چالش کمبود اساسی نیرو در بهزیستی هرمزگان/ برای ساماندهی مراکز نگهداری معتادان متجاهر بودجه نداریم

هفته بهزیستی به‌مناسبت چهل و سومین ساگرد تاسیس سازمان بهزیستی و با شعار «برای مردم، برای به‌زیستن» از 24تیر تا 30تیر ادامه دارد. به همین مناسبت نشست خبری مدیرکل بهزیستی استان هرمزگان با اصحاب رسانه یکشنبه 24تیرماه برگزار شد. در ادامه این نشست از شیرخوارگاه الزهرا بندرعباس بازدید شد.

 

 

«سامیه جهانشاهی»، مدیرکل بهزیستی استان هرمزگان با تبریک چهل و سومین سالگرد تاسیس سازمان بهزیستی، گفت: «اداره کل بهزیستی هرمزگان درحال حاضر ۱۴۳هزار خدمت‌گیرنده دارد که در چند حوزه فعالیت‌های خود را می‌کنند. یکی از این حوزه‌ها، معاونت پیشگیری است با این هدف که بتوانیم از طریق آگاهسازی و اطلاع‌رسانی نقش موثری را برای عموم داشته باشیم».

جهانشاهی افزود: «برنامه‌های پیشگیرانه ویژه افرادی است که دچار خطر و آسیبی در جامعه نشده‌اند، برای اینکه از آسیب و مخاطرات پیشگیری کنیم».

وی در توضیح برنامه‌های معاونت پیشگیری بهزیستی، گفت: «در حوزه پیشگیری از معلولیت‌ها که یکی از رسالت‌های اساسی اداره کل بهزیستی است، برای اینکه در بخش های توانبخشی و و حمایتی ورودی کمتری داشته باشیم و شاهد جامعه سالم تری باشیم سیاست‌ها و برنامه‌های غربالگری و آگاهسازی پیشگیری از معلولیت‌ها درحال انجام است. مثل برنامه پیشگیری از تنبلی چشم، برنامه غربالگری شنوایی نوزادان و شیرخواران، مشاوره ژنتیک، برنامه‌های آگاه‌سازی پیشگیری از معلولیت‌ها ویژه دانش آموزان و سالمندان».مدیرکل بهزیستی استان بیان کرد: «برنامه‌های آموزشی و آگاهسازی در دفتر مشاوره، مثل آموزش ‌خانواده، آموزش پیش از ازدواج، مهارت‌های زندگی و پیشگیری از خودکشی که بسیار مهم و تاثیرگذار است، در حال انجام است».جهانشاهی اظهار کرد: «خدمات در حوزه مشاوره به صورت حضوری و تلفنی انجام می‌شود. مشاوره تلفنی از طریق خط ۱۴۸۰و حضوری از طریق ۳۸ مرکز مشاوره در استان انجام می‌پذیرد».وی افزود: «همچنین در دفتر پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی، طرحهایی مثل طرح مشارکت اجتماعی دانش‌آموزان در اوقات فراغت و مدرسه باهدف حل مشکلات و تقویت اعتماد به نفس و عزت نفس آن‌ها داریم».مدیرکل بهزیستی استان با بیان خدمات در حوزه پیشگیری از اعتیاد، گفت: «در حوزه پیشگیری از اعتیاد آگاهسازی ازطریق کارزار رسانه‌های مختلف صورت گرفته‌است. همچنین برنامه‌های تمرکز بر پیشگیری از اعتیاد در محلات ویژه خانواده‌های دارای همسر معتاد، کودکان و نوجوانان برگزار شده‌است».جهانشاهی گفت: «از اسفندماه ۱۴۰۱ برنامه آگاهسازی برای پیشگیری از اعتیاد با نگاه «والد آگاه، فرزند ایمن» آغاز شد. هرچقدر سطح آگاهی والدین را افزایش دهیم، فرزندان ایمن‌تری را می‌توانیم داشته باشیم».وی درمورد اقدامات حوزه درمان اعتیاد، بیان کرد: «در استان حدود ۸۲ مرکز فعال داریم که خدمات درمان و کاهش آسیب اعتیاد را انجام می‌دهند». 

 

 

مدیرکل بهزیستی هرمزگان درمورد معاونت توانبخشی گفت: «در حال حاضر به شکل غیررسمی حدود ۳۷هزار فرد دارای معلولیت در استان داریم که حدود 29هزارنفر از این افراد به شکل رسمی از طریق کمیسیون های پزشکی، تعیین شدت و نوع معلولیت شده‌اند. ارائه وسایل توانبخشی و توان‌پزشکی به جامعه هدف، خدمات در حوزه درمان، ایاب و ذهاب و بخشی از هزینه تحصیل این افراد از جمله خدمات درحال انجام است».وی افزود: «درحال حاضر 600نفر از افراد دارای معلولیت در مراکز نگهداری ما خدمت دریافت می‌کنند».

