برگ چهارم از فصل مذاکـره

پس از آن‌که مارک ربیو وزیر امور خارجه آمریکا گفت توافق تنها در صورتی انجام خواهد گرفت که غنی سازی اورانیوم در ایران متوقف شود، دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا نیز در مصاحبه‌ای مطبوعاتی گفت برنامه هسته‌‌ای ایران باید برچیده شود. اما در بخش دیگری از صحبت‌هایش گفت:من می‌خواهم ایران واقعاً موفق، واقعاً عالی باشد. تنها چيزی که نمی‌توانند داشته باشند سلاح هسته‌ای است. اگر می خواهند موفق باشند، اشکالی ندارد. من می‌خواهم آنها تا این حد موفق باشند. من فقط نمی خواهم آنها سلاح هسته ای داشته باشند زیرا جهان نابود خواهد شد.

ترامپ در ادامه گفت که آماده شنیدن استدلال‌هایی به نفع داشتن برنامه هسته ای غیرنظامی ایران است.

در راستای صحبت‌های رئیس جمهور آمریکا در گزارشی از آکسیوس آماده است: "صداهای جنگ‌طلب‌تر در دولت، با حمایت بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، می‌گویند که ایالات متحده باید خواستار برچیدن کامل برنامه هسته ای ایران شود و در صورت امتناع ایران از پذیرش آن، این کار را با نیروی نظامی انجام دهد. اردوگاه دیگر در داخل دولت فکر می‌کند ایران برچیدن کامل برنامه هسته‌ای خود را نخواهد پذیرفت و به ایالات متحده پیشنهاد کرده است که با غنی‌سازی اورانیوم موافقت کند تا به توافق برسد و از حمله نظامی که می‌تواند منجر به جنگ با ایران شود، اجتناب کند."

در گزارش این سایت خبری که اخبار مذاکرات ایران و آمریکا را در هفته‌های گذشته بررسی می‌کند یک تفکیک دوگانه از دیدگاه‌ها در دولت ترامپ صورت گرفته است. دیدگاهی که می‌خواهد حق غنی سازی ایران را به صورت محدود بپذیرد و خواهان توافق و پرهیز از برخورد نظامی است. دیدگاه مقابل که دیدگاهی مشابه با نخست وزیر رژیم صهیونیستی است و از توقف روند غنی‌سازی در ایران می‌گویند و باتوجه به مخالفت قطعی جمهوری اسلامی ایران با این موضوع، جنگ طلبان و مخالفان توافق خوانده شده‌اند. طرفداران این رویکرد طیفی از حزب جمهوری خواه هستند که دیدگاه‌های بدبینانه خود را به قوت نسبت به ایران دارند. رژیم صهیونیستی نیز که همواره به دنبال بر هم زدن توافق احتمالی میان ایران و آمریکا بوده است از طریق لابی‌های خود به دنبال تقویت این دیدگاه در دولت ترامپ است.

آتش بس آمریکا و حوثی‌های یمن

یکی از اتفاقاتی که شاید بتوان به عنوان یک عامل مثبت در روند ادامه مذاکرات باشد آتش بس میان آمریکا و حوثی‌های یمن است. حوثی‌ها که در مقابل حملات رژیم صهیونیستی به غزه و حمایت‌های آمریکا و کشور‌های غربی از این رژیم، کشتی‌ها و شناور‌های این کشور‌ها را در دریای سرخ و خلیج عدن مورد حمله قرار می‌دادند با حملات سنگین ارتش آمریکا روبه رو شد. تنش میان آنها تا حدی بالا گرفته بود که بمب افکن‌های B_52 آمریکا وارد جزیره دیگو گارسیا در اقیانوس هند شده بودند. اما اکنون تصاویر ماهواره‌ای از پایگاه هوایی دیگو گارسیا نشان‌دهنده بازگشت دو بمب‌افکن B-52 به آمریکا پس از عقب‌نشینی ترامپ از جنگ با یمن و عدم حضور آن‌ها در این جزیره است. اما اتفاق مهمی که در این توافق رخ داد عدم اطلاع رژیم اسرائیل بود. در این راستا وزیر امور راهبردی اسرائیل که از نزدیکان نتانیاهو است پنجشنبه هفته گذشته دیداری با ترامپ رئیس جمهور آمریکا داشته است. این دیدار که بعد از توافق ترامپ با حوثی‌ها و قبل از دور چهارم مذاکرات ایران و امریکا صورت گرفت نشان‌دهنده نگرانی رژیم صهیونیستی از شکاف میان رژیم و دولت ترامپ هستند. آنها نگران هستند همانطور که ترامپ بدون اطلاع با حوثی‌ها توافق کرد، از روند مذاکرات ایران و آمریکا نیز بی‌اطلاع بمانند‌. شکاف بی‌اعتمادی که شاید حکایت از عدم پایبندی همیشگی دولت آمریکا به متحدان اصلی خود دارد. از سوی دیگر احتمال می‌رود دونالد ترامپ در مورد توافق هسته‌ای با ایران چندان طرفدار دیدگاه رژیم اسرائیل و جمهوری‌خواهان سنتی در وزارت خارجه آمریکا نباشد‌.

