چند راهکار برای کاهش استرس جنگ در کودکان

برای بزرگسالان تفاوت میان اخبار، تنش‌های جهانی و جو ناشی از مشکلات میان کشورها با جنگ واقعی و فضای وحشت‌آور تلاش برای بقا، مشهود و مبرهن است، اما برای کودکان شرایط بسیار متفاوت خواهد بود.

صحبت از جنگ، خواندن اخبار، شنیدن وقایع و صحبت‌های بزرگسالان حول این حواشی دقیقا اضطراب و وحشتی ایجاد می‌کند که از نظر روانی تفاوت چندانی با نسخه‌ی واقعی آن یعنی دیدن مستقیم صحنه‌های جنگی و قرار داشتن در آن ندارد. با توجه به اتفاقات اخیر، بدیهی است که بسیاری از کودکان از والدین، مراقبان و معلمان خود درباره‌ی جنگ، احتمال مرگ، خراب‌شدن خانه و غیره سوال کنند و پاسخ به این سوالات کودکان حول محور خشونت، انتقام، امنیت، خطر، جراحت و مرگ  برای بزرگسالان چالش دشواری محسوب می‌شود. جیمز گارباینو دکتری رشد کودک در دانشگاه کورنل چهار دستور العمل کلی برای والدین ارائه می‌دهد تا بتوانند راحت‌تر و امن‌تر به سوالات کودکان پاسخ دهند.

او می‌نویسد، مهم‌ترین جزء در سلامت روانی و حفظ امنیت کودکان اطمینان خاطر ان‌ها از این مساله است که خودشان و عزیزانشان در امنیت هستند و روال زندگی برایشان حفظ خواهد شد. حفظ روال معمول زندگی، به کودکان اطمینان می‌دهد که می‌توانند به زندگی عادی خود ادامه دهند. بنابراین خلاقیت در پاسخ به سوالات کودکان درباره جنگ، طوری که نه خیلی غیرواقعی باشد و نه آنقدر واقعی که امنیت روانی کودک را به خطر بیاندازد، لازم است. کودکانی که تجربیات آسیب‌زای قبلی مانند تجربه‌ی از دست دادن والدین، طلاق، مرگ عزیزان، تصادف و ... را داشته‌اند از سایرین آسیب‌پذیرتر هستند، بنابراین بزرگسالان در پاسخ به سوالات آنان باید با دقت و احتیاط بیشتری عمل کنند. دریافت پاسخ‌های صادقانه از بزرگسالان برای کودکان مهم است، بنابراین با گفتن جملاتی مانند اینکه همه‌چیز عادی است، هیچ اتفاق خاصی رخ نداده یا قرار نیست شرایط تغییر کنند، تنها به حجم استرس کودک می‌افزایید، چرا که او گمان می‌کند لابد واقعیت آنقدر فجیع است که هیچ کس حاضر نیست حتی درباره‌ی آن صحبت کند.

پیامد بدتر عدم صداقت بزرگسالان در مورد پاسخ به سوالات تنش‌زای کودکان، سوق دادن آن‌ها به سمت پرسیدن از همسالان است، که ممکن است با پاسخ‌های مبالغه آمیز، افراطی و تعمیم یافته مواجه شده و اضطراب شدیدی در کودک ایجاد کند. زبان بدن و حالات روانی والدین و سایر بزرگسالان، ممکن است بیش از پاسخ‌های مستقیم آنان بر کودک تاثیر بگذارد. بنابراین قبل از هر کاری، والدین باید بتوانند آرامش خود را حفظ کرده و اضطراب و نگرانی خود را به کودک منتقل نکنند.

همچنین شنیدن بیش از حد اخبار مربوط به احتمالات جنگ و حملات و صحبت زیاد در مورد این حواشی ذهن کودک را به کلی تحت تاثیر قرار می‌دهد، سعی کنید به جای پیگیری مداوم و واضح اخبار، وقت آزاد خود را به خواندن قصه‌های کودکانه برای فرزند خود و دیدن انیمیشن‌های آموزنده با وی اختصاص دهید. به طور کلی، امنیت روانی کودک و سطح اضطراب او در رابطه با مسائل جهانی، کاملا تحت تاثیر رفتار والدین قرار دارد، بنابراین رفتار خود را کنترل کرده و کودک را بیش از حد وارد چنین مسائلی نکنید. 

روزنامه صبح ساحل