نشانه‌های شیرین!

نوع یک یا دو؟

دیابت زمانی رخ می‌دهد که سطح قند خون (گلوکز خون) که منبع اصلی انرژی بدن است، بیش از حد بالا برود. به طور کلی، این بیماری به دو نوع دسته بندی می‌شود، دیابت نوع یک و دیابت نوع 2 که هر کدام به دلایل مختلفی ایجاد می‌شوند. چنانچه بدن به میزان کافی انسولین تولید نکند، فرد به دیابت نوع یک مبتلا خواهد شد. نوع دیگر دیابت، نوع 2 است که شایع‌ترین نوع دیابت محسوب می‌شود. بدن فرد مبتلا به دیابت نوع 2، به درستی از انسولین استفاده نمی‌کند.

پیام گرسنگی و خستگی!

برخی از علائم هر دو نوع دیابت، مشابه به یکدیگر هستند. یکی از این موارد، افزایش گرسنگی است. بدن، غذای مصرفی را به گلوکز تبدیل می‌کند و سلول‌ها از آن برای تامین انرژی استفاده می‌کنند. سلول‌ها برای جذب گلوکز به انسولین نیاز دارند. چنانچه بدن، انسولین به میزان کافی تولید نکند یا سلول‌ها در برابر انسولین مقاوم باشند، گلوکز وارد سلول نمی‌شود در نتیجه، فرد انرژی کافی نخواهد داشت. این وضعیت می‌تواند باعث شود که فرد بیشتر از حد معمول احساس گرسنگی کند. از دیگر مواردی که نباید آن را نادیده گرفت، خستگی و احساس ضعف است. کمبود انسولین و گلوکز در بدن باعث احساس خستگی بیش از حد می‌شود.

رابطه ادرار و دیابت

افزایش دفعات ادرار از مواردی است که می‌تواند با دیابت مرتبط باشد. به طور کلی، یک فرد معمولا در طول شبانه‌روز (24 ساعت)، بین 4 تا 7 بار ادرار می‌کند اما تعداد دفعات ادرار در افراد مبتلا به دیابت بیشتر است.

به طور معمول بدن هنگام عبور گلوکز از کلیه‌ها، آن را دوباره جذب می‌کند اما زمانی‌که دیابت باعث افزایش سطح قند خون شود، کلیه‎‌ها ممکن است قادر به جذب مجدد تمام گلوکز نباشند. این امر باعث افزایش تولید ادرار شده و موجب دفع بیشتر مایعات می‌شود. در نتیجه این فرآیند، فرد مبتلا به دیابت مجبور است دفعات بیشتری برای دفع ادرار به دستشویی برود. علاوه بر این، حجم ادرار این دسته از افراد نیز ممکن است بیشتر باشد. البته دلایل و بیماری‌های دیگری در افزایش دفعات ادرار نیز نقش دارند و این مسئله تنها به دیابت مربوط نمی‌شود.

وقتی بدن با ما حرف می‌زند

از دست دادن مایعات بدن به علت افزایش دفعات ادرار می‌تواند باعث کم آبی بدن شود که این مسئله تشنگی مداوم را به دنبال دارد. تشنگی مداوم و احساس تشنگی شدید، یکی از علائم اولیه دیابت به حساب می‌آید. با توجه به اینکه مایعات بدن در افراد مبتلا به دیابت به تولید ادرار اختصاص می‌یابد، رطوبت کمتری برای سایر عملکردهای بدن باقی می‌ماند. این وضعیت به کم آبی بدن منجر خواهد شد و در نهایت فرد در دهان خود احساس خشکی می‌کند. از دیگر مواردی که می‌تواند نشان دهنده ابتلا به دیابت باشد، پوست خشک همراه با خارش است. تغییر سطح مایعات در بدن می‌تواند تورم عدسی‌های چشم را در پی داشته باشد. در چنین شرایطی عدسی‌ها تغییر شکل داده و قادر به تمرکز صحیح نیستند. از دیگر علائم ابتلا به دیابت، کاهش وزن ناخواسته است. زمانی که بدن نتواند انرژی مورد نیاز خود را از مواد غذایی دریافت کند، به جای آن شروع به سوزاندن ماهیچه و چربی برای تامین انرژی خواهد کرد. در نتیجه ممکن است حتی بدون تغییر در رژیم غذایی، کاهش وزن اتفاق بیفتد. زمانی که سطح قند یا گلوکز خون به شدت کاهش یابد، احتمال بروز سردرد وجود دارد در نتیجه، سردردهای مستمر را نباید نادیده گرفت چون دلیل بروز سردرد ممکن است ابتلا به دیابت باشد.

