چگونه قضاوت‌هایمان شکل می‌گیرند

در قضاوت درباره دیگران، رعایت انصاف است؛ حضرت علی علیه‌السلام می‌فرمایند: مومن بر آن که با او دشمنی می ورزد، ستم نمی کند و در راه آن که دوستش دارد، دست به گناه نمی زند.(الامالی للطوس - 580/1199)

با خودمان یک مروری در رفتارمان بنماییم و خود را در معرض سوال قرار بدهیم که آیا ما از قضاوت‌کننده‌های خدا ترس و با انصاف هستیم یا مانند مردمان بی‌انصاف، زود قضاوت‌کن و محاکمه‌کنندگان عجول رفتار می‌نماییم.امیدواریم ما از افرادی باشیم که در مورد هرمطلب، خبر، گزارش و شنیده سریعا به قضاوت ننشینیم و پیروز از صحنه (البته به زعم خودمان) خارج نشویم.

یک جمله طلایی بعنوان هدیه تقدیم خوانندگان محترم می‌شود. معمولا قضاوت‌های انسان‌ از تصوراتی که دیگران برای آنها ایجاد می‌کنند، شکل می گیرد. بنابراین نگذارید هر رسانه، صفحه مجازی، کانال‌های اینترنتی، شبکه‌های مجازی، روزنامه‌ها و حتی افراد مشهور و امثالهم نقشه کشیده و طراحی نمایند و مطابق با میل‌شان، اهداف‌شان، نیات خودشان، تصوراتی را ایجاد نمایند و شما را به جایی بکشانند که آرزو و آرمان آنهاست. جنگ رسانه‌ای یعنی همین، تغییر در نگرش‌ها و رفتارها و قضاوت‌ها با ایجاد تصوراتی برای ما. دنیای عجیب امروزه، آمریکای جنایتکار را که دستش تا مرفق در خون مظلومان فرو رفته است، مدافع حقوق بشر قلمداد می‌نماید و ملت‌های مظلوم را که در جهت احقاق حقوق قانونی خود تلاش می‌کنند، تروریست جلوه می‌دهند.

این به معنای ایجاد تصورات قابل برداشت در راستای قضاوت‌های ناعادلانه است. هنر ما و خوانندگان محترم در این نکته نهفته است که تلاش‌های دشمنان را در ایجاد تصورات مطابق با میل آنها، تشخیص بدهیم و با یک کشمش به گرمی و یا یک مویز به سردی متمایل نشویم. البته امر دشواری است و نیاز به آموزش، هوش و درایت دارد و الحمدالله خوانندگان محترم مجهز به آن می‌باشند و اگر اندکی ضعف دارند، با سعی و تلاش آن را هم برطرف نموده و تبدیل به نقطه قوت نمایند تا نزد پروردگار شرمنده بندگانش نشویم.

چگونه یک معمار دانا، قضاوت یک پیرزن را تغییر داد

می‌گویند حدود هفتصد سال پیش در اصفهان مسجدی می‌ساختند؛ روز قبل از افتتاح مسجد، کارگرها، معماران جمع شده بودند و آخرین خرده‌کاری‌ها را انجام می‌دادند. پیرزنی که از آنجا رد می‌شد، وقتی مسجد را دید، به یکی از کارگران گفت: فکر کنم یکی از مناره‌ها کمی کج است. کارگرها خندیدند اما معمار که مرد با تجربه‌ای بود تا این حرف را شنید، سریع و بلند گفت: چوب بیاورید! کارگر بیاورید! چوب را به مناره تکیه بدهید، فشار بدهید، فشار، فشار و مرتب از پیرزن می‌پرسید: مادر درست شد؟ مدتی طول کشید تا پیرزن گفت، بله درست شد. پیرزن تشکر کرد و دعایی کرد و رفت. کارگرها حکمت این کار بیهوده و فشار دادن مناره را از معمار پرسیدند. معمار درجواب گفت: اگر این پیرزن راجع به کج بودن خیالی این مناره با دیگران و مردم صحبت می‌کرد و شایعه پا می‌گرفت، این مناره (درخیال مردم) تا ابد کج می‌ماند و دیگر نمی‌توانستیم اثرات منفی این شایعه را از ذهن پاک کنیم. این است که من گفتم در همین ابتدا جلوی آن را بگیرم!

عملیات روانی دشمن با برنامه‌ریزی هوشمندانه و بکارگیری متخصصان این عرصه و حرفه‌ای عمل نمودن، دروغ را راست و راست را دروغ جلوه می‌دهند. امروزه تغییر قضاوت‌ها بعنوان یک کسب‌و کار جایگاه ویژه‌ای در علوم اجتماعی و ارتباطات و رسانه برای خود پیدا کرده است.

حضرت امیر علیه‌السلام می‌فرمایند: لیس من العدل القضاء علی ثقه بالظن (نهج‌البلاغه -ص 256- هجرت) عادلانه نیست که با تکیه بر ظن و گمان در مورد افراد مورد اعتماد قضاوت کنیم.

علی ایحال باید توجه داشت در زیست‌بوم امروزی انسان‌هایی عادل و آرام و هوشیار هستند که اجازه ندهند تکنولوژی در دست دشمنان آنها برایشان تعیین تکلیف نمایند و قضاوت‌های آنان را شکل دهند‌، تمامی پیام این شرط بلاغ درهمین نکته نهفته است.