بدون ابتکار در راند آخر

مذاکره با اروپا و حل بحران مکانیسم ماشه

دیدار مقامات ایران با مقامات تروئیکای اروپا با توجه به فعال‌سازی مکانیسم ماشه از رویداد‌های مهم سفر نیویورک خواهد بود. کشور‌های اروپایی درخواست فعال‌سازی مکانیسم ماشه به شورای امنیت را ارائه داده‌اند و اکنون منتظر هستند تا اقدامات ایران را در واکنش به این اتفاق ببیند. به گفته برخی رسانه‌ها وزرا خارجه ایران و سه کشور اروپایی قبل از هر دیدار احتمالی میان روسا، در نیویورک با یکدیگر مذاکره خواهند کرد. در هفته گذشته عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران پیشنهادی را به کشور‌های اروپایی مطرح کرده که مورد استقبال آنها قرار نگرفت‌. عراقچی اکنون می‌تواند از فرصت مذاکرات مستقیم با اروپایی‌ها استفاده کند و دیدگاه آنها را نسبت به این پیشنهاد تغییر دهد. علاوه بر دیدار در سطح وزیران خارجه، احتمال می‌رود طبق روال سال‌های گذشته نشستی میان رئیس جمهور پزشکیان با مکرون رئیس جمهور فرانسه، برگزار شود. امانوئل مکرون در زمان سفر حسن روحانی رئیس جمهور اسبق ایران به نیویورک تلاش‌های فراوانی برای دیدار دوجانبه میان روحانی و ترامپ انجام داده بود اما موفق نشد. در شرایط فعلی اما به نظر نمی‌رسد مکرون تاکیدی برای انجام دیدار میان پزشکیان و ترامپ نداشته باشد. در بهترین حالت ممکن دیدار میان پزشکیان و مکرون بتواند کمی تنش‌ها میان ایران و اروپا را کاهش دهد تا از فعال سازی مکانیسم ماشه جلوگیری شود.

مذاکره ایران با آمریکا شاید در سطح عراقچی و ویتکاف

در روز‌های گذشته فعالان سیاسی اصلاح‌طلب و اعتدال‌گرا درخواست‌هایی برای دیدار مستقیم رئیس جمهور پزشکیان و ترامپ را مطرح کرده‌اند. آنها تاکید می‌کنند برای آنکه سایه جنگ و فشار تحریم‌های بین‌الملل از کشور برداشته شود در راستای منافع ملی، باید در صورت امکان پزشکیان با ترامپ گفتگو کند‌. این درخواست با مخالفت‌های گسترده از سوی نمایندگان مجلس، کیهان و دیگر فعالان سیاسی و رسانه‌ای اصولگرا روبه رو شد. آنها می‌گویند نباید به آمریکا و ترامپ اعتماد کرد زیرا آنها ثابت کرده‌اند به تعهدات خود پایبند نیستند.

علی‌رغم درخواست اصلاح‌طلبان و اعتدالیون و تمایل نسبی دولت به دیدار با آمریکا، اما با مخالفت قاطع و گسترده جریان اصولگرایی برگزاری این دیدار دور از ذهن به نظر می‌رسد. از سوی دیگر برخی احتمال می‌دهند مذاکرات میان عباس عراقچی و ویتکاف نماینده ترامپ صورت بگیرد. هرچند احتمال این دیدار وجود دارد اما به دلیل اینکه در مجموعه نهاد‌های تصمیم‌گیر سیاست خارجی کشور اجماعی برای توافق با آمریکا و اروپا وجود ندارد، این دیدار نیز نتیجه‌ای درپی نخواهد داشت.

اگر چه بحث و جدل‌های زیادی پیرامون دیدار‌های رئیس جمهور و وزیر خارجه ایران در نیویورک وجود دارد اما به نظر می‌رسد اهمیت چندانی در فضای بین‌المللی به آن داده نمی‌شود. شکاف میان ایران و غرب گسترده‌تر از آن است که بتوان در فرصت اندک نشست مجمع عمومی در نیویورک برطرف شود. اروپا و آمریکا موضوع برچیدن کامل برنامه هسته‌ای را در پیش گرفته‌اند. با توجه به مخالفت‌‌ها در ایران، رئیس جمهور و وزیر خارجه ابتکار عمل چندانی برای انجام مذاکره ندارند. در نتیجه سخنرانی رئیس جمهور پزشکیان و دیدار او در نیویورک به احتمال زیاد تاثیری در مناسبات بین‌الملل برای ایران نخواهد داشت.