تلخ‌کامی نخل‌داران از شیرینی صادرات پیارم

بازار در دست دلالان

درحالی‌که خرمای پیارم هر کیلوگرم تا چندین برابر در بازارهای خارجی فروخته می‌شود، بسیاری از باغداران محصول خود را در همان روزهای نخست برداشت، به دلال‌ها واگذار می‌کنند.

شیخ‌زاده یکی از مشکلات اصلی پس از برداشت را واسطه‌گری اعلام می کند و می‌گوید: خرما گاه به قیمت واقعی از باغدار خریداری نمی‌شود و سود اصلی به جیب دلالان می‌رود. ساماندهی بازار و حذف واسطه‌های غیرضروری، نیاز فوری این بخش است.

به گفته او، هر هکتار نخلستان به‌طور میانگین ۸ تن خرما تولید می‌کند و کیفیت محصول امسال به دلیل شرایط مناسب آب‌وهوا و استفاده از روش‌های نوین آبیاری، مطلوب‌تر از سال گذشته است. با این حال، نبود شبکه فروش مستقیم، همچنان حلقه گمشده تولید تا بازار است.

نخل، ناتوان در برابر بازار

هرمزگان با حدود ۳۸ هزار هکتار نخلستان و تولید سالانه ۱۹۶ هزار تن خرما، سومین قطب تولید خرمای کشور است. ارقامی چون پیارم، مجول، خاصویی، مضافتی و خنیزی در استان کشت می‌شود و از بالاترین ارزش اقتصادی برخوردارند. اما آنچه این چرخه را شکننده کرده، نه خاک و آب، بلکه نبود عدالت در بازار است.

شیخ‌زاده با اشاره به ظرفیت بالای نخل در برابر تنش‌های اقلیمی می‌گوید: نخل مقاوم‌ترین درخت در برابر خشکسالی، شوری و گرماست، بسیاری از نخلستان‌ها اکنون به سیستم‌های نوین آبیاری تحت فشار مجهز شده‌اند و در نخلستان‌های بزرگ از دستگاه‌های گرده‌افشان استفاده می‌شود که راندمان را بالا برده است.

با این حال، وی تأکید می‌کند که حمایت دولت در بخش بازاریابی و توسعه ارتباطات بین‌المللی می‌تواند سهم باغداران را از سود صادرات افزایش دهد.

اشتغال و ارزش اقتصادی

برداشت خرمای پیارم تنها یک فعالیت کشاورزی نیست، بلکه منبع اشتغال هزاران خانواده است. به گفته مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی هرمزگان، در فصل برداشت برای ۷ هزار نفر به‌صورت مستقیم و ۱۵ هزار نفر به‌صورت غیرمستقیم فرصت شغلی ایجاد می‌شود. این محصول سالانه حدود ۲۰۰ میلیون دلار ارزآوری برای کشور دارد و در شرایط اقتصادی کنونی، نقشی مهم در تجارت غیرنفتی ایران ایفا می‌کند.

توصیه به کشاورزان

شیخ‌زاده در پایان به کشاورزان توصیه می‌کند که پیش از احداث نخلستان، به اصول فنی توجه کنند: پیش از کاشت باید آزمایش آب و خاک انجام شود، برای مثال، کاشت پیارم در مناطقی مانند میناب نتیجه مطلوبی ندارد. ضدعفونی پاجوش‌ها پیش از کاشت، ضروری است تا از بروز بیماری جلوگیری شود. وی می‌افزاید: نخل از سال پنجم به بعد وارد مرحله اقتصادی می‌شود؛ بنابراین صبر و برنامه‌ریزی در این حرفه حیاتی است.

نخل‌داران بی‌بهره و بی‌سود از خرمای جهانی

خرمای پیارم شاید در جهان به‌عنوان یکی از لوکس‌ترین خرماهای ایرانی شناخته شود، اما تا زمانی که سهم واقعی باغدار از این زنجیره تأمین نشود، طعم شیرین این محصول برای بسیاری از نخل‌داران هرمزگان هنوز تلخ است.با این حال، به گفته مسعود گرگیج، معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان، هرمزگان ظرفیت‌های بزرگی در تولید و صادرات خرما دارد: نخیلات با سطح زیرکشت ۳۸ هزار هکتار، تنوع ارقام صادرات‌محور و صنایع تبدیلی فعال، نشان می‌دهد که استان می‌تواند سهم واقعی کشاورزان از این طلای قهوه‌ای را افزایش دهد. پروژه‌های بزرگ سرمایه‌گذاری و برنامه‌های پنج‌ساله اصلاح و نوسازی باغات، نوید آینده‌ای روشن برای توسعه صادرات و اشتغال پایدار در بخش خرما را می‌دهد. به عبارت دیگر، اگر مسیر بازار و زنجیره ارزش مدیریت شود، طلای قهوه‌ای هرمزگان می‌تواند نه فقط برای بازار جهانی، بلکه برای خود نخل‌داران نیز شیرین شود.

روزنامه صبح ساحل