رویاهای بافته شده

از دستان مادر تا نخستین حصیر

زهرا صادقی از کودکی کنار مادرش حصیربافی می‌کرد. خودش می‌گوید: مادرم در خانه صنایع‌دستی درست می‌کرد، من از بچگی کنار دستش می‌نشستم و به تار و پود حصیرها نگاه می‌کردم، کم‌کم خودم هم شروع کردم به بافتن، هم تفریح بود هم عشق. وی ادامه می‌دهد: در آن سال‌ها بازار خاصی برای صنایع‌دستی وجود نداشت، زنان روستا تنها پنج‌شنبه‌ها محصولاتشان را به بازار می‌بردند، خیلی وقت‌ها هم مجبور بودند محصولاتشان را با کالاهای دیگر مبادله کنند. زهرا می‌گوید: گاهی باید حصیرهایمان را با برنج یا پارچه عوض می‌کردیم، پول نقد دستمان نمی‌آمد.

تصمیمی که مسیر زندگی‌اش را عوض کرد

همین تجربه، انگیزه‌ای شد تا ارزش واقعی محصولات روستا به چشم بیاید و مسیر کسب‌وکار او شکل بگیرد. در سال ۱۳۷۵، زهرا کار صنایع‌دستی را به‌صورت جدی آغاز کرد و ده سال بعد، در سال ۱۳۸۵، وارد حوزه صنایع تبدیلی شد، حوزه‌ای که به گفته‌ی خودش، فرصت تازه‌ای برای زنان روستا ایجاد کرد. وی می‌گوید: تصمیم گرفتم علاوه بر حصیربافی، سراغ فرآوری محصولات کشاورزی بروم، از انبه و لیمو گرفته تا فلفل و ترشیجات. هیچ‌کس فکرش را نمی‌کرد از انبه بتوان مربا یا چیپس درست کرد، اما من امتحان کردم و جواب گرفتم.

از آموزش تا اشتغال برای ۴۰۰ زن

همکاری زهرا با جهاد کشاورزی میناب نقطه عطف مسیر او بود. وی با حمایت بخش ترویج این سازمان توانست دوره‌های آموزشی برگزار کند و هنر حصیربافی و صنایع تبدیلی را به بانوان دیگر آموزش دهد. امروز، بیش از ۲۵۰ زن در روستای بهمنی و ۱۵۰ زن از روستاهای هم‌جوار در کنار او مشغول کار هستند.

کارگاه او اکنون به محلی برای تلفیق هنر سنتی و خلاقیت مدرن تبدیل‌شده است. در یک‌سوی کارگاه، زنان با لبخند مشغول بافت سبدهای رنگی‌اند و در سوی دیگر، عطر مربای انبه فضا را پرکرده است. زهرا توضیح می‌دهد: در صنایع‌دستی انواع سبد، زنبیل خرید، کلاه و حصیر و ... تولید می‌کنیم. در بخش صنایع تبدیلی هم ترشی، سس انبه، مربا، لواشک و چیپس انبه داریم. این محصولات هم برای فروش داخلی هستند و هم در نمایشگاه‌های استان عرضه می‌شوند. وی می‌گوید: بعضی از خانم‌هایی که با من کار کردند حالا خودشان مربی شدند و در روستاهای دیگر آموزش می‌دهند. همیشه دلم می‌خواست زن‌های روستا مثل خودم مستقل شوند و مهارت و اعتمادبه‌نفس پیدا کنند.

افتخار ملی و چالش‌ها

در نهمین همایش ملی زنان روستایی و عشایر، نام زهرا صادقی به‌عنوان بانوی کارآفرین برتر کشور در زمینه توسعه کسب ‌و کارهای خرد کشاورزی و روستایی اعلام شد و موردتقدیر از سوی وزیر جهاد کشاورزی قرار گرفت.

خودش می‌گوید: وقتی اسمم را گفتند، اشکم درآمد، سال‌ها تلاش و سختی بالاخره نتیجه داده بود.

حمایت‌ها و چالش‌ها

زهرا باوجود همه موفقیت‌ها، هنوز از کمبود حمایت‌ها گلایه دارد. وی معتقد است که زنان کارآفرین در استان هرمزگان هنوز آن‌طور که باید موردحمایت قرار نگرفته‌اند. «جهاد کشاورزی میناب واقعاً زحمت می‌کشد، کلاس‌های آموزشی و نمایشگاه برگزار می‌کنند، صندوق‌های اعتباری تشکیل دادند، اما حمایت مالی و تسهیلات بانکی خیلی کم هست. برای گسترش کار، به وام‌های بدون بهره و فضای فروش نیاز داریم. اگر محصولاتمان در نمایشگاه‌های بین‌المللی معرفی شود، خیلی از زنان روستا صاحب شغل ثابت می‌شوند.»

خانواده، پشتوانه اصلی

زهرا از نقش همسرش با قدردانی یاد می‌کند: وقتی شروع کردم، خیلی‌ها گفتند صنایع‌دستی درآمد ندارد، اما همسرم همیشه گفت فقط کارت را ادامه بده. از نظر مالی و روحی همیشه کنارم بود. زهرا معتقد است بدون حمایت خانواده، مسیر کارآفرینی برای زنان روستایی بسیار دشوار است.

نقش آموزش در توانمندسازی زنان

صادقی از اهمیت آموزش به‌عنوان کلید اصلی موفقیت یاد می‌کند.«کلاس‌های آموزشی برای زنان روستایی خیلی مهم هست. بعضی از زن‌ها استعداد زیادی دارند ولی چون آموزش ندیده‌اند، نمی‌توانند رشد کنند. من همیشه سعی کردم یادگیری را در کنار تولید حفظ کنم».

برنامه‌های آینده

صادقی قصد دارد کارگاه صنایع تبدیلی را توسعه دهد و فروشگاه مستقلی برای عرضه محصولات راه‌اندازی کند. وی می‌گوید: «هدفم این است که محصولات زنان روستایی فقط در سطح محلی باقی نماند و به برند ملی تبدیل شود. اگر بتوانیم بسته‌بندی مدرن راه بیندازیم، حتی صادرات هم امکان‌پذیر خواهد بود.»

پیام یک زن از دل روستا

این بانوی جوان در پایان، پیامی برای دختران و زنان جوانی دارد که از روستا می‌خواهند به موفقیت برسند. «هیچ‌وقت ناامید نشوید، مسیر همیشه آسان نیست، اما اگر ایمان و تلاش باشد، خدا خودش راه را باز می‌کند. من از خانه‌ی مادرم شروع کردم و حالا کارم به سطح ملی رسیده است».

زهرا صادقی حالا نه‌فقط یک کارآفرین، بلکه نمادی از توانمندی زنان روستایی هرمزگان است. وی نشان داده که با اراده و پشتکار می‌توان از ساده‌ترین ابزارها، آینده‌ای روشن ساخت. روستای بهمنی حالا دیگر فقط به حصیربافی مشهور نیست، بلکه به همت زنی شناخته می‌شود که از میان تار و پود حصیر، مسیر زندگی صدها زن دیگر را بافت.