اوپک بدون امارات

این تصمیم که روز سه‌شنبه 8 اردیبهشت تأیید شد، از روز جمعه اول مه (11 اردیبهشت) اجرایی شد. اقدامی که ضربه‌ای جدی به این ائتلاف نفتی و رهبر غیررسمی آن، یعنی عربستان وارد می‌کند. امارات که همواره به‌عنوان عضوی مهم و قابل‌اعتماد شناخته می‌شد، حالا با این خروج می‌تواند هماهنگی درون این بلوک را تضعیف کند؛ آن هم در شرایطی که بازارها بی‌ثبات هستند و مسیرهای تأمین تحت فشار قرار دارند. این در حالی است که امارات از سال 1967 عضو اوپک بوده و پیش از این، کشورهایی مانند قطر (2019) و آنگولا (2024) اکوادور، گابن و اندونزی نیز اغلب به دلیل اختلاف بر سر سهمیه‌ها، از این سازمان خارج شده‌اند. قیمت نفت برنت دریای شمال بلافاصله پس از انتشار این خبر با افزایش 2.6 درصدی به 111 دلار در هر بشکه رسید. وزیر انرژی امارات در بیانیه‌ای اعلام کرد که این تصمیم در راستای تحولات سیاست‌گذاری در بخش انرژی و مطابق با واقعیت‌های بلندمدت بازار گرفته شده است. او همچنین تأکید کرد که امارات همچنان متعهد به تأمین انرژی پایدار، قابل‌اعتماد و با آلایندگی کمتر برای حفظ ثبات بازار جهانی خواهد بود.

برجسته شدن شکاف ریاض و ابوظبی

شایعات مبنی بر خروج امارات از اوپک پلاس سال‌هاست که در بحبوحه وخامت روابط با ریاض بر سر درگیری‌ها در سودان، سومالی و یمن، منتشر می‌شود. این خروج به نظر می‌رسد در وهله اول متوجه عربستان سعودی است که رهبر هر دو ائتلاف است. بر این اساس امارات می‌تواند تولید نفت خود را آزادانه و بدون پایبندی به سهمیه‌های اوپک پلاس افزایش دهد و خروج آن (به عنوان یک عضو اصلی) با تولید بالا ممکن است منجر به افزایش عرضه جهانی نفت شود؛ عاملی که ممکن است فشار برای کاهش قیمت‌ها را به همراه داشته باشد. عربستان به طور سنتی با کاهش تولید خود و اعمال انضباط در میان اعضای گروه، قیمت‌های نفت را مدیریت می‌کرد. با خروج امارات، عربستان باید بسیار بیشتر بر کاهش تولید نفت خود برای تثبیت قیمت‌ها تکیه کند. این موضوع دفاع از قیمت‌ نفت را برای ریاض پرهزینه‌تر و کم‌اثرتر خواهد کرد. همچنین توانایی این کشور در مدیریت و اعمال انضباط در گروه اوپک را تضعیف می‌کند. عربستان به قیمت‌ بالای نفت، حدود 90 دلار در هر بشکه، نیاز دارد تا هزینه‌های دولتی و چشم‌انداز جاه‌طلبانه 2030 خود را تأمین کند، مجموعه‌ای از پروژه‌های بزرگ زیرساختی برای کاهش وابستگی پادشاهی به سوخت‌های فسیلی که شامل شهر آینده‌نگرانه 500 میلیارد دلاری نئوم نیز می‌شود. هر بشکه اضافی که این کشور وارد بازار نمی‌کند، به معنای از دست دادن درآمد است و توانایی عربستان برای رشد اقتصادی‌ را تحت تأثیر قرار می‌دهد.خروج کنونی امارات به نظر می‌رسد که می‌تواند نشان‌دهنده یک شکاف واقعی بین دو کشور باشد. این اقدام همچنین در زمانی رخ می‌دهد که نفوذ کلی اوپک در حال کاهش است. این کارتل زمانی بیش از نیمی از عرضه جهانی را کنترل می‌کرد، امروز کمتر از یک‌سوم را در اختیار دارد. خروج امارات نارضایتی‌های فزاینده از سیستم سهمیه‌بندی اوپک را برجسته می‌کند و شکاف‌ها، به ویژه با ریاض را آشکار می‌سازد.

