمپاژ برای جمع‌آوری مواد نفتی بوده است. مسیحی تازیانی تصریح کرد: بلافاصله پس از حمله به پالایشگاه لاوان تیمی تخصصی از اداره کل حفاظت محیط‌زیست هرمزگان به منطقه اعزام‌شده و وضعیت زیست‌محیطی را به‌طور کامل موردبررسی قراردادند، این ارزیابی‌ها شامل سنجش حجم و گستردگی آلودگی، تحلیل اثرات مدیریتی و زیست‌محیطی و پایش دقیق مناطق حساس اکولوژیکی بوده است.

چالش‌های مدیریتی و نیاز به راهکارهای پایدار

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست هرمزگان به این نکته اشاره کرد که در شرایط عادی، بنادر نقش کلیدی در مدیریت آلودگی‌ها دارند، اما در شرایط جنگی، عملیات پاک‌سازی با موانع بیشتری روبرو است. وی همچنین افزود که بررسی اثرات صداهای بلند ناشی از فعالیت‌ها بر پستانداران دریایی و احتمال مهاجرت آن‌ها از منطقه در حال پیگیری است. مسیحی تازیانی یادآور شد: باوجود تمامی تلاش‌ها برای کاهش اثرات مخرب این آلودگی، کارشناسان بر ضرورت آنجا مطالعات عمیق‌تر برای ارزیابی دقیق آسیب‌ها تأکیددارند، بخشی از مواد نفتی به دلیل عوامل محیطی مانند تلاطم آب، تبخیر و ته‌نشینی در بستر دریا پراکنده‌شده است. وی تأکید کرد:در صورت عدم اتخاذ تدابیر لازم، اثرات پنهان این آلودگی می‌تواند در بلندمدت آسیب‌های جبران‌ناپذیری به اکوسیستم منطقه وارد کند.

روزنامه صبح ساحل