یک مقایسه مهم

در دیابت نوع یک، علائم به سرعت تنها در عرض چند روز یا چند هفته به ویژه در کودکان ظاهر می‌شوند. همان‌طور که اشاره شد، تکرر ادرار، تشنگی مداوم، خستگی و کمبود انرژی و کاهش وزن ناخواسته از علائم رایج به حساب می‌آیند. در نقطه مقابل دیابت نوع یک، دیابت نوع 2 قرار دارد که علائم آن ممکن است خفیف باشد و به آرامی خود را بروز دهد. در مراحل اولیه بیماری، این مسئله بیشتر به چشم می‌آید. گاهی فرد تا سال‌ها متوجه ابتلای خود نمی‌شود و از طریق آزمایش‌های دوره‌ای به ابتلای خود پی می‌برد. تفاوت عمده‌ای در علائم اولیه بین مردان و زنان وجود ندارد اما ممکن است چند تفاوت جزئی مشاهده شود. برخی از زنان مبتلا به این بیماری، عفونت‌های مخمری واژن (کاندیدیازیس واژن یا برفک واژن) و عفونت‌های دستگاه ادراری را بیش از حد معمول تجربه می‌کنند. مردان مبتلا به دیابت درمان نشده، دچار از دست دادن توده عضلانی می‌شوند.

دیابت کودکانه!

دیابت نوع یک کودکان در هر سنی می‌تواند رخ بدهد اما معمولا کودکان 5 تا 6 سال و 11 تا 13 سال بیش از سایرین مستعد ابتلا به این نوع دیابت هستند. محققان، تغییرات هورمونی را یکی از دلایل مهم ابتلا در این سن می‌دانند. گرسنگی یا تشنگی شدید، تکرر ادرار از جمله شب ادراری، خستگی مفرط، تاری دید، تحریک‌پذیری یا تغییرات رفتاری، عفونت مخمری واژن در دختران پیش از بلوغ و سوختگی ناشی از ادرار در نوزادان (راش پوشک)، ممکن است از علائم ابتلا به دیابت نوع یک در کودکان باشد.

به طور کلی، بزرگسالان بیشتر در معرض ابتلا به دیابت نوع 2 هستند اما این بیماری به دلیل چاقی، در کودکان نیز شیوع پیدا کرده است.

کودکان مبتلا به این نوع دیابت ممکن است هیچ نشانه‌ای از ابتلا نداشته باشند اما با این حال برخی علائم باید مورد توجه والدین قرار بگیرد. در این نوع دیابت نیز گرسنگی یا تشنگی شدید، تکرر ادرار، خستگی مفرط و تاری دید، بروز خواهد کرد.

خانم‌های باردار در معرض خطر

قند خون بالا در دوران بارداری معمولا هیچ علامتی ندارد. تشنگی بیش از حد معمول، تکرر ادرار، خشکی دهان و احساس خستگی ممکن است با دیابت بارداری مرتبط باشد. خانم‌های باردار بنا بر تشخیص پزشک، از نظر دیابت غربالگری می‌شوند که معمولا این مسئله در هفته‌های 24 تا 28 بارداری انجام خواهد شد. اما در شرایطی که اضافه وزن، سابقه ابتلا به دیابت در خانواده و سابقه دیابت در بارداری‌های قبلی وجود داشته باشد، این غربالگری ممکن است زودتر انجام شود.

عوارض از راه می‌رسند

ابتلا به دیابت نوع 2 می‌تواند با عوارضی همراه باشد برای مثال، زخم‌ها یا بریدگی‌هایی که دیر التیام می‌یابند، خارش پوست (معمولا اطراف ناحیه تناسلی یا کشاله ران)، عفونت‌های قارچی مکرر، افزایش وزن اخیر، تغییرات مخملی و تیره رنگ پوست در گردن، زیر بغل و کشاله ران، بی‌حسی و احساس گزگز در دست‌ها و پاها، کاهش دید، ناتوانی جنسی یا اختلال در نعوظ و...، برخی از عوارض ناشی از دیابت هستند که باید به آن‌ها توجه ویژه داشت. آن دسته از افرادی که دچار علائم دیابت شده‌اند برای بررسی بیشتر باید به پزشک مراجعه کنند. تشخیص زودهنگام و کنترل دیابت از آسیب‌های جدی ناشی از آن پیشگیری می‌کند.