آمریکا؛ مرکز ثقل جنگ‌ها

براساس برآورد هزینه‌ای که بلومبرگ از وقوع جنگ در تایوان کرده است؛ این جنگ بالغ بر ۱۰ تریلیون دلار هزینه در بر خواهد داشت که برابر با ۱۰ درصد از تولید ناخالص داخلی در کل جهان است؛ هزینه گزافی که خسارت‌های ناشی از جنگ اوکراین، همه گیری کووید-۱۹ و بحران مالی جهانی در سال‌های ۲۰۰۷ و ۲۰۰۸ همگی در برابر آن ناچیز هستند. گفتنی است؛ هزینه‌های بسیار زیاد جانی و مالی وقوع جنگ بر سر حق حاکمیت در تایوان به حدی زیاد است که حتی شهروندان تایوانی که از وضعیت موجود ناراضی هستند نیز، علاقه‌ای به پذیرش چنین خطر بزرگی ندارند.

برآورد بلومبرگ از سهم تراشه‌های تایوانی در زیان اقتصادی جنگ

تهاجم روسیه به اوکراین، و افزایش تقاضاهای جهانی برای نیمه‌هادی در دوران پساکرونا، سود شرکت‌های چندملیتی در تایوان را افزایش داده است. تایوان اکثر نیمه هادی‌های پیشرفته دنیا و همچنین بسیاری از تراشه‌های قدیمی‌تر را می‌سازد. نزدیک به ۶ تریلیون دلار یا بهتر بگوییم معادل ۵.۶ درصد از کل ارزش افزوده جهان از طریق بخش‌هایی تامین می‌شود که به تراشه‌‌ نیاز دارند. از طرفی، ارزش کل بازار ۲۰ مشتری اصلی ابرشرکت تولید نیمه‌هادی تایوان (TSMC) حدود ۷.۴ تریلیون دلار است و درگیری بین چین و تایوان بزرگترین ضربه اقتصادی در حوزه نیمه هادی‌ها خواهد بود. چراکه تراشه‌های گران‌قیمت تایوان همچون «مهره طلایی غیرقابل جایگزین» در خطوط تولید لپ‌تاپ، تبلت و گوشی‌های هوشمند است. خودروها و سایر بخش‌هایی که از تراشه‌های ساده‌تر استفاده می‌کنند نیز ضربه قابل توجهی خواهند دید. بر این اساس، اقتصاد تایوان نابود خواهد شد و ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی آن کاهش خواهد یافت. در چین نیز به دلیل قطع روابط با شرکای اصلی، تولید ناخالص داخلی ضربه ۱۶.۷ درصدی را متحمل خواهد شد. ایالات متحده نیز با خطرات زیادی همچون زیاندهی شرکت اپل به دلیل وابستگی به تراشه‌های تایوانی مواجه خواهد بود و بنا بر برآورد بلومبرگ، تولید ناخالص داخلی آمریکا ۶.۷ درصد کاهش خواهد یافت.

شرکت دیگری به نام Foxconn که علاوه بر تایوان در چین هم فعالیت دارد؛ یکی دیگر از مهم‌ترین شرکت‌هایی است که بروز مشکل برای آن می‌تواند تمام دنیا را تحت تاثیر قرار بدهد.

این شرکت، طرف قرارداد با شرکت‌های بسیار بزرگی در سراسر جهان است و قطعاتی الکترونیکی تولید می‌کند که در ساخت کنسول‌های بازی، گوشی‌های آیفون و انواع تبلت از آنها استفاده می‌شود. فقط تصور کنید که همین دو شرکت بزرگ با تولید مجموعا بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار در سال نتوانند به صورت عادی فعالیت کنند. در آن صورت، طیفی از صنایع الکترونیکی در چهارگوشه جهان و در حوزه‌های مختلف، عملا فلج می‌شود.

اگر چین به تایوان حمله کند، چه بلایی سر آمریکا می‌آید؟

این سناریو اگر با گسترش درگیری در تنگه هرمز همراه شود؛ یکی از بدترین کابوس‌های استراتژیک برای آمریکاست. چراکه چین حمله به تایوان را در قالب یک عملیات نظامی بزرگ انجام می‌دهد و آمریکا در موقعیت بسیار ضعیف و شکست‌خورده قرار می‌گیرد. چراکه آمریکا در این سناریو با سه بحران همزمان مواجه می‌شود که شامل جنگ در خاورمیانه، جنگ در اقیانوس آرام و تشدید تنش‌ بین روسیه و اروپا است که به شدت می‌تواند به هژمونی‌ آمریکا برای همیشه آسیب جدی وارد کند. زیرا آمریکا به دلیل «قانون روابط تایوان» و تعهدات استراتژیک، تقریباً ناچار به دخالت مستقیم نظامی خواهد بود. ژاپن، استرالیا، انگلیس و کانادا نیز از طریق آکواس و تعهدات ناتو- آسه‌آن درگیر می‌شوند؛ از سوی دیگر، کره‌شمالی ممکن است از فرصت برای حمله به جنوب استفاده کند و روسیه نیز می‌تواند در جبهه اروپا یا با حمایت لجستیکی از چین وارد شود؛ از سویی دیگر آمریکا برای دفاع از تایوان نیاز به ناوهای هواپیمابر، زیردریایی، جنگنده و نیروی زمینی عظیم دارد. اما بخش زیادی از این نیروها و مهمات در حال حاضردرگیر جنگ با ایران است حال آنکه چین سال‌هاست برای این روز آماده شده است. از موشک‌های ضدناو بالستیک (DF-21D و DF-26) تا مین‌گذاری تنگه تایوان، حملات سایبری و موشکی به پایگاه‌های آمریکایی در گوام و ژاپن و ... را مد نظر قرار داده است. گفتنی است؛ بودجه دفاعی پکن در سال ۲۰۲۴ معادل ۲۹۶ میلیارد دلار بود در سال ۲۰۲۵ معادل ۷.۲درصدی بیشتر شد.

گفتنی است؛ ارتش آزادی‌بخش خلق چین در حال حاضر مجهز به بیش از ۶۰۰ کلاهک هسته‌ای عملیاتی است. این تحولات، که گزارش‌های پنتاگون آن را «چالش همگام‌سازی» برای واشنگتن توصیف کرده، برتری سنتی آمریکا در اقیانوس‌های آبی را به چالش کشیده است و در صورت وقوع درگیری، چین در چند هفته اول برتری هوایی و دریایی به دست می‌آورد و تایوان ممکن است ظرف ۱ تا ۳ ماه سقوط کند یا آمریکا مجبور به عقب‌نشینی تحقیرآمیز شود. حتی اگر آمریکا بتواند تایوان را نجات دهد؛ هزینه آن بسیار سنگین و شامل تلفات بالای انسانی و از دست دادن چندین ناو خواهد بود. نتیجه این درگیری، اختلال در تولید ۹۰درصد تراشه‌های پیشرفته جهان و بسته‌شدن تنگه تایوان که بیش از یک‌پنجم تجارت دریایی جهانی از آن می‌گذرد؛ خواهد بود که می‌تواند اقتصاد جهانی را فلج کند.