افزایش خسارات به بنا‌های تاریخی جهانی، ملی در حملات آمریکایی-صهیونی

به گزارش صبح ساحل، وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در تداوم سیاست شفاف‌سازی، پاسخ‌گویی نهادی و ایفای مسئولیت‌های حاکمیتی در قبال افکار عمومی ملی و جهانی، با انتشار بیانیه شماره ۵، آخرین وضعیت خسارات وارده به میراث‌فرهنگی و زیرساخت‌های گردشگری کشور را در پی حملات آمریکایی-صهیونی تا تاریخ ۹ فروردین ۱۴۰۵ تشریح کرد.

بر اساس این بیانیه، در پی ارزیابی‌های چندسطحی کارشناسی، پایش مستمر میدانی و فرآیند‌های دقیق راستی‌آزمایی داده‌ها، تعداد بنا‌های تاریخی آسیب‌دیده که تا تاریخ ۴ فروردین ماه ۱۴۰۵، ۱۱۴ مورد بود، به ۱۳۱ بنای تاریخی در سطوح جهانی، ملی و واجد ارزش افزایش یافته است؛ روندی که از ابعاد فزاینده خسارات و ضرورت مداخله و توجه فوری جامعه جهانی به صیانت از میراث مشترک بشری حکایت دارد.

توزیع جغرافیایی این خسارات نشان می‌دهد استان تهران با ۶۱ مورد، بیشترین آسیب را متحمل شده و پس از آن استان‌های اصفهان با ۲۳ مورد و کردستان با ۱۲ مورد قرار دارند. همچنین استان‌های لرستان و کرمانشاه هر کدام با ۴ مورد، خوزستان با ۳ مورد و استان‌های فارس، بوشهر، قم، البرز و آذربایجان شرقی هر یک با ۲ مورد در زمره استان‌های آسیب‌دیده قرار دارند. در این میان، آذربایجان غربی، مازندران، سیستان و بلوچستان، ایلام، گیلان و همدان نیز هر کدام یک مورد خسارت را ثبت کرده‌اند.

در تفکیک کارکردی این آسیب‌ها، ۱۱۱ مورد مربوط به بنا‌های تاریخی و موزه‌ها، ۱۱ مورد مرتبط با واحد‌های واجد ارزش در استان تهران و ۹ مورد مربوط به میراث دفاع مقدس در استان خوزستان اعلام شده است. همچنین ۵۰ موزه کشور دچار آسیب شده‌اند که ۱۴ موزه در مجموعه سعدآباد و ۷ موزه در مجموعه کاخ گلستان را شامل می‌شود.

این بیانیه همچنین از افزایش تعداد بافت‌های تاریخی آسیب‌دیده به ۷ مورد خبر می‌دهد؛ به‌گونه‌ای که شهر‌های تهران، سنندج، اصفهان، کرمانشاه، قم، خوانسار و تبریز در معرض آسیب قرار گرفته‌اند و شهر تبریز به‌عنوان کانون جدید خسارت، به این فهرست افزوده شده است.

در بخش دیگری از این گزارش، وزارت میراث‌فرهنگی با تاکید بر ایفای تعهدات ملی و بین‌المللی خود، از آغاز دیپلماسی فرهنگی فعال، هدفمند و چندسطحی از نخستین ساعات وقوع این رخداد‌ها خبر داده و اعلام کرده است که تاکنون بیش از ۹ مکاتبه رسمی با نهاد‌های بین‌المللی از جمله یونسکو، ایکوم، ایکوموس، آچا (اتحادیه میراث‌فرهنگی آسیا)، مجمع تمدن‌های کهن و حوزه نوروز با هدف ثبت حقوقی تعرضات و پیگیری مسئولیت‌های بین‌المللی انجام شده است.

این وزارتخانه با استناد به اصول بنیادین حقوق بین‌الملل و کنوانسیون‌های مرتبط با حفاظت از میراث‌فرهنگی در مخاصمات، اقدامات صورت‌گرفته را مصداق نقض آشکار تعهدات بین‌المللی و تعرض به میراث مشترک بشریت دانسته است.

در حوزه گردشگری نیز، بر اساس داده‌های احصاء‌شده، ۶۴ واحد از تاسیسات گردشگری کشور شامل هتل‌ها، مجتمع‌های خدماتی-رفاهی، دفاتر خدمات مسافرتی و واحد‌های پذیرایی در ۱۰ استان دچار خسارت شده‌اند. بررسی الگوی توزیع این آسیب‌ها نشان می‌دهد استان‌های خوزستان، آذربایجان غربی، کردستان و کرمانشاه بیشترین میزان خسارات را تجربه کرده‌اند و پس از آن استان‌های لرستان، تهران، اصفهان، زنجان، گیلان و البرز قرار دارند.

با وجود این شرایط، ثبت ۲۵ میلیون و ۸۹۸ هزار سفر در بازه زمانی ۲۵ اسفند تا ۷ فروردین ۱۴۰۵، بیانگر تداوم پویایی و تاب‌آوری نظام گردشگری کشور و کارآمدی مدیریت یکپارچه سفر در سطح ملی است.

وزارت میراث‌فرهنگی در ادامه، ضمن قدردانی از همراهی فعالان بخش خصوصی، سرمایه‌گذاران، رسانه‌ها و ایرانیان خارج از کشور، بر ضرورت تقویت هم‌افزایی ملی، ارتقاء سرمایه اجتماعی و تحکیم انسجام فرهنگی در صیانت از سرمایه‌های هویتی کشور تاکید کرده است.

در عین حال، این وزارتخانه تداوم ایمن سفر‌های نوروزی، حفظ کیفیت خدمات گردشگری، صیانت از حقوق گردشگران و تأمین آرامش عمومی را به‌عنوان اولویت‌های راهبردی خود برشمرده و از استمرار این روند با بهره‌گیری از تمامی ظرفیت‌های نهادی و مدیریتی خبر داده است.

در پایان این بیانیه، با طرح پرسشی بنیادین از جامعه جهانی درباره میزان مسئولیت‌پذیری در قبال حفاظت از میراث بشری، تاکید شده است که نحوه مواجهه نظام بین‌الملل با این رخدادها، معیاری تعیین‌کننده برای سنجش پایبندی واقعی به اصول حقوق بین‌الملل خواهد بود؛ در عین حال تصریح شده است که فرهنگ و تمدن ریشه‌دار ملت ایران در گذر تاریخ، همواره با صلابت و مانایی پابرجا مانده و هرگونه تعرض به این میراث کهن، در نهایت در برابر عظمت این هویت تمدنی، محکوم به زوال و فراموشی است.