تحریم‌های جدید علیه واردکنندگان نفت ایران

با وجود توافق ترامپ با حوثی‌ها، اما وزارت خزانه‌داری آمریکا در اقدامی غیرسازنده تحریم‌های جدیدی علیه شرکت‌های چینی که اقدام به واردات نفت از ایران می‌کنند وضع کرد. افرادی که در موضوع واردات نفت از ایران نیز دخیل بودند نیز تحریم شدند. اتفاقی که می‌تواند بی‌اعتمادی جمهوری اسلامی ایران را به اراده آمریکا در ادامه مسیر مذاکرات به همراه داشته باشد.

اظهارات ویتکاف قبل از مذاکره

علاوه بر اعمال تحریم‌های جدید که در راستای فشار حداکثری در نظر گرفته شده اظهارات ویتکاف مذاکره‌کننده ارشد آمریکا رویکرد دولت ترامپ را با ابهام روبه رو کرده است. ویتکاف می‌گوید: «ما هرگز وارد توافقی شبیه برجام نخواهیم شد؛ توافقی که در آن تحریم‌ها برداشته می‌شوند ولی تعهدات ایران تاریخ انقضا دارند.

این منطقی نیست. آن‌چه در برجام رخ داد، روندی ناسازگار و ناهماهنگ بود. ما معتقدیم ایران نباید حق غنی‌سازی داشته باشد، نباید سانتریفیوژ داشته باشد، نباید هیچ چیزی در اختیار داشته باشد که به او امکان ساخت سلاح را بدهد. ما به همه این موارد باور داریم. اما برجام این‌گونه نبود. برجام شامل بندهای_غروب (sunset clauses) بود که تعهدات را در زمان‌های نامناسب از بین می‌برد و کاهش تحریم‌ها را نیز فراهم می‌کرد. چنین چیزی در این توافق جدید هرگز اتفاق نخواهد افتاد».

این اظهارات نماینده ترامپ در حالی است که در صحبت‌های اخیر خود از نئو محافظه‌کاری‌هایی که حامی جنگ هستند انتقاد کرد.

در مجموع به نظر می‌رسد مذاکرات ایران و آمریکا با میزبانی و وساطت عمان یکشنبه برگزار شود. دولت ترامپ نشان داده است تمایلی به ادامه جنگ‌ها و حضور نظامی آمریکا در نقاط مختلف جهان ندارد. اما نگرش حاکم بر حزب محافظه کار و لابی‌های رژیم صهیونیستی مواضع او را با ابهام روبه رو کرده است. باتوجه به صحبت‌های اخیر رئیس جمهور ایالات متحده و مسئولان دولت وی باید منتظر برگزاری دور چهارم گفتگو میان دو کشور باشیم‌.

بدون شک اگر نتیجه مذاکرات مثبت نباشد نشان دهنده غلبه دیدگاه‌ مخالفان توافق خواهد بود. موضوعی که خوشایند رئیس جمهور آمریکا و دولت مسعود پزشکیان در ایران نخواهد بود.