 

 

مدیرکل بهزیستی استان در بیان چالش‌ها و مشکلات این اداره‌کل، گفت: «آنچه که ما به‌عنوان یک چالش با آن روبه رو هستیم، کمبود نیروهای متخصص دراستان برای خدمت‌رسانی به این افراد است. امیدواریم با برنامه ریزی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان در سطح استان رشته‌های مورد نیاز تخصصی و رشته‌های توانبخشی را داشته باشیم».این مقام مسئول افزود: «خیلی از شهرستان‌های ما نیروهای متخصص را در بدنه خود ندارند و ما باید همکاران را برای ارائه خدمات توانبخشی و برگزاری کمیسیون‌های پزشکی به شکل سیار به شهرستان‌ها اعزام کنیم».مدیرکل بهزیستی استان درمورد نیروهای موردنیاز برای مراکز بهزیستی در شهرستان‌ها، گفت: «برای هر شهرستان ما حداقل یک فیزیوتراپ، کاردرمان، شنوایی‌سنج، بینایی‌سنج، روان‌شناس بالینی و پزشک اعصاب و روان نیاز داریم. بنابراین ما حداقل ۱۳نفر از متخصصان در رشته‌های مختلف برای تمامی شهرستان‌ها نیاز داریم».

 

وی ادامه داد: «خدمات برای ایتام و افرادی که نمی‌توانند به شکلی سالم در کنار خانواده ها باشند در مرکز شبانه روزی نگهداری ایتام در گروه دختران و پسران از سن 6تا 18سالگی در حال انجام است. همچنین در شیرخو‌ارگاه نیز کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست را از بدو تولد تا ۶ سالگی نگهداری می‌کنیم. در سال گذشته با برگزاری کمیسیون‌های فرزندخواندگی شاهد واگذاری تعداد قابل توجهی از این نوزادان و شیرخواران به خانواده‌ها بودیم». جهانشاهی همچنین عنوان کرد: «آمار مشخصی از فرزندخواندگی نداریم. ماهیانه 2 کمیسیون فرزندخواندگی برگزار می‌کنیم. در این کمیسیون‌ها بین ۳تا ۵ کودک یا نوزاد به خانواده‌های جایگزین سپرده می‌شوند».

 

جهانشاهی درمورد برنامه‌های هفته بهزیستی در هرمزگان، گفت: «عطرافشانی مرقد شهدا، افتتاح پایگاه‌های هنردرمانی از دستاوردهای افراد معلول، افتتاح ساختمان جدید اورژانس اجتماعی جاسک، واگذاری 96واحد مسکن مددجویی، افتتاح اولین مرکز روزانه آموزشی توابخشی چندمعلولیتی در حاجی‌آ‌باد برای اولین‌بار در استان، افتتاح نمایشگاه دستاوردهای طرح مانا در قشم و حاجی آباد، نشست با پزشکان متخصص درمورد برنامه مشاوره ژنتیک، راه‌اندازی مرکز «مثبت زندگی» در جزیره هرمز، افتتاح مرکز آموزشی و حمایتی کودک و خانواده، برگزاری میز خدمت در مراسم نمازجمعه از اهم برنامه‌هاست».وی با بیان اینکه اقداماتی درزمینه مسکن مددجویی و اشتغال انجام شده‌است، افزود: «۱۷۷۶نفر در سال گذشته از تسهیلات اشتغال بهره‌مند شدند».جهانشاهی اظهار کرد: «در زمینه راه‌اندازی مراکز مثبت زندگی، اقداماتی انجام شده و 44مرکز فعال در استان خدمات را به شکل یک بهزیستی کوچک انجام می‌دهند. همچنین در تمام شهرستان‌ها به جز سیریک، بشاگرد و جاسک، مراکز مشاوره داریم. در این سه شهرستان مراکز سلامت روان محلی داریم. در این مراکز خدمات ارجاع به مشاوران و معرفی به مراکز مشاوره در شهرستان‌های مجاور انجام می‌شود».وی با اشاره به اینکه در کمیته مناسب‌سازی و دسترس‌پذیری افراد دارای معلولیت شاهد اتفاقات خوبی بودیم، بیان کرد: «مصوب کردیم کلیه دستگاه‌ها باید بخشی از اعتبارات خود را به مناسب‌سازی فضا اختصاص دهند. شهروندان می‌توانند از طریق سامانه «معبر» به شماره پیامکی 3000012322 محل‌هایی که مناسب‌سازی فضا برای معلولان انجام نشده‌است را گزارش کنند».

