فروردین جنگ‌زده بورسی

برای اهالی بازار سرمایه، این موضوع از این حیث اهمیت دارد که بدانیم هر صنعت به تفکیک چقدر از ارزش بورسی خود را از دست داده است تا آن را در قیمت‌گذاری لحاظ کند. مهمتر آنکه در طول مدت جنگ، بیشتر صنایع بزرگ هدف حملات قرار گرفته‌اند و این شدت آسیب اقتصادی و بورسی را بیشتر می‌کند. در نتیجه این اتفاقات، موضوعی که در حال حاضر مطرح است؛ نحوه بازگشایی بازار است و مشخص نیست که بازار همچنان در تعطیلی به سر خواهد برد یا همچون سال 98، با تمهیداتی از جمله دامنه نوسان نامتقارن، تصمیم به بازگشایی بازار گرفته خواهد

شد.

همچنین احتمال دارد بخشی از صنایع که آسیب کمتری متوجه آن‌ها بوده است؛ در ابتدا بازگشایی شوند و صنایعی همچون فلزات اساسی، فراورده‌های نفتی، مواد دارویی و ... فعلا بسته باقی بمانند. همچنین ممکن است هر کد حقیقی امکان فروش محدودی داشته باشد تا بازار دچار فشار فروش گسترده نشود و احتمالا صندوق توسعه ملی در این مدت از بازار حمایت کند تا سریع‌تر شاهد جمع شدن صف‌های فروش احتمالی در بازار باشیم. همچنین باید در نظر داشت که تمام موارد مطرح شده صرفا یک احتمال برای عبور کم آسیب بورس از دوران پسا چنگ است و قطعیتی در کار نیست.

اما با توجه به عملکرد مشابه سازمان بورس در زمان‌های بحرانی سال‌های گذشته، احتمال بازگشایی بازار به صورت محدود و کنترل شده زیاد است.

نکته مهم بعدی که بایستی به آن توجه کرد این است که پس از عبور از این دوران، دولت، چه برنامه‌ای برای جبران خسارت‌های وارد آمده به صنایع کشور دارد و در صورت جبران نشدن خسارت‌های وارده به صنایع، بازار سرمایه این موضوع را چطور هضم خواهد کرد. همچنین رفتار بزرگان بازار نیز در این دوران حائز اهمیت است و باید دید که عزمی برای حمایت از بازار توسط پول‌های بزرگ وجود دارد یانه. چیزی که ابتدا به ساکن در این خصوص به ذهن خطور می‌کند این است که معمولا در زمانی که شرایط پرریسک تلقی می‌شود؛ پول‌های بزرگ نیز از بازار فرار می‌کنند.

پس به عبارتی، پول‌های بزرگ تنها در صورتی در بازار باقی می‌مانند که دولت و سازمان بورس، شرایط را برای ماندن پول‌های بزرگ کم ریسک کنند. گذشته از این، تا زمانی که سایه جنگ بر سر بازار سرمایه وجود دارد؛ احتمال دوام پول‌های بزرگ در بازار کم است و معامله‌گران در پی خروج از بازار، به دنبال افزایش نقدینگی خود به صورت دلار و پول نقد خواهند بود.

از این موارد که بگذریم باید دید با توجه به مشکلات زنجیره تامین که به دلیل جنگ به بازار تحمیل شده است؛ صنایع و کارخانجات آسیب دیده برای دوران پس از جنگ، چه برنامه‌ای برای شروع دوباره فعالیت خود و از سرگیری تولید دارند. پاسخ به این سوال می‌تواند تصویر واضح‌تری از آینده اقتصادی کشور و در وهله بعد، بازار سرمایه و سازوکار آن برای فعالان بازار ترسیم کند.

بر همین اساس، چنانچه دولت از صنایع حمایت کند و خسارت‌ها در مدت کوتاهی جبران شود؛ بازار نیز می‌تواند راحت‌تر از این روزهای بحرانی عبور کند و شرایط عادی را سریع‌تر تجربه کند. اما اگر با توجه به کسری بودجه دولت، شاهد ادامه‌دار شدن جنگ، فرار سرمایه از کشور و تحمیل هزینه‌های غیرقابل پیش‌بینی باشیم؛ احتمالا بازار سرمایه نیز برای یک مدت نسبتا طولانی به اغما خواهد رفت و در شرایط رکودی و حتی بدتر از آن قرار خواهد گرفت. گفتنی است در شرایطی که بازار دچار التهاب است، سهامداران کم تجربه‌تر، سریع‌تر به دنبال فروش‌ شتاب‌زده دارایی خود در روزهای اوج ترس هستند و همین اشتباه رایج در بین سهامداران خرد؛ اغلب به زیان برای آنها منجر می‌شود.

گفتنی است؛ معمولا، پس از فروکش کردن هیجانات، معمولا بازار به تعادل می‌رسد و پول‌های بزرگ در چنین زمان‌هایی اقدام به شکار سهام بنیادی در قیمت‌های پایین‌تر هستند.

بنابراین، بهتر است قبل از هر اقدامی، ابتدا سهامداران به دنبال حفظ دارایی خود و پرهیز از تصمیمات شبات‌زده باشند. سپس با توجه به شرایط جدید پیش‌ آمده، بخشی از سبد سرمایه‌گذاری خود را به صندوق‌های درآمد ثابت اختصاص دهند تا در صورت لزوم برای تامین نقدینگی با مشکل مواجه نشوند و بخش دیگری از سرمایه خود را به صورت صندوق طلا نگهداری کنند تا از ریسک پرتفوی خود کم کنند.

در نهایت نیز به دنبال صنعت و سهمی باشند که در صورت ادامه شرایط بحرانی، تاب‌آوری بالاتر و آسیب‌پذیری کمتری داشته باشد. به طور مثال در طول مدت درگیری، صنایع غذایی، دامپروری، برخی از نمادهای گروه بانکی و ... دچار آسیب نشدند و بیشتر شاهد تهدید صنایع نیروگاهی، پالایشی، فولاد و ... بودیم. پس با این حساب، در صورت بازگشایی بازار در مدت آتش‌بس، بهترین زمان برای بازبینی سبد دارایی است تا بتوان با توجه به ریسک‌های موجود، با کمترین آسیب از این روزهای بحرانی عبور کنیم.

روزنانه صبح ساحل