چطور آلرژی را در مدیریت کنید؟ عیدی ناخوشایند بهار!

مقصری به نام گرده

بر خلاف تصور بسیاری از افراد که فکر می‌کنند آلرژی را می‌توان درمان کرد، تاکنون درمان قطعی برای آن کشف نشده است و درمان‌های فعلی بیشتر جنبه کنترل کننده دارند و به بهبود وضعیت کمک می‌کنند. با این حال با انجام برخی کارها، می‌توان تا حدی شدت آلرژی ناشی از فصل بهار را کاهش داد. بزرگ‌ترین محرک آلرژی در فصل بهار، گرده گیاهان به حساب می‌آید. گرده‌افشانی در طبیعت یک عمل طبیعی است که در نتیجه آن، گرده‎‌ها می‌توانند وارد بینی شوند و در آن دسته از افرادی که مبتلا به آلرژی هستند، این مسئله باعث بهم ریختن سیستم دفاعی بدن خواهد شد. در چنین شرایطی سیستم ایمنی، به اشتباه گرده را به عنوان یک خطر شناسایی می‌کند و در نهایت آنتی‌بادی (پادتن) آزاد خواهد کرد. این مسئله منجر به آزاد شدن ماده‌ای شیمیایی به نام هیستامین در خون می‌شود. در نتیجه آزاد شدن هیستامین در خون، احتمال بروز آلرژی وجود خواهد داشت. بسیاری از افراد تصور می‌کنند که گرده گیاهان حتما باید در نزدیکی محل زندگی‌شان باشد در حالی‌که گرده‌ها می‌توانند مسافت زیادی را طی کنند حتی گاهی این گرده‌ها، از کیلومترها دورتر به محل زندگی افراد می‌آیند.

علائم دردسرساز

علائم ناشی از آلرژی فصلی در هر فرد ممکن است متفاوت با دیگری باشد با این حال آبریزش بینی ، سرفه، ریزش اشک، گرفتگی بینی، عطسه، خارش چشم‌‌ها و بینی در بسیاری از مبتلایان وجود دارد. آلرژی فصلی در برخی از افراد ممکن است تنها چشم را درگیر کند که در چنین شرایطی فرد دچار ورم ملتحمه آلرژیک فصلی (SAC) خواهد شد که یکی از شایع‌ترین نوع آلرژی چشمی محسوب می‌شود. افراد با توجه به نوع گرده گیاهان موجود در هوا ممکن است علائم را در بهار، تابستان یا پاییز تجربه کنند. علائم این دسته از افراد شامل خارش، قرمزی، سوزش، ترشحات شفاف و آبکی است. احتمال بروز حلقه‌های مزمن (معروف به سایه‌های آلرژیک) در زیر چشم وجود دارد. پف کردن پلک‌ها و آزردگی چشم‌ها در برابر نور روشن، از دیگر علائم این دسته از افراد است. بسیاری از این افراد همراه با علائم چشمی خود، آبریزش بینی، عطسه و گرفتگی بینی را نیز تجربه می‌کنند.

ترکیب آلرژی با آسم و اگزما

مواد آلرژی‌زا (آلرژن‌ها)، علائم آسم را در مبتلایان تشدید می‎‌کنند. برای مثال، خس خس سینه، مشکل در تنفس و سرفه در مبتلایان به آسم، افزایش خواهد یافت. مواد آلرژی‌زا در بهار صرفا روی بینی و تنفس اثر نمی‌گذارد و در برخی افراد ممکن است روی پوست نیز تاثیر بگذارد. آن دسته از افرادی که به اگزما (یک بیماری التهابی مزمن پوست) مبتلا هستند، به دلیل مواد آلرژی‌زا در فصل بهار معمولا با تشدید علائم خود مواجه می‌شوند. مرطوب کردن مکرر پوست به کاهش خارش کمک خواهد کرد. استفاده از لباس‌های نخی که پوست را تحریک نمی‌کنند نیز، به افراد توصیه می‌شود.