میزان تاثیر خروج امارات از اوپک بر قیمت نفت

امارات متحده عربی پس از خروج از اوپک، به جمع تولیدکنندگان مستقل نفت مانند آمریکا و برزیل که به دلخواه خود نفت تولید می‌کنند، خواهد پیوست. البته در حال حاضر، به دلیل محدود شدن کشتیرانی از طریق تنگه هرمز، امارات کار زیادی برای افزایش تولید یا صادرات نمی‌تواند انجام دهد. بنابراین زمانی که کشتیرانی به سطح قبل از جنگ بازگردد، ابوظبی که در حال حاضر ظرفیت تولیدش 3.2 میلیون بشکه در روز تعیین شده، می‌تواند تولید خود را به ظرفیت پنج میلیون بشکه در روز نفت خام و مایعات افزایش دهد. با خروج امارات، سهم اوپک از کنترل عرضه جهانی نفت از حدود 30 درصد به 26 درصد کاهش خواهد یافت. اگر این تصمیم موجب فروپاشی بیشتر گروه یا افزایش تولید توسط عربستان و روسیه شود، می‌تواند به نوسانات شدیدتر قیمت نفت منجر گردد. تحلیلگران هشدار می‌دهند در میان‌مدت، اگر سایر تولیدکنندگان با ظرفیت مازاد ببینند که امارات با موفقیت انعطاف‌پذیری و سهم بازار را در خارج از اوپک به دست آورده، تشویق می‌شوند دنباله‌روی آن باشند. در حال حاضر، اکثر اعضا فاقد ظرفیت تولید یا تنوع اقتصادی امارات هستند، بنابراین خروج دسته‌جمعی بعید است. به نظر می‌رسد خروج این کشور از اوپک‌پلاس در این بازه زمانی بیشتر از آن که شوک جدی به بازار جهانی انرژی وارد کند و بیش از آنکه جنبه فنی داشته باشد، یک بازی سیاسی در سطح منطقه است.

نقش آمریکا و رژیم صهیونیستی در تصمیم امارات

اعلام این موضوع درست در بازه زمانی‌که امارات به‌طور فزاینده‌ای به آمریکا و رژیم صهیونیستی نزدیک شده است، صورت گرفت. به‌خصوص با اعزام سیستم گنبد آهنین از سوی اسرائیل به امارات که نشان دهنده یک پیوند دفاعی میان تلاویو و ابوظبی می‌باشد. به‌گونه‌ای که امارات را به‌عنوان اصلی‌ترین شریک نظامی امریکا و اسرائیل در جنگ با ایران معرفی می‌کند. عضویت در اوپک‌پلاس به کشورها وزن دیپلماتیک و بین‌المللی بیشتری می‌دهد؛ یکی از دلایلی که تحلیلگران برای تصمیم ایران برای ماندن در اوپک حتی در اوج جنگ با کشورهای خلیج فارس ذکر کرده‌اند. اکنون با توجه به ناامید شدن امارات از کشورهای عربی برای واکنش در مقابل ایران بخصوص در دوره جنگ رمضان، چرخش مسیر ابوظبی به سوی واشنگتن و تل‌آویو و در راستای اهداف آن‌ها بیشتر نشان از شروع یک بازی سیاسی جدید در قالب خروج از اوپک است تا اثر‌گذاری واقعی این خروج بر تولید و قیمت نفت. به نقل از آر تی، «محمد الصبان» مشاور سابق وزیر انرژی عربستان تصریح کرد: «بعید نیست در پشت این تصمیم‌گیری آمریکا حضور داشته باشد. ترامپ دوست دارد خود را به عنوان کنترل‌کننده بازارهای نفت جهانی نشان دهد. هدف از این اقدام ایجاد تزلزل در اوپک پلاس است اما این اتفاق نخواهد افتاد». همانگونه که با انتشار این خبر ترامپ خروج امارات از اوپک را اتفاقی مثبت ارزیابی کرد. خروجی در راستای برنامه رئیس‌جمهور آمریکا، تولید بیشتر نفت، کاهش قیمت آن، در نتیجه مدیریت بحران قیمت نفت. این خروج زمینه را برای بعد از باز شدن تنگه هرمز و مدیرت قیمت نفت در سطح جهانی را فراهم می‌کند.

روزنامه صبح ساحل