وعده رنگ‌باخته‌ تمرکززدایی ‌

انتقال پایتخت منتفی است

در همین روزهای اخیر بود که «علی عبدالعلی‌زاده»، مشاور رئیس‌جمهور در امور توسعه دریا محور، اعلام کرد: «بحث انتقال پایتخت منتفی شده است. پس از بررسی‌های مختلف، قرار شد با بهره‌گیری از دانش روز و فناوری‌های جدید، چالش‌های زیست‌محیطی تهران حل شود و موضوع انتقال پایتخت از دستور کار خارج شود.»

او سپس با اشاره به توان فنی مهندسی کشور گفت:«خط لوله انتقال آب خلیج فارس به مناطق مرکزی و تهران با طراحی مهندسان ایرانی اجرا شده و به منبع تأمین آب پایتخت تبدیل شده است.»

مشاوری که قرار بود توسعه دریا محور را پیش ببرد، اکنون نجات پایتخت را در انتقال آب از صدها کیلومتر دورتر می‌بیند. عجیب‌تر اینکه این اقدام را دستاورد فنی می‌نامد و انتقال آب از خلیج فارس به ۱۱۰۰ کیلومتر دورتر را نمونه‌ای از توان مهندسی کشور معرفی می‌کند. اگر توسعه نامتوازن و بی‌توجهی به سواحل جنوب معیار موفقیت باشد، آری؛ نادیده گرفتن مردم جنوب ایران که سال‌ها برای امنیت کشور جنگیده‌اند و محروم مانده‌اند، می‌تواند یک دستاورد بزرگ سیاسی تلقی شود.

واکنش‌ها به این تصمیم به‌قدری گسترده بود که حتی «محمد فاضلی»، استاد دانشگاه و از نزدیک‌ترین همراهان فکری پزشکیان در انتخابات، آن را سیاستی اشتباه و ناکارآمد خواند؛ سیاستی با خسارت‌های اقتصادی، زیست‌محیطی و اجتماعی غیرقابل جبران. فاضلی در یادداشتی در کانال تلگرامی خود نوشت:«برای ثبت در تاریخ می‌نویسم تا نسل‌های بعدی ندانند همه کسانی که دستی در حوزه آب داشتند، در برابر این تصمیمات غلط سکوت کرده‌اند.»

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب تهران نیز اعلام کرد که هر مترمکعب آب شیرین‌شده دریایی برای تهران حدود ۷ یورو هزینه دارد؛ رقمی نزدیک به ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار تومان.

اگر دیدگاه کارشناسان، اساتید دانشگاه و حتی برخی مدیران دولتی حوزه آب را مرور کنیم، روشن می‌شود که سخنان مشاور رئیس‌جمهور و برخی وزیران نشانی از تصمیم‌سازی مبتنی بر خرد کارشناسی ندارد. این رویکرد یک نمونه آشکار از خلف وعده‌های دولت چهاردهم است؛ وعده‌ای درباره تمرکززدایی و توسعه سواحل خلیج فارس و مکران که امروز رنگ باخته است.

کارشناسان معتقدند انتقال آب به پایتخت خطای راهبردی است. این اقدام فقط به نادیده‌گرفتن مناطق مهم و استراتژیکی مانند جنوب ایران دامن می‌زند که سال‌ها زیر سایه غفلت دولت‌ها توسعه‌نیافته مانده‌اند. باید هشدار داد که انتقال آب راه خروج از بحران تهران نیست؛ زیرا تمرکز منابع در پایتخت سبب می‌شود جمعیت بیشتری برای کار و تحصیل به آن مهاجرت کنند. افزایش جمعیت نیز دوباره تقاضا را بالا می‌برد و چرخه بحران تکرار می‌شود؛ بحرانی که هر بار منابع بیشتری از گوشه و کنار ایران را می‌بلعد تا پایتخت پابرجا بماند.

سیاستمداران ایرانی باید نگاه خود را به سراسر ایران باز کنند. حتی کشورهای منطقه مانند ترکیه و عربستان نیز از تمرکز بر چند شهر فاصله گرفته و توسعه متوازن و توزیع عادلانه منابع را در دستور کار گذاشته‌اند.

توسعه پایدار ایران و حل بحران بی‌آبی در نهایت از مسیر خلیج فارس و توسعه مکران می‌گذرد؛ گنجی که تنها بخش کوچکی از آن می‌تواند سرزمین را به سمت شکوفایی ببرد.

روزنامه صبح ساحل