اقتصادی
استان هرمزگان در آستانه ورود به مرحلهای حساس و سرنوشتساز قرار دارد. با توجه به تحولات ژئوپلیتیک جهانی، تغییر مسیرهای تجاری و رقابت فزاینده بر سر کریدورهای جدید حملونقل، اکنون بیش از هر زمان دیگری نیازمند نگاه آیندهنگرانه، تصمیمهای جسورانه و راهبردهای علمی است. سفر آتی رئیسجمهور به استان میتواند فرصت ارزشمندی برای بازخوانی ظرفیتها و چالشهای پیشروی هرمزگان باشد؛ فرصتی برای آنکه نقشه راه توسعهای هرمزگان، نه بر اساس روزمرگیهای اداری، بلکه مبتنی بر آیندهاندیشی علمی و تحلیل روندهای جهانی طراحی شود.
نویسنده: بهنام کهوری
با توجه به رقابتهای ژئوپلیتیکی جدید بر سر مسیرهای حملونقل و تجارت بینالمللی، هرمزگان بهواسطه موقعیت راهبردی خود میتواند نقش بیبدیلی ایفا کند. اتصال مستقیم به خلیج فارس، دسترسی به آبهای آزاد، وجود بنادری چون شهیدرجایی بهعنوان بزرگترین بندر کانتینری کشور و ظرفیتهای لجستیکی بندرشهیدباهنر و سایر بنادر، هرمزگان را به نقطه کانونی رقابتهای منطقهای تبدیل کرده است.
با این وجود، نباید از تحولات شتابان منطقهای غافل شد. بهطور مشخص، سرمایهگذاری چشمگیر هندیها در بندر چابهار با هدف اتصال به افغانستان، آسیای میانه و فراتر از آن، زنگ خطر جدی برای کاهش سهم بندرعباس و هرمزگان از ترانزیت منطقهای را به صدا درآورده است. براساس آمار رسمی، هند تا سال ۲۰۲۴ بیش از ۳۰۰ میلیون دلار در توسعه زیرساختهای بندرچابهار سرمایهگذاری کرده و ظرفیت تخلیه و بارگیری این بندر به بیش از ۱۲ میلیون تن در سال افزایش یافته است. در سال گذشته میلادی، رشد حجم مبادلات در بندر چابهار حدود ۲۵ درصد افزایش یافت. این تحولات، اگرچه برای منافع ملی فرصتآفرین است، اما در سطح استانی، بهویژه برای هرمزگان، تهدیدی بالقوه محسوب میشود که باید با راهبردهای هوشمندانه مدیریت شود.
رقابت بر سر کریدورهای جهانی دیگر محدود به منطقه نیست. طرحهای بزرگی چون "ابتکار کمربند و راه" چین (BRI) و "کریدور اقتصادی هند-خاورمیانه-اروپا" (IMEC) صحنه تحولات را دگرگون کردهاند. براساس اعلام مجمع جهانی اقتصاد، پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۰ حجم مبادلات تجاری از طریق IMEC سالانه به بیش از ۴۵۰ میلیارد دلار برسد. این کریدور فعلاً بر مسیرهایی نظیر امارات، عربستان، اردن، رژیم صهیونیستی و اروپا متمرکز شده است .
ورود سرمایهگذاران خارجی به بندرچابهار، بهویژه سرمایهگذاریهای راهبردی هندوستان با هدف ایجاد کریدور تجاری مستقل از پاکستان و چین، زنگ هشداری جدی برای بندر شهید رجایی و نقش سنتی بندرعباس در تجارت خارجی ایران به شمار میرود. حجم سرمایهگذاری هند در چابهار به بیش از ۸۵ میلیون دلار رسیده و طرحهای توسعهای همچنان ادامه دارد. این تحولات، بدون شک به تدریج سهم بازار بندرعباس را به چالش میکشد و رقابت برای جذب کالاهای ترانزیتی منطقهای را شدیدتر میکند.
از سوی دیگر، جنگ کریدورهای جهانی برای تصاحب مسیرهای کوتاهتر و کمهزینهتر حملونقل کالا، به فرصتی طلایی برای هرمزگان بدل شده است.
با توجه به موقعیت ژئواستراتژیک هرمزگان در مجاورت تنگههرمز و قرارگیری در مسیر اتصال شرق به غرب، این استان میتواند نقشی کلیدی در معادلات حملونقل جهانی ایفا کند. اما این مهم، نیازمند هوشمندی تصمیمگیران و تجهیز زیرساختهاست. برای مثال، سالانه بیش از ۲۰۰ میلیون تن کالا از طریق بنادر هرمزگان تخلیه و بارگیری میشود که نزدیک به ۵۰ درصد از تجارت دریایی کشور را شامل میگردد. این ظرفیت، اگر با توسعه زیرساختهای بندری، لجستیکی و فناورانه همراه شود، میتواند هرمزگان را به مرکز ثقل لجستیک منطقه تبدیل کند.