 

جهانشاهی درمورد جمع‌آوری و نگهداری معتادان متجاهر گفت: «نیروی انتظامی با همکاری شهرداری‌ها اقدام به جمع‌آوری معتادان متجاهر می‌کنند و این افراد را به سامان‌سرا می‌برند. بعد از آن تیم غربال بهزیستی افراد را بررسی می کنند».وی افزود: «یکی از مشکلات اساسی در سطح استان، این است که اداره کل بهزیستی مجوز پذیرش تنها ۲۳۰نفر از معتادان متجاهر را دارد. اما درحال حاضر ما ۳برابر ظرفیت اسمی را پذیرش کرده‌ایم. در توافق‌نامه ستاد مبارزه با مواد مخدر و سازمان بهزیستی، برای هرنفرروز معتاد متجاهر در سال 1401، ۴۲هزارتومان اختصاص یافته‌بود که آن هم محقق نشد. درحال حاضر ما بدون هیچ اعتباری این مراکز را اداره می‌کنیم. شرکای اجتماعی ما نیز تاحدی می‌توانند مشارکت داشته باشند. مسئولیت تامین اعتبارات این حوزه به عهده ستاد مبارزه با مواد مخدر است. براساس مصوبات اگر ما مازاد بر ظرفیت ۲۳۰نفر معتاد متجاهر داریم، باید 50درصد اعتبارات را از محل اعتبارات استانی تامین کنیم. درحال حاضر از نظر فضای فیزیکی ‌و مالی هیچ ظرفیتی نداریم».مدیرکل بهزیستی استان گفت: «ما دو مرکز را در ایسین اختیار داریم که معتادان متجاهر نگهداری می‌شوند. مرکز شماره ۱ فاقد مجوز اداره کل بهزیستی است، استاندارهای لازم برای نگهداری معتادان را ندارد و باید تعطیل شود. اما تعداد معتادان متجاهر دراستان بسیار زیاد است و زیرساخت‌های لازم هم فراهم نیست بنابراین کماکان از این مرکز استفاده می‌شود. لازم است هزینه و اعتبار لازم از استان فراهم شود تا بتوانیم فضای مناسبی را ایجاد کنیم. ما درحال حاضر با مشکل بدهی مواجه هستیم. تا زمانی که ساخت مرکز جدید و تامین اعتبار رخ ندهد این مشکلات رفع نخواهدشد».جهانشاهی با بیان اینکه در استان هرمزگان هیچ خیری را برای درمان اعتیاد نداریم، افزود: «مشارکت‌های صنایع هم بیشتر در زمینه‌های دیگر است و سال گذشته فقط یک ماه مواد غذایی معتادان متجاهر مراکز، توسط پالایشگاه نفت ستاره تامین شد. صنایع در زمینه مسکن مددجویی، ساخت مراکز توانبخشی و مراکز سالمندان، مراکز شبانه روزی افراد دارای معلولیت، وسایل و کمک‌هزینه‌های معیشت همراهی داشته‌اند. اما به شکل خاص و مدونی نبوده‌است. فولاد هرمزگان در حمایت از ورزشکاران معلول و ساخت مراکز مشارکت موثر داشته است. نفت ستاره خلیج فارس نیز درزمینه سالمندان همراهی داشته‌است. همچنین شرکت‌های زیرمجموعه سازمان بنادر و دریانوردی کمک‌هایی داشته‌اند. ما مطالبات نقدی و غیرنقدی را به استانداری هم اعلام کرده‌ایم و امیدواریم استاندار مجوز کمک به سایر دستگاه‌ها را صادر کند». 

 

وی گفت: «سال گذشته باتوجه به اطلاعات دریافتی از کمیسیون‌های پزشکی، متوجه شدیم که نرخ معلولیت در برخی شهرستان‌ها از نرخ استانی و حتی کشوری بالاتر است. ممکن است ۵۰درصد این مسئله مربوط به ژنتیک باشد. برای بررسی تاثیر سایر عوامل، بندرخمیر باتوجه به نرخ بالای همه انواع معلولیت، به عنوان پایلوت انتخاب و غربالگری‌های مربوطه انجام شد. در آینده نزدیک نتایج این غربالگری‌ها اعلام می‌شود تا بدانیم تاثیر سایرعوامل بر معلولیت چگونه بوده‌است».

جهانشاهی اضافه کرد: «درحال حاضر ۷ مرکز شبانه‌روزی ویژه افراد دارای معلولیت، ۵ خانه شبانه‌روزی، 3مرکز ایتام و ۱شیرخوارگاه داریم». مدیرکل بهزیستی استان اظهار کرد: «7700زن سرپرست خانوار داریم که از بهزیستی مستمری دریافت می‌کنند. همچنین در زمینه ودیعه مسکن به مبلغ ۹میلیارد ریال از ۶۵نفراز این بانوان سرپرست خانوار حمایت کردیم».

وی درمورد اشتغال افراد دارای معلولیت گفت: «سهمیه استخدام ۷۰نفر از سازمان اداری و استخدامی را دریافت کرده‌ایم».وی تاکید کرد: «یکی از موارد اساسی که والدین و سرپرست فرد معلول می‌توانند از آن استفاده کنند، معافیت مالیاتی ۵۰درصدی این سرپرستان است».

 

گفتنی است که پس از این نشست بازدیدی از شیرخوارگاه  الزهرا بندرعباس صورت گرفت. از مسائل مطرح شده در این بازدید، عدم وجود فضای بازی مناسب در فضای باز برای کودکان بود که نیازمند تامین اعتبار کافی از طریق سازمان‌های مربوطه و همچنین کمک‌های مردمی است. همچنین این مرکز با مشکل کمبود نیرو نیز مواجه‌است.