اول تشخیص بعد درمان

برای تشخیص قطعی آلرژی باید به پزشک مراجعه کرد. با بررسی علائم و گرفتن شرح حال، ابتلا به آلرژی تشخیص داده می‌شود. البته در برخی موارد ممکن است آزمایش‌هایی نیز برای فرد در نظر گرفته شود. آلرژی فصلی درمان قطعی ندارد و درمان بیشتر جنبه حمایتی و کنترل وضعیت را دارد. برخی داروها در بازار وجود دارند که به کنترل علائم ناشی از آلرژی فصلی می‌تواند کمک کند. بعضی از این داروها به صورت بدون نسخه (OTC) و برخی دیگر با نسخه در دسترس افراد قرار می‌گیرند. البته باید توجه داشت که داروهای بدون نسخه را نیز باید با مشورت پزشک و پس از تایید آلرژی فصلی مصرف کرد چون گاهی علائم ایجاد شده مشابه آلرژی است و این احتمال وجود دارد که بیماری دیگری مطرح باشد. مصرف صحیح دارو یکی دیگر از مواردی است که باید به آن توجه کرد، مصرف خودسرانه دارو نه تنها به بهبود فرد کمک نمی‌کند، بلکه باعث تشدید علائم نیز خواهد شد و مشکلات دیگری را ایجاد می‌کند. در برخی شرایط که شدت آلرژی بالاست، پزشک ایمونوتراپی (ایمنی درمانی) را ممکن است برای فرد در نظر بگیرد. در چنین شرایطی ماده آلرژی‌زا را به تدریج و با دوز کم به بدن وارد می‌کنند و به مرور آن را افزایش می‌دهند تا بدن بتواند ماده آلرژی‌زا را تحمل و به آن عادت کند. این درمان، علائم را برای مدت طولانی‌تری کنترل می‌کند اما برای همه افراد مناسب یا موثر نیست و فقط برای برخی از افراد می‌تواند مفید باشد.

مقابله با آلرژی در خانه

در کنار مشورت با پزشک، انجام برخی کارها می‌تواند به بهبود آلرژی کمک کند. برای مثال، شست‌وشوی بینی با سرم می‌تواند مفید باشد. سرم بینی را به صورت آماده می‌توان تهیه کرد ولی امکان درست کردن مشابه آن در خانه نیز وجود دارد. برای این منظور باید مقدار مناسبی آب گرم (جوشانده که کمی خنک شده) را با یک چهارم قاشق چای‌خوری نمک ترکیب کرد و با این محلول بینی را شست‌و‌شو داد. غلظت نمک نباید بیش از حد باشد تا منجر به خشکی و آسیب به بینی نشود. برخی مطالعات نشان می‌دهد که ماده‌ای به نام کوئرستین (Quercetin) که در پیاز ، سیب و چای سیاه وجود دارد، می‌تواند از آزاد شدن هیستامین در بدن جلوگیری کند. انجام برخی کارها می‌تواند تا حدودی به کاهش علائم آلرژی کمک کند. برای مثال، در روزهایی که گرده زیاد است می‌توان در خانه ماند برای این منظور باید از سایت‌های هواشناسی کمک گرفت که اطلاعاتی را در زمینه میزان گرده گیاهان در هوا ارائه می‌‌دهند. به طور کلی، میزان گرده گیاهان در صبح به اوج خود می‌رسد. آلرژی‌زایی برخی درختان مانند توسکا، زبان گنجشک، راش، سرو، صنوبر، نارون، گردوی آمریکایی، سرو کوهی، افرا، توت، بلوط، زیتون، نخل، کاج، چنار ، بید و...، بیشتر است به همین دلیل تا جای ممکن در نزدیکی این درختان نباید قرار گرفت. بسته نگه داشتن در و پنجره‌ها در فصل بهار و استفاده از دستگاه تصفیه هوا به وضعیت مبتلایان به آلرژی فصلی کمک می‌کند. علاوه بر این، تمیز نگه داشتن محیط خانه و جلوگیری از جمع شدن گرد و غبار روی وسایل، به همه افراد توصیه می‌شود. شست‌وشوی سر و صورت، به ویژه مژه‌ها و سوراخ بینی، به پاک شدن مواد آلرژی‌زا کمک می‌کند. تعویض لباس‌ها بعد از آمدن به خانه نیز توصیه می‌شود. جارو برقی کشیدن دو بار در هفته، از تشدید علائم آلرژی جلوگیری می‌کند و گرد و غبار، گرده و کپک به دام افتاده در فرش را جمع‌آوری می‌کند.