وحدت در سنگر دانشگاه

جامعه دانشگاهی نیروی اجتماعی فعال در جنگ ۱۲ روزه

کمال آرا با بیان اینکه در روزهایی که کشور با تهدیدات امنیتی، فشارهای روانی و جنگ ترکیبی مواجه بود، دانشگاه‌ها و دانشجویان نه‌تنها سکوت نکردند، بلکه به یکی از فعال‌ترین و مؤثرترین نیروهای اجتماعی بدل شدند افزود: جنگ ۱۲ روزه، آزمونی بود برای سنجش میزان تعهد و بلوغ نسل دانشگاهی ج.ا.ایران که نشان داد سنگر دفاع، فقط میدان نبرد نیست، بلکه می‌تواند به سنگری برای دفاع از وطن، همبستگی اجتماعی و بازسازی امید تبدیل شود. دانشجویان و گروه‌های جهادی، از همان ساعات ابتدایی بحران، در صحنه‌های آواربرداری، امداد و پشتیبانی اجتماعی حاضر شدند. آن‌ها نه‌تنها به یاری آسیب‌دیدگان شتافتند، بلکه با سازماندهی فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی، امید را در دل جامعه زنده نگه داشتند. طرح‌هایی نظیر «در مدار حبیب» نمونه‌ای از ابتکارات دانشجویی بود که با هدف تقویت انسجام اجتماعی و بازسازی روحیه عمومی اجرا شد. در حالی که بسیاری از نهادها در زمان وقوع بحران دچار اختلال شده بودند، جامعه دانشجویی با تصمیم‌گیری سریع و هماهنگ، روند ماموریت و انجام وظایف محوله خود را متوقف نکردند. این پایداری و حضور در صحنه ی خدمت، نشان‌دهنده پیوند عمیق میان علم و امنیت ملی بود.

وی در ادامه گفت: از طرفی شاید یکی از زیباترین جلوه‌های این دوران، همبستگی میان استادان و دانشجویان بود. حتی آن‌هایی که در جنبه‌های مختلف سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و... پیش‌تر دچار اختلاف یا دلخوری بودند، در این روزها دست در دست هم دادند و زیر پرچم ایران ایستادند و در این جنگ 12 روزه، دانشگاه به صحنه‌ای تبدیل شد که قومیت، مذهب و گرایش سیاسی رنگ باخت و تنها دفاع از وطن در میان آنان کلیدواژه مشترکی بود که برجسته شد.

در کنار فعالیت‌های میدانی، نشست‌های «گفت‌وگوهای دانشجویی» با محوریت جنگ ۱۲ روزه برگزار شد تا تضارب آرا و تحلیل‌های نسل جوان درباره بحران شکل بگیرد. این نشست‌ها نشان دادند که دانشجو فقط مصرف‌کننده خبر نیست، بلکه تحلیل‌گر، منتقد و کنشگر اجتماعی‌ست.

کمال آرا با اشاره به اینکه همبستگی میان استادان و دانشجویان نیز در این ایام جلوه‌ای ویژه داشت و دانشجویان در جنگ ۱۲ روزه، نه‌تنها به‌عنوان نیرویی امدادی و فرهنگی، بلکه به‌عنوان صدای آگاه جامعه ظاهر شدند تصریح کرد: حضور آنان در میدان، یادآور این حقیقت است که نسل دانشگاهی، اگر فرصت و اعتماد داشته باشد، می‌تواند در سخت‌ترین شرایط، ستون عقلانیت، امید و پایداری ملی باشد.

نقش جامعه دانشگاهی در بحران‌ها

وی گفت: بنابراین باید توجه داشت در زمان بحران‌ها و جنگ‌ها، دانشجویان و تشکل‌های دانشجویی می‌توانند نقش بسیار مؤثری در حمایت از جامعه، افزایش آگاهی و تقویت همبستگی ملی ایفا کنند. در جنگ 12 روزه فعالیت‌های این قشر اثرگذار بسته به رشته تحصیلی، مهارت‌ها و شرایط موجود متفاوت بود، اما در مجموع فارغ از تلاش‌های جهادی و آواربرداری و امدادی، می‌توان فعالیت‌هایی را براساس توانمندی دانشجویان و تشکل‌های دانشجویی نظیر؛ مشاوره به افراد آسیب‌دیده و کمک‌های روانی، آموزش مهارت‌های مقابله با استرس، اضطراب و ترس در شرایط بحرانی به خانواده‌ها و کودکان، تشکیل گروه‌های داوطلبانه برای حمایت از افراد آسیب‌پذیر، سالمندان یا کودکان، تهیه بروشور، ویدئو یا پادکست درباره نحوه رفتار در شرایط اضطراری یا تشخیص اخبار جعلی، انجام پژوهش‌هایی درباره تأثیرات روانی، اجتماعی و اقتصادی جنگ بر جامعه و ارائه راهکارهای علمی برای کاهش آسیب‌ها، برگزاری کارگاه‌ها و جلسات آنلاین برای آموزش شهروندان درباره حقوق بشر، قوانین بین‌المللی و روش‌های حفاظت فردی، ترجمه و انتشار مطالب درباره وضعیت کشور در رسانه‌های بین‌المللی، جلب حمایت دانشگاهیان دیگر کشورها، مقابله با اطلاعات نادرست و ترویج روایت‌های اخلاقی و علمی از بحران‌ها، مشارکت در توزیع غذا، دارو و کمک‌های اولیه در مناطق آسیب‌دیده متصور بود تا قبل، حین و بعد از بحران‌های انسان‌سازی همچون جنگ 12 روزه، دانشجویان با پیشینه‌ای علمی و نیز دغدغه‌مندی اجتماعی، مثل گذشته به یاری مردم و دولت بپیوندند.

سخن پایانی

کمال آرا در پایان با تاکید بر اینکه دانشجو و جامعه دانشگاهی بدنبال حل مسائل جامعه و ملت است نه تحمیل هزینه بر آن گفت: بنابراین هرجایی که وفاق بدنه‌ی قدرت با این قشر اثرگذار شکل گرفت، وضعیت جامعه رو به بهبود رفت. نمونه‌های فراوانی در این حوزه وجود دارد که صرفا در حوزه مسائل سیاسی نمی گنجد.

پس باید در نظر داشت که دانشجو و جامعه دانشگاهی صرفا در چارچوب سیاسی نمی‌گنجد و این لایه‌ی موثر جامعه، در تمامی رویدادهای ملی می‌تواند ضمن نگاه دقیق به مسائل، پیوندی عمیق میان علم و امنیت ملی در راستای ارتقای جایگاه کشور پدید آورد.