راهکارهای ساده برای ارتقای مهارت‌های بین‌فردی در هفته پایانی تابستان

براساس منابع معتبر مانند APA (انجمن روانشناسی آمریکا)، کودکان و نوجوانانی که مهارت‌های اجتماعی بالایی دارند، در مدرسه دوستان بیشتری پیدا می‌کنند، اعتمادبه‌نفس بیشتری دارند و کمتر در معرض مشکلات رفتاری و روانی قرار می‌گیرند.

مهارت‌هایی که باید تقویت شوند

در ادامه، به ۵ مهارت اجتماعی کلیدی که در همین چند هفته باقیمانده از تابستان می‌توان برای ارتقاء آن‌ها اقدام کرد، می‌پردازیم:

۱. سلام و احوالپرسی مؤثر

به‌نظر ساده می‌رسد اما بسیاری از نوجوانان در برقراری ارتباط اولیه دچار اضطراب یا ناتوانی‌اند. تمرین‌هایی مثل:

•سلام کردن با لبخند و نگاه مستقیم

•معرفی خود در موقعیت‌های جدید

•پرسیدن یک سوال ساده برای شروع مکالمه

پیشنهاد: در موقعیت‌های خانوادگی (مهمانی‌ها، خرید، تماس‌های تلفنی)، نقش‌آفرینی کنید و تمرین سلام و گفت‌وگوی اولیه را انجام دهید.

۲. مهارت گوش‌دادن فعال

یاد دادن به فرزند که فقط صحبت نکند، بلکه واقعا گوش بدهد، یکی از مهم‌ترین مهارت‌هاست. این مهارت شامل موارد زیر است:

•تماس چشمی

•سر تکان دادن یا گفتن «آهان»، «می‌فهمم»

•تکرار یا بازگو کردن بخشی از صحبت طرف مقابل

مثال تمرینی: تماشای یک فیلم کوتاه و خلاصه‌گویی از آنچه دوستانش گفته‌اند.

۳. درخواست کمک یا ابراز نیاز محترمانه

بسیاری از نوجوانان یا خجالتی‌اند یا در بیان خواسته‌هایشان پرخاشگر می‌شوند. تمرین ابراز نیازها بدون احساس گناه یا تندی می‌تواند شامل:

•«می‌تونم خواهش کنم فلان چیز رو برام توضیح بدی؟»

•«الان وقت مناسبیه برای یه سوال؟»

این مهارت، در کلاس‌های شلوغ مهر و تعامل با معلمان و هم‌کلاسی‌ها حیاتی‌ست.

۴. مهارت حل اختلاف

اختلاف نظر در جمع دوستان یا گروه‌های کلاسی طبیعی‌ست. اما آیا فرزند شما بلد است بدون خشونت یا انزوا، اختلاف را مدیریت کند؟

تمرین‌ها:

•شبیه‌سازی موقعیت‌های تعارض (مثلاً تقلب، انتخاب گروه، تقسیم وظایف)

•تمرین جملاتی مثل: «بیاید یه راه‌حل پیدا کنیم که هر دوتامون راضی باشیم.»

۵. بیان احساسات به شیوه درست

به‌جای قهر یا داد، نوجوان باید یاد بگیرد احساسش را به‌وضوح و محترمانه بیان کند:

•«وقتی دیر می‌رسی، نگران می‌شم.»

•«وقتی تمسخر می‌شم، احساس خجالت می‌کنم.»

تمرین: هر شب، از فرزند بخواهید یکی از احساسات روز خود را با مثال توضیح دهد.

نتیجه‌گیری: همین حالا شروع کنید

ساختن مهارت‌های اجتماعی زمان‌بر است، اما با تمرین‌های ساده و روزمره در هفته‌های پایانی تابستان، می‌توان جهش بزرگی در آمادگی روانی و اجتماعی فرزندان ایجاد کرد.

فرزندانی که بتوانند با دیگران ارتباط سالم برقرار کنند، نه‌تنها در مهرماه بلکه در تمام مراحل زندگی، آماده‌تر، شادتر و موفق‌تر خواهند بود.

روزنامه صبح ساحل