قلعه قاجاری هرمزگان در آستانه‌ی تخریب

آغاز ماجرایی مبهم؛ آیا قلعه جایین میراث است یا ملک خصوصی؟

به گزارش صبح ساحل، تعدادی از اهالی روستای جایین از توابع شهرستان حاجی‌آباد با ابراز نگرانی نسبت به تخریب و تصرف بنای تاریخی این منطقه، خواستار رسیدگی فوری مسئولان میراث فرهنگی شدند.

در همین راستا، سپهر زارعی، معاون میراث فرهنگی استان هرمزگان اظهار کرد: «طبق بررسی‌های میدانی همکاران ما، قلعه جایین با وجود اینکه تنها بخشی از برج‌های آن باقی مانده، واجد ارزش تاریخی فرهنگی شناخته شده است و باید حفظ شود. در حال مکاتبه با نهادهای مسئول برای جلوگیری از تصرف و ثبت اثر هستیم.»

وی افزود: «اگرچه ممکن است این قلعه در ملک شخصی قرار داشته باشد، اما طبق قوانین وزارت میراث فرهنگی، در صورت واجد ارزش بودن، اثر حفظ و حراست خواهد شد و مالکیت شخصی خدشه‌دار نمی‌شود.»

دهیار: قلعه متعلق به وارثان است

در مقابل، دهیار روستای جایین در گفت‌وگویی متفاوت اظهار داشت: «این بنا به‌هیچ‌وجه اثر باستانی نیست و در واقع ملک شخصی یکی از وارثان قدیمی روستا است. پیش از این، این مکان در دوره پهلوی دوم به پاسگاه اجاره داده شده بود. بعد از انتقال پاسگاه، قرار شد در خصوص واگذاری آن به میراث فرهنگی تصمیم‌گیری شود.»

او افزود: «این بنا توسط فردی به نام کدخدا احمدعلی در دوران قاجار ساخته شده و سپس به دخترش به ارث رسیده است. خانواده وارثان حتی با میراث فرهنگی برای حفظ آن صحبت کرده‌اند، اما هنوز اقدام رسمی صورت نگرفته است.»

قلعه قاجاری در آستانه ثبت ملی؟

زارعی، معاون میراث فرهنگی، اعلام کرد که در جلسه ارزیابی ثبت آثار، کد ارزش‌گذاری فرهنگی برای این قلعه لحاظ خواهد شد و پس از مکاتبه با فرمانداری و بخشداری، مالک نیز رسماً در جریان قرار خواهد گرفت. وی تأکید کرد: «در حال حاضر، شواهد نشان می‌دهد این قلعه متعلق به دوره متأخر اسلامی و به‌احتمال زیاد قاجاری است. تحقیقات تکمیلی در دستور کار قرار دارد.»

جایین؛ روستایی با گذشته‌ای زنده

روستای جایین در دهستان فارغان و ۳۷ کیلومتری شهرستان حاجی‌آباد واقع شده و با روستاهای شمیل و سیروییه در ارتباط است. این روستا با تاریخچه‌ای غنی و ساختار اجتماعی پویا، همچنان بافت سنتی خود را حفظ کرده است. سیستم آب‌رسانی لوله‌کشی دارد و امور بهداشتی توسط اهالی و مرکز درمان روستا نظارت می‌شود.

با وجود قدمت تاریخی، سکوت رسمی درباره ثبت آثار فرهنگی، تهدیدی جدی برای میراث روستای جایین است؛ میراثی که اگر امروز حفظ نشود، فردا فقط نامی از آن در حافظه مردم باقی خواهد ماند.