بنابراین، ضرورت دارد هرمزگان نه صرفاً به عنوان نقطهای جغرافیایی، بلکه بهعنوان یک "هاب منطقهای هوشمند" تعریف و بازمهندسی شود.
پیشنهاد میشود با الگوبرداری از مؤسسات معتبر بینالمللی همچون "رند" یا "چتم هاوس"، نهادی مستقل و علمی با مشارکت دانشگاهها، فعالان اقتصادی و اتاق بازرگانی راهاندازی شود. این مؤسسه میتواند به رصد تحولات جهانی، تحلیل روندهای اقتصادی، ارائه مشاوره به دولت و بخش خصوصی و طراحی سناریوهای آینده برای هرمزگان بپردازد. چنین مرکزی باید با دسترسی به دادههای بهروز جهانی، همکاری با اندیشکدههای بینالمللی و شبکهای از پژوهشگران حرفهای، موتور محرکه تصمیمسازیهای کلان استان باشد.
برگزاری اجلاسی منظم و سطح بالا در بندرعباس با حضور تصمیمسازان ملی، بخش خصوصی، نخبگان اقتصادی و متخصصان لجستیک، میتواند هرمزگان را به مرکز گفتوگوی اقتصادی و ژئوپلیتیکی کشور بدل کند. این اجلاس باید محلی برای ارائه آخرین تحلیلهای راهبردی، معرفی فرصتهای سرمایهگذاری و تبادل نظر درباره آینده کریدورهای منطقهای باشد.
در جهان امروز، بنادر هوشمند و زنجیره تأمین دیجیتال برگ برنده رقابتهای جهانی است. بندر شهید رجایی، بهعنوان نماد لجستیکی هرمزگان، نیازمند سرمایهگذاری فوری در هوشمندسازی، تجهیزات پیشرفته و ارتقای سیستمهای حملونقل یکپارچه است.
همچنین توسعه خطوط ریلی از بندر شهیدرجایی به شمال کشور و کشورهای همسایه، حلقه تکمیلکننده این زنجیره ارزش خواهد بود.
مراکز اقتصادی همچون هرمزگان باید از دیپلماسی اقتصادی فعال برخوردار باشند. ارتباط مستمر با اتاقهای بازرگانی کشورهای حاشیه خلیج فارس، هند، چین و آسیای میانه، ایجاد پایگاههای بازاریابی منطقهای و برگزاری نمایشگاههای بینالمللی تخصصی در بندرعباس، میتواند به جذب سرمایهگذاری خارجی و افزایش سهم هرمزگان در بازارهای منطقهای منجر شود.
تحولات جهانی با سرعتی شگرف در حال رقم خوردن است و استان هرمزگان، بهعنوان یکی از نقاط کلیدی ژئوپلیتیک ایران، نمیتواند به تصمیمهای روزمره و برنامههای کوتاهمدت دل خوش کند.
آینده هرمزگان در گرو آن است که امروز تصمیمگیران آن با جسارت، هوشمندی و بهرهگیری از تحلیلهای آیندهپژوهانه، مسیر پیشرفت این استان را هموار سازند.
هرمزگان میتواند و باید به هاب تجارت دریایی و مرکز لجستیک هوشمند منطقه بدل شود. سفر رئیسجمهور به این استان فرصتی استثنایی برای بازنگری در رویکردهای توسعهای استان است؛ فرصتی که اگر به درستی بهرهبرداری شود، هرمزگان را به نقطه ثقل تجارت منطقهای و بینالمللی ایران بدل خواهد کرد.
تبلیغات متنی
جدیدترین اخبار
انتقام خون امام شهید را از قاتلین جنایتکار و بیآبرو می گیریم
راهاندازی سامانهای برای پایش اجرای تفاهم ایران و آمریکا
تا ساعتی دیگر؛ پیام مهم رهبر انقلاب به مناسبت تشییع آقای شهید ایران
ادعای ورود ۱۰ فروند هواپیمای عربستان به ناوگان هوایی کشور کذب است
منبع آگاه: مذاکره تا عقبنشینی آمریکا از مواضعش منتفی است
تایید خبر شهادت ۲ بسیجی تامین امنیت در مشهد
زائران برای خرید ارز اربعین باید چقدر بپردازند؟
بورس ۱۰۴ هزار واحد ریخت
ادامه اختلالات بانکی از انتقال وجه تا ثبت چک و پرداخت اقساط!
توضیح رئیس هیئت مرکزی نظارت بر انتخابات شوراها درباره زمان برگزاری انتخابات
نرخ مصوب دوخت روپوش مدارس اعلام شد
محسنی اژهای: آمریکا و رژیم صهیونیستی هم باید مجازات شوند و هم خسارت پرداخت کنند
سرپرست جدید حوزه مدیرعامل منطقه ویژه پارسیان جنوب معرفی شد
وجه همه بلیتهای پروازهای لغوشده بازگردانده شد
جزییات شرایط برخورد با جریمههای مالیات بر ارزش افزوده ۱۴۰۴
تغییر ساعت مراسم تشییع رهبر شهید در